Otwórz menu główne

Goworowo (powiat ostrołęcki)

wieś w województwie mazowieckim

Goworowowieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Goworowo.

Goworowo
Goworowo
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat ostrołęcki
Gmina Goworowo
Sołectwo Goworowo
Liczba ludności 820
Strefa numeracyjna 29
Kod pocztowy 07-440
Tablice rejestracyjne WOS
SIMC 0510072
Położenie na mapie gminy Goworowo
Mapa lokalizacyjna gminy Goworowo
Goworowo
Goworowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Goworowo
Goworowo
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Goworowo
Goworowo
Położenie na mapie powiatu ostrołęckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu ostrołęckiego
Goworowo
Goworowo
Ziemia52°54′10″N 21°33′27″E/52,902778 21,557500
Strona internetowa miejscowości

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa ostrołęckiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Goworowo.

HistoriaEdytuj

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z dokumentu 1505 roku, w którym występuje Gotard z Kargoszyna, pleban Goworowa[1].

W XVIII wieku Goworowo było wsią kościelną, leżało w ziemi łomżyńskiej na Mazowszu[2]. Po pokoju tylżyckim z 1807 roku, wieś wraz z całą gminą i innymi ziemiami wchodzącymi w skład księstwa sieluńskiego została przekazana w użytkowaniu marszałkowi Francji Michałowi Neyowi[3]. W 1817 roku wieś liczyła 26 domów i 147 mieszkańców, dziesięć lat później było to już 40 domów i 196 mieszkańców. W 1859 roku spłonęła niemal cała wieś, ocalała jedynie plebania i kościół. Nastąpił wówczas szybki rozwój miejscowości, związany z wyprzedażą gruntów. Zaczęli też w większej liczbie napływać Żydzi. W lat 80. wieś liczyła 101 domów i 1485 mieszkańców[4]. Dodatkowo na rozwój wsi wpływ miało oddanie do użytku kolei żelaznej, łączącej Ostrołękę z Warszawą, 22 września 1897 roku.

W 1781 roku w Goworowie mieszkało 138 Żydów, zaś w 1802 roku już 310. Było to efektem zniesienia przywilejów de non tolerandis Judaeis przez rząd pruski, co spowodowało gwałtowny napływ ludności żydowskiej ze wsi do miast i miasteczek[5]. W 1895 roku Żydzi goworowscy brali udział w gaszeniu pożaru kościoła i zabudowań parafialnych. Zaś w 1906 roku, z okazji wizyty biskupa płockiego Apolinarego Wnukowskiego, delegacja gminy żydowskiej z rabinem na czele brała udział w powitaniu ordynariusza. Spięcia pomiędzy ludnością polską a żydowską narastały. Jednym z jej przejawów było rozpowszechnione w całej Polsce, wspierane przez Kościół, zakładanie polskich zakładów i sklepów. I tak w Goworowie w 1908 założono herbaciarnię dla członków Związku Katolickiego, zaś w 1910 otwarto czwarty już polski sklep[6].

Na początku XX wieku wśród polskich Żydów zaczął rozpowszechniać się syjonizm, dotarł on również do Goworowa. W miasteczku powstała silna organizacja syjonistyczna, założona 2 października 1917 roku, jej przewodniczącym został Ciechanower. W 1913 roku w Goworowie żyło 2154 osoby, z czego 2020 Żydów.

ReligiaEdytuj

Goworowo jest także ośrodkiem parafii pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego. Parafia została pierwotnie erygowana pod wezwaniem Świętego Krzyża ok. 1315 roku, co czyni ją jedną z najstarszych parafii na południe od Narwi (np. parafia w Ostrołęce powstała dopiero na przełomie XIV i XV wieku)[7]. Inicjatorem powstania parafii goworowskiej był prepozyt katedry płockiej Florian z Kościelca, późniejszy biskup płocki.

W strukturze kościoła rzymskokatolickiego parafia należy do metropolii białostockiej, diecezji łomżyńskiej, dekanatu Różan.

Znani goworowianieEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Goworowo w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo. Warszawa 1900.
  2. Anatol Leszczyński: Żydzi ziemi bielskiej w dokumentach z XVIII w. w: „Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego” nr 1 (117). Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1981, s. 22. ISSN 0006-4033
  3. Jerzy Kijowski, Ostrołęka w dobie rozbiorowej, „Rocznik Mazowiecki”, t. XXIII (2011), s. 40.
  4. Jerzy Dziewirski, Goworowo i okolice, s. 134.
  5. Janusz Szczepański, Społeczność żydowska Mazowsza w XIX-XX wieku, Pułtusk 2005, s. 33–35.
  6. Janusz Szczepański, dz. cyt., s. 176–177.
  7. Dzieje Mazowsza, red. H. Samsonowicz, Pułtusk 2006, s. 474.

Linki zewnętrzneEdytuj