Otwórz menu główne

Gołąbek słodkawy

Gołąbek słodkawy (Russula integra (L.) Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)[1]

Gołąbek słodkawy
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina gołąbkowate
Rodzaj gołąbek
Gatunek gołąbek słodkawy
Nazwa systematyczna
Russula integra (L.) Fr.
Epicr. syst. mycol. (Upsaliae): 360 (1838)
Mapa zasięgu
zasięg występowania na mapie
Zasięg w Europie
Ilustracja
{{{opis drugiego obrazka}}}
Russula-integra-2.JPG
Leder-Täubling Russula integra.jpg

Systematyka i nazewnictwoEdytuj

Pozycja w klasyfikacji: Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum)[1].

Nazwę polską podała Alina Skirgiełło w 1991, w polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był wcześniej pod nazwami: gołąbek różnobarwny, gołębiatka, syrojeszka ostra, syrojeszka gorzka, czartopłoch, serojeszka gorzka, serojeszka ostra[2]. Niektóre Synonimy łacińskie[3]:

  • Agaricus integer L.
  • Russula alutacea subsp. integra (L.) Singer
  • Russula gilva var. lutea (P. Karst.) J.E. Lange
  • Russula phlyctidospora (Romagn.) Bon

MorfologiaEdytuj

Kapelusz

Średnicy 3-12 cm, początkowo półkulisty, potem szeroko rozpostarty, na koniec wklęsły. Powierzchnia gładka, w stanie wilgotnym lepiąca się i błyszcząca. Barwa brązowa, brązowopurpurowa, czekoladowoczerwona, żółtobrązowa. Na środku zazwyczaj ma oliwkowe plamy lub jest ciemnopurpurowy, na starość odbarwiający się do jasnoochrowego. Brzeg często bywa karbowany i gruzełkowaty, skórka daje się ściągnąć do połowy średnicy kapelusza[4].

Blaszki

U młodych okazów gęste. Początkowo są białe, później żółtawe lub bladoochrowe. Brak międzyblaszek[5].

Trzon

Wysokość 4-8 cm, grubość 2-3 cm, u młodych okazów dołem pałkowato rozszerzony, później walcowaty. Powierzchnia biaława, często zmarszczona i dołem z żółtymi plamami[5].

Miąższ

Jędrny, gruby, twardy. Jest biały i tylko pod skórka nieco czerwonawy. Ma słaby, owocowy zapach i łagodny smak[4].

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników żółty. Zarodniki o kształcie od szeroko jajowatego do kulistego i pokryte różnej wielkości brodawkami; większość jest dużych i stożkowatych. Podstawki o rozmiarach 65 × 514,5 μm. Cystydy mają rozmiar do 120 (wyjątkowo 160) × 7-13 μm, wrzecionowaty kształt i tępy koniec. Pod wpływem fuksyny na strzępkach prymordialnych i ściankach włosków powstają czerwone kropelki[4].

Występowanie i siedliskoEdytuj

Występuje w Europie, w północnej części Azji (Kaukaz, Rosja, Syberia, Daleki Wschód, Chiny, Korea i Japonia), w Ameryce Północnej, Afryce Północnej (Maroko, Algieria). W Europie występuje w większości krajów. Wschodnia granica zasięgu znajduje się na Białorusi[6]. W Polsce jest pospolity[2].

Rośnie na ziemi w lasach iglastych, szczególnie w górach i na terenach podgórskich, zwłaszcza w sąsiedztwie borówek. Owocniki wytwarza od lipca do października[5].

ZnaczenieEdytuj

Grzyb mikoryzowy[2]. Jest jadalny, ale z powodu dużej zmienności kolorystycznej jest trudny do odróżnienia od podobnych gatunków (z których nie wszystkie są jadalne)[5].

Gatunki podobneEdytuj

  • gołąbek brunatny (Russula badia). Jest bardzo podobny, ale niejadalny. Różni się bardzo piekącym i długotrwale utrzymującym się w ustach smakiem. Ma też bardziej czerwonawe odcienie kapelusza[4],
  • gołąbek kunowy (Russula mustelina) ma również podobne ubarwienie. Jest jednak bardziej mięsisty, ma kremowe blaszki i biały wysyp zarodników. Smaczny grzyb jadalny[6]
  • Russula romellii jest podobnej barwy, ale ma bardziej mięsisty i większy kapelusz, często z czerwonymi lub fioletowymi odcieniami, blaszki żółte lub pomarańczowe[6].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2014-02-05].
  2. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  4. a b c d Alina Skirgiełło: Gołąbek (Russula). Grzyby (Mycota), tom 20. Podstawczaki (Basidiomycetes), gołąbkowce (Russulales), gołąbkowate (Russulaceae), gołąbek (Russula). Warszawa=Kraków: PWN, 1998. ISBN 83-01-09137-1.
  5. a b c d Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. a b c G. J. Krieglsteiner, A. Gminder, W. Winterhoff: Die Großpilze Baden-Württembergs. 2, Eugen Ulmer, Stuttgart 2000, isbn 3-8001-3531-0, s. 489