Grażyna Szapołowska

polska aktorka

Grażyna Szapołowska (ur. 19 września 1953 w Bydgoszczy) – polska aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna, w latach 1977–1984 i 2004–2011 aktorka Teatru Narodowego w Warszawie.

Grażyna Szapołowska
Ilustracja
Grażyna Szapołowska (2018)
Data i miejsce urodzenia 19 września 1953
Bydgoszcz
Zawód aktorka
Współmałżonek Eryk Stępniewski
Lata aktywności od 1972
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal Zasłużony Kulturze „Gloria Artis”

Laureatka Orła za główną rolę kobiecą w filmie Pan Tadeusz.

ŻyciorysEdytuj

Urodziła się w Bydgoszczy. Ojciec miał pochodzenie łotewsko-polskie, a matka – litewsko-polskie[1]. Ma starszą o 11 lat siostrę Lidię[2]. W wieku siedmiu lat przeniosła się z rodziną do Torunia[2]. Gdy miała 11 lat, ojciec opuścił rodzinę[2].

Po maturze wyjechała do Jeleniej Góry[3], gdzie zadebiutowała w Teatrze Dolnośląskim rolą Rusałki w Legendzie (1972)[4]. Przez dwa lata grała we Wrocławskim Teatrze Pantomimy (1972–1974). W 1977 ukończyła warszawską PWST, w latach 1977–1984 występowała w stołecznym Teatrze Narodowym (m.in. rola księżniczki w Śnie srebrnym Salomei Juliusza Słowackiego).

W czasie studiów grywała epizodyczne role w serialach telewizyjnych (m.in. w Czterdziestolatku i w Lalce). Jej debiutem na wielkim ekranie była rola Jagody w polsko-jugosłowiańskim dramacie psychologicznym Zapach ziemi (1977). Wybitną i odważną rolę lesbijki Livii (u boku nagrodzonej w Cannes Jadwigi Jankowskiej-Cieślak) zagrała w 1982 w węgierskim filmie Egymásra nézve (Inne spojrzenie). W tym samym roku zagrała obok Jana Nowickiego w Wielkim Szu. Przełom w jej karierze nastąpił jednak w 1983, wraz z występem w popularnej komedii muzycznej Lata dwudzieste... lata trzydzieste... Janusza Rzeszewskiego.

 
Grażyna Szapołowska (2008)

W latach 80. ograniczyła występy w teatrze i skupiła się na pracy w filmie. Współpracowała z Krzysztofem Kieślowskim, co zaowocowało rolami w Bez końca (1984) oraz Krótkim filmie o miłości (1988). Za kreację w tym drugim otrzymała nagrodę Srebrnego Hugo na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Chicago, została też laureatką nagrody za najlepszą rolę kobiecą na 13. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. W latach 90. stworzyła ważne kreacje, m.in. matki w Kronikach domowych Leszka Wosiewicza (1997) oraz Telimeny w ekranizacji Pana Tadeusza Adama Mickiewicza, w reżyserii Andrzeja Wajdy (1999). Za rolę odebrała Polską Nagrodę Filmową – Orła za najlepszą rolę kobiecą w 2000. Występowała także za granicą, głównie w filmach węgierskich, włoskich i niemieckich.

W kwietniu 2011 została zwolniona dyscyplinarnie z Teatru Narodowego w Warszawie przez Jana Englerta po tym, jak nie stawiła się na spektakl z powodu udziału w nagraniu telewizyjnym[5].

W 1997 podczas Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach odcisnęła dłoń na Promenadzie Gwiazd. W 2003 została uhonorowana umieszczeniem tablicy z odlewem podpisu w Alei Gwiazd na Rynku Staromiejskim w Toruniu, przed Dworem Artusa.

Występowała na scenie też jako interpretatorka piosenki aktorskiej. W 2005 wydała zbiór opowiadań pt. Pocałunki. Była uczestniczką telewizyjnego programu rozrywkowego Jak oni śpiewają (2008) i jurorką w pierwszej edycji Bitwy na głosy.

