Otwórz menu główne
Goldwasser 500 ml
Goldwasser Red Sack
Goldwasser 500 ml z kieliszkami

Goldwasser (w tłumaczeniu z niemieckiego: złota woda), Danziger Goldwasser (złota woda gdańska) – mocny (minimum 38% alkoholu) likier ziołowo-korzenny wytwarzany w Gdańsku według pomysłu XVI-wiecznego uchodźcy religijnego (mennonity) z Lier, Ambrożego Vermoolena (lub Vermöllena)[1], który wraz ze swoim majątkiem przywiózł z Niderlandów receptury nieznanych dotąd w Prusach likierów.

Według pierwotnej receptury był on oparty na mieszaninie dwudziestu ziół i przypraw orientalnych, między innymi rozmarynu, jałowca, goździków, cynamonu, lawendy, anyżu, kardamonu, kurkumy, kolendry, macierzanki[2]. Charakterystyczną cechą tego trunku są drobne płatki 22- lub 23-karatowego złota, które są rozproszone w tym alkoholu. Wielbicielami trunku byli, między innymi, car Rosji Piotr I, król Francji Ludwik XIV i caryca Rosji Katarzyna Wielka[3]. Napój został wspomniany w epopei Pan Tadeusz Adama Mickiewicza, a Jerzy Samp w Bedekerze gdańskim przytoczył legendę, zgodnie z którą do powstania wódki przyczynili się gdańszczanie zapychający złotymi monetami fontannę Neptuna. Nagromadzony kruszec spowodował uszlachetnienie wody i jej przemianę w wódkę, a przetworzenia monet w płatki złota dokonał swoim trójzębem Neptun z fontanny[2].

W czasie walk o Gdańsk w 1945 budynek, w którym produkowano Goldwasser, został zniszczony, a jego właściciele wywieźli receptury do Niemiec.

W czasach PRL trunek wytwarzał Polmos w Starogardzie Gdańskim. Następnie produkcję przeniesiono do Poznania, gdzie w 2008 zmieniono tradycyjny wzór etykiety i kształt butelki. W czerwcu 2009 wstrzymano produkcję likieru w Polsce, zachowując jednak prawa do znaku towarowego. Obecnie likier wytwarzany jest wyłącznie w Niemczech, jako Danziger Goldwasser, lub na zamówienie gdańskiej restauracji „Goldwasser” przy Długim Pobrzeżu[4]. Właścicielem oryginalnej receptury jest Graf von Hardenberg, właściciel fabryki likierów w Niemczech (Hardenberg Wilthen AG)[5].

Znane są również likiery ziołowe z płatkami złota i zawierające w nazwie słowo „Goldwasser” produkowane przez inne firmy, na przykład:

  • Premier Goldwasser, wytwarzany na Węgrzech w latach 30. XX wieku przez firmę Zwack[6]
  • Schwabacher Goldwasser, tradycyjny trunek ze Schwabachu[7]
  • Ambrosja Goldwasser, produkcji Komers International w Straszynie[2].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Najsłynniejsza restauracja Gdańska na starych zdjęciach. wyborcza.pl
  2. a b c Aleksandra Raczyńska Pomorskie smaki. Z listy produktów tradycyjnych, Pomorskie – magazyn samorządu woj. pomorskiego nr 6 (120) XI-XII 2016
  3. Bożena Aksamit: Polska wódka Goldwasser znika ze sklepowych półek. Gazeta Wyborcza. Trójmiasto, 2009-09-27. [dostęp 2014-08-02].
  4. Goldwasser w Gdańsku [dostęp 2019-03-12].
  5. Goldwasser.com: Historia.
  6. Nowe buteleczki. [zarchiwizowane z tego adresu].
  7. de:Schwabacher Goldwasser