Otwórz menu główne

Grigorij Iwanowicz Siemionow, ros. Григорий Иванович Семенов (ur. 29 listopada 1891 w Jurjewie, zm. 8 października 1937 w Moskwie) – rosyjski rewolucjonista, działacz polityczny, radziecki działacz państwowy i funkcjonariusz służb specjalnych.

ŻyciorysEdytuj

We wczesnej młodości zaangażował się w działalność ruchu anarchistyczno-komunistycznego. W 1907 r. został aresztowany przez Ochranę. Po 10-miesięcznej karze więzienia wyszedł na wolność. W 1908 r. schwytano go podczas próby oswobodzenia więźniów z aresztu w Rydze. Po procesie został skazany na karę 1 roku więzienia, po czym zesłano go do Kraju Archangielskiego. Na pocz. 1912 r. powrócił do Jurjewa, gdzie aresztowano go po raz trzeci. Jednakże po kilku tygodniach został wypuszczony na wolność. W tej sytuacji wyjechał do Francji, gdzie znalazł pracę jako elektromonter w Marsylii, a następnie Nicei. W 1915 r. wstąpił do Partii Socjalistów-Rewolucjonistów (tzw. eserowców). W tym samym roku powrócił do Rosji, ale został zmobilizowany do armii. Służył w Zapasowym Batalionie Elektrotechnicznym 12 Armii jako instruktor obsługi stacji wysokiego napięcia. Podczas rewolucji lutowej 1917 r. współorganizował w Rydze Radę Delegatów Żołnierskich 12 Armii, obejmując funkcję zastępcy jej ispołkoma. Następnie wydelegowano go na I Wszechrosyjski Zjazd Rad w Piotrogrodzie. W kwietniu tego roku został członkiem Biura Wykonawczego Komitetu Piotrosowieta, stając na czele kolegium frontowego. Od czerwca pełnił następujące funkcje: komisarza z ramienia eserowców w 9 Armii, III Korpusie Konnym, a następnie zastępcy komisarza Frontu Rumuńskiego. W październiku powrócił do Piotrogrodu, biorąc aktywny udział w rewolucji bolszewickiej 1917 r. Jego działania związane z obroną Aleksandra F. Kiereńskiego przed „czerwonymi” marynarzami w Gatczynie, silne poparcie wyrażone Zgromadzeniu Ustawodawczemu, czy krytyka bolszewików doprowadziły do narastającej wrogości ze strony najbardziej aktywnych rewolucjonistów. Po rewolucji G. I. Siemionow wszedł w skład Komitetu Centralnego Partii Socjalistów-Rewolucjonistów. W poł. czerwca 1918 r. stanął na czele piotrogradzkiej organizacji wojskowej i komisji wojskowej KC Partii Socjalistów-Rewolucjonistów. Jednocześnie przejął nadzór nad tajnym oddziałem bojowym eserowców, mającym zlikwidować kierownictwo Rosyjskiej Partii Komunistycznej (bolszewików). Pierwszą akcją był udany zamach na członka Prezydium Wszechrosyjskiego Centralnego Komitetu Wykonawczego i komisarza do spraw wydawnictw Piotrosowieta W. Wołodarski. Głównym celem był jednak Włodzimierz I. Lenin. Po próbie jego zabójstwa przez Fanny Kapłan pod koniec sierpnia 1918 r., G. I. Siemionow pod koniec października tego roku został aresztowany przez bolszewików. Podczas konwojowania do aresztu udało mu się zranić 2 żołnierzy, ale ucieczka nie powiodła się. Uwięzienie trwało do kwietnia 1919 r., kiedy wyszedł na wolność jako współpracownik Razwiedupra Armii Czerwonej. Do grudnia 1920 r. wchodził w skład tzw. mniejszości Partii Socjalistów-Rewolucjonistów, czyli grupy „Narod”, która wspierała bolszewików, ale przeciwstawiała się terrorowi. W poł. października 1919 r. został zmobilizowany do armii bolszewickiej. Służył na Froncie Południowym. W lipcu 1920 r. odkomenderowano go pod zwierzchność Rewolucyjnej Rady Wojennej Frontu Zachodniego. Otrzymał zadanie rozpracowywania Ludowego Związku Obrony Ojczyzny i Wolności. Został jednak aresztowany w