Życie prywatneEdytuj

Jej mężami byli, kolejno: Marek Lewandowski, Andrzej Jungowski[6] i Paweł Potoroczyn. Ze związku z Jungowskim ma córkę Katarzynę[7]. Od 2002 jej życiowym partnerem jest przedsiębiorca Eryk Stępniewski[8].

FilmografiaEdytuj

Spektakle Teatru Telewizji (wybrane)Edytuj

OdznaczeniaEdytuj

Nagrody filmoweEdytuj

  • 2018: Nagroda „Wąż” za rolę w filmie Botoks w kategorii: występ poniżej talentu.
  • 2011: Nagroda „Złota Kaczka” za rolę w filmie „Magnat w kategorii: najlepsza amantka w historii kina polskiego.
  • 2000: Nagroda „Złota Kaczka” w kategorii: najlepsza polska aktorka; za rok 1999.
  • 2000: Polskie Nagrody Filmowe „Orły” w kategorii: najlepsza główna rola kobieca; za rok 1999.
  • 2000: tytuł „Najsławniejszego Polaka 1999” przyznany w plebiscycie słuchaczy Polskiego Radia.
  • 1999: Polskie Nagrody Filmowe „Orły” (nominacja) w kategorii: najlepsza rola kobieca; za rok 1998
  • 1997: Odcisk dłoń na Promenadzie Gwiazd w Międzyzdrojach.
  • 1992: Nagroda im. Ennio Flaiano.
  • 1989: Nagroda „Srebrny Hugo" przyznana w Chicago.
  • 1989: Nagroda „Złota Kaczka” w kategorii: najlepsza polska aktorka; za rok 1988.
  • 1988: Najlepsza główna rola kobieca na FPFF Gdynia.
  • 1987: Nagroda „Złoty Ekran" za rolę w filmie „Przez dotyk”.
  • 1986: Nagroda „Gwiazdy Filmowego Sezonu” przyznany na XVI LLF w Łagowie.
  • 1986: Nagroda dla najlepszej aktorki festiwalu KSF „Młodzi i Film” w Koszalinie.
  • 1986: Nagroda „Złota Kaczka” w kategorii: najlepsza polska aktorka; za rok 1985.
  • 1985: Nagroda „Gwiazdy Filmowego Sezonu” przyznany na XV LLF w Łagowie.
  • 1985: Nagroda „Złota Kaczka” w kategorii: najlepsza polska aktorka; za rok 1984.

DyskografiaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Grażyna Szapołowska: przyjadę do Święcian tego lata, Wilnoteka [dostęp 2020-05-25] (pol.).
  2. a b c Grażyna Szapołowska: czułe ręce mojej matki (pol.). W: Dobry Tydzień [on-line]. kobieta.interia.pl. [dostęp 2020-07-07].
  3. Nina Terentiew: Zwierzenia kontrolowane. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2004, s. 62–63. ISBN 83-7337-452-3.
  4. Teatr w Polsce - polski wortal teatralny, www.e-teatr.pl [dostęp 2020-02-09].
  5. Szapołowska o kulisach zwolnienia: Wykonano na mnie publiczny wyrok, wiadomosci.gazeta.pl [dostęp: 16 kwietnia 2011]
  6. Tygodnik „Życie na Gorąco” nr 27, 7 lipca 2016, s. 9
  7. Grażyna Szapołowska i Katarzyna Jungowska, gala.onet.pl
  8. Grażyna Szapołowska szykuje się do czwartego ślubu!, www.gala.pl [dostęp 2020-04-10] (pol.).
  9. Przez dotyk w bazie filmpolski.pl
  10. Kronika wypadków w bazie filmpolski.pl
  11. M.P. z 2004 r. nr 12, poz. 188
  12. Nowości muzyczne: 26.09-02.10. www.omediach.info. [dostęp 2017-02-11].

Linki zewnętrzneEdytuj