Gontyniec

Gontyniec (192 m n.p.m.) – kulminacja pasma wzgórz morenowych Wysoczyzny Chodzieskiej, położona 5 km na zachód od Chodzieży, będąca najwyższym punktem Pojezierza Wielkopolskiego[1].

Gontyniec
Ilustracja
Szczyt Gontyńca z dostrzegalnią.
Państwo

 Polska

Położenie

województwo wielkopolskie

Wysokość

192 m n.p.m.

Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco u góry znajduje się czarny trójkącik z opisem „Gontyniec”
Ziemia52°58′35,9″N 16°50′59,9″E/52,976639 16,849972

NazwaEdytuj

Według podań ludowych nazwa wywodzi się z czasów przedchrześcijańskich, od słowa gontyna – czyli od słowiańskiej budowli sakralnej.

Od nazwy wzgórza zaczerpnął nazwę Browar Gontyniec, z siedzibą w Chodzieży, właściciel m.in. marki piwa Gniewosz.

Turystyka i obiektyEdytuj

Na Gontyniec prowadzą urozmaicone szlaki turystyczne – czerwony i żółty z Chodzieży oraz żółty z Oleśnicy, dokąd dociera linia autobusowa nr 3 MPK Chodzież z chodzieskiego dworca. Na szczycie zlokalizowana jest metalowa przeciwpożarowa wieża obserwacyjna (tzw. dostrzegalnia) o wysokości 34 metrów (niedostępna dla turystów). Gestorem obiektu jest Nadleśnictwo Podanin. Obok czytelne są ślady po starej wieży triangulacyjnej.

MorfologiaEdytuj

Okolice Gontyńca charakteryzują się dużymi, jak na Wielkopolskę różnicami wysokości względnych, co przydaje szlakom i ścieżkom w okolicy podgórskiego charakteru. Od odległej o 7 km doliny Noteci Gontyniec jest wyższy o 150 m. Teren porastają lasy liściaste (w tym dąbrowy) i bory mieszane.

Badania ArcheologiczneEdytuj

W 2017 roku na wzgórzu przeprowadzono sondażowe badania archeologiczne. W trzech wykopach sondażowych natrafiono między innymi na krzemienne zabytki z okresu mezolitu, fragment krzemiennego sztyletu z wczesnej epoki brązu i fragment czekana kamiennego także z wczesnej epoki brązu. W sondażu B natrafiano ponadto na przepaloną ceramikę z okresu wpływów rzymskich, liczne fragmenty polepy i cztery dołki posłupowe mogące świadczyć o istnieniu w tym miejscu budynku drewnianego. W sondażu C zarejestrowano fragment ceramik wczesnośredniowiecznej. Uchwycone fakty osadnicze można łączyć chronologicznie z:

Badania przeprowadzone były przez archeologów Piotra i Katarzynę Alagierskich, realizujących przy współpracy z Chodzieskim Domem Kultury projekt „Rozpoznanie Zasobów Dziedzictwa Kulturowego Ziemi Chodzieskiej”[2].

SportEdytuj

Na szczycie oraz okolicznych ścieżkach leśnych odbywa się szereg imprez sportowych, m.in.:

  • wyścigi MTB[3],
  • biegi górskie Gontyniec Ultra Trail[4].

Na terenie Chodzieży działa stowarzyszenie Powiatowe Zrzeszenie Sportowe "GONTYNIEC"[5].

PrzypisyEdytuj

  1. Gontyniec. [dostęp 2014-09-08]. (pol.).
  2. ANK, Powiat chodzieski: Miejsca odkryć archeologicznych połączy szlak turystyczny, „chodziez.naszemiasto.pl”, 9 lipca 2017 [dostęp 2018-07-11] (pol.).
  3. Marek Wolski, Kaczmarek Electric MTB, czyli górskie ściganie w Chodzieży, Chodzież Nasze Miasto, 6 czerwca 2022 [dostęp 2022-07-20] (pol.).
  4. Dominika, Gontyniec Ultra Trail 2022, Dębowa Góra Run!, 10 maja 2022 [dostęp 2022-07-20] (pol.).
  5. Powiatowe Zrzeszenie Sportowe "GONTYNIEC", ngo.pl [dostęp 2022-07-20] (pol.).

BibliografiaEdytuj