Polsce. Wyszedł na wolność dzięki wstawiennictwu Borysa W. Sawinkowa, którego znał z okresu emigracji we Francji. Po powrocie do Rosji zainscenizował w grudniu 1920 r. otwarty konflikt z kierownictwem eserowców, w wyniku którego został wykluczony z partii. Następnie z powrotem przyjechał do Warszawy, gdzie otrzymał od B. W. Sawinkowa zadanie zorganizowania zamachów na przywódców bolszewickich we współpracy z polskim wywiadem wojskowym. Za zasługi wywiadowcze G. I. Siemionow został tajnie przyjęty do RKP(b), a następnie został oficjalnie funkcjonariuszem Razwiedupra. W lutym 1922 w Moskwie i Berlinie ukazała się propagandowa broszura jego autorstwa pt. „Wojennaja i bojewaja rabota Partii socyalistow-riewolucyonierow w 1917-18 gg.”. Od początku czerwca tego roku uczestniczył w procesie przywódców eserowskich, składając przeciwko nim zeznania. Od listopada 1922 r. pracował w Gławelektro Najwyższej Rady Przemysłu Ludowego. We wrześniu 1923 r. powrócił do służby w Razwieduprze z zadaniem wykradzenia z Niemiec informacji technologicznych dotyczących elektromechaniki. Pod koniec 1924 r. powrócił do Rosji Sowieckiej, otrzymując ponownie pracę w Gławelektro. W jej ramach odbywał delegacje do Niemiec, kontynuując działalność wywiadowczą. W kwietniu 1925 r. objął funkcję dyrektora Moskiewskich Zakładów Lotniczych.Na pocz. 1927 r. został doradcą komisji wojskowej przy Centralnym Komitecie Komunistycznej Partii Chin. W kwietniu tego roku skierowano go do Chin, gdzie działał pod kryptonimem „towarzysz Andriej”. Po nieudanym przewrocie komunistycznym powrócił w styczniu 1928 r. do Moskwy. Wkrótce objął funkcję zastępcy szefa 2 Oddziału (Agenturalnego) Razwiedupra. W maju 1929 r. trwała dyskusja nad wykluczoniem go z WKP(b), ale udało mu się wybronić. Komitet Centralny WKP(b) skierował go do pracy partyjnej w okręgu choperskim Kraju Niżnie-Wołskiego, gdzie stanął na czele jednego z największych kołchozów „Krasnoznamieniec”. Jesienią tego roku wystąpił z krytyką polityki kolektywizacyjnej WKP(b), w wyniku czego został wykluczony z członków partii. Po kilku dniach przywrócono go jednak do funkcji partyjnych. Wkrótce został kierownikiem budowy Bolszewskich Zakładów Mechanicznych i Metalurgicznych pod Moskwą, a następnie kierownikiem warsztatów remontowych Wszechzwiązkowej Unii Lotnictwa Cywilnego. W 1933 r. objął funkcję szefa oddziału budowlanego w Zakładach Budowy Maszyn im. Woroszyłowa w Leningradzie. Po zabójstwie Siergieja M. Kirowa został na pocz. lutego 1935 r. ponownie wykluczony z WKP(b) i ponownie przywrócony. W marcu tego roku zgłosił się do Razwiedupra z ofertą stworzenia grupy instruktorów-specjalistów wojskowych i technicznych w celu przerzucenia ich do Chin na pomoc tamtejszym komunistom, która została przyjęta. Ekspedycja nie doszła jednak do skutku. W listopadzie 1935 r. G. I. Siemionow otrzymał stopień komisarza brygady (kombryga), po czym wysłano go do Mongolii z zadaniem zorganizowania przerzutu chińskich przywódców komunistycznych do ZSRR. W maju 1936 r. powrócił do Moskwy. W listopadzie tego roku poprzez Paryż przybył do Barcelony w celach dywersyjno-terrorystycznych. Pod koniec stycznia 1937 r. został wezwany do Moskwy, gdzie natychmiast aresztowało go NKWD. Po procesie skazano go na karę śmierci wykonaną 8 października tego roku.

Linki zewnętrzneEdytuj

BibliografiaEdytuj

M. A. Aleksiejew, Aleksandr I. Kołpadiki, Walerij J. Koczik, Энциклопедия военной разведки. 1918-1945 гг., 2012