Grobowiec Humajuna

Grobowiec Humajuna (hindi: हुमायूँ का मकबरा, ang. Humayun’s Tomb, pers. آرامگاه همایون) – kompleks budowli w Nowym Delhi, miejsce pochówku Humajuna (1508–1556), władcy Indii z dynastii Wielkich Mogołów (1530–1540, 1555–1556).

Grobowiec Humajuna w Delhi[1][a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Państwo  Indie
Typ kulturowy
Spełniane kryterium II, IV
Numer ref. 232
Region[b] Azja i Pacyfik
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1993
na 7. sesji
Położenie na mapie Delhi
Mapa lokalizacyjna Delhi
Grobowiec Humajuna w Delhi[1]
Grobowiec Humajuna w Delhi[1]
Położenie na mapie Indii
Mapa lokalizacyjna Indii
Grobowiec Humajuna w Delhi[1]
Grobowiec Humajuna w Delhi[1]
Ziemia28°35′35,75″N 77°15′02,17″E/28,593264 77,250603

Grobowiec Humajuna został wzniesiony w charakterystycznym stylu architektury Mogołów, łączącym sztukę indyjską ze sztuką perską.

W 1993 roku grobowiec został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

OpisEdytuj

Budowa grobowca rozpoczęła się w 1564 roku[2], po śmierci Humajuna[3], a została zakończona w 1572 roku[a][2]. Grobowiec został najprawdopodobniej zaprojektowany przez samego Humajuna[4]. Pracami budowlanymi kierowała wdowa po Humajunie – Hamida Banu Begum[3], a prace prowadzone były przez perskiego architekta – Miraka Mirzę Ghijatha[4].

Budowla powstała z czerwonego piaskowca, a do wykończenia użyto białego marmuru[3]. Mauzoleum stoi na kwadratowej podstawie[4], z arkadami z każdej strony i szesnastoma osobnymi wejściami do budynku[5]. W środku wzniesiono oktagonalną komnatę, nakrytą kopułą – miejsce pochówku Humajuna (1508–1556)[3] – otoczoną przez mniejsze oktagonalne pomieszczenia[5], gdzie znajdują się groby Hamidy oraz dziewięciu innych członków rodziny królewskiej[3]. W środkowej komnacie znajduje się cenotaf[4].

Grobowiec otaczają ogrody w stylu perskim[6], założone na planie kwadratu, podzielone na cztery części oddzielone groblami, którymi poprowadzone są wąskie kanały[4]. Całość otacza mur z dwiema bramami, od południa i od zachodu[4]. Przy części środkowej muru wschodniego stoi pawilon baradari, a przy środkowej części muru północnego – hammam[4].

Grobowiec jest jednym z pierwszych ogrodowych wzniesionych przez Mogołów[3], a ogrody najstarszymi, które zachowały się do dziś na oryginalnym planie[6]. Reprezentuje on wczesny styl architektury Mogołów, łączący sztukę indyjską ze sztuką perską, który ewoluując w późniejszym okresie znalazł zastosowanie przy budowie Tadź Mahal w Agrze[3].

W 1993 roku grobowiec Humajuna został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO[7].

UwagiEdytuj

  1. Inne źródła podają, ze budowa rozpoczęła się w 1569 roku. Patrz Archaeological Survey of India.

PrzypisyEdytuj

  1. Indie. Polski Komitet ds Unesco. [dostęp 2019-12-18].
  2. a b Ilustrowana księga świata – skarby świata – Azja. Bielsko-Biała: Pascal, 2002, s. 26. ISBN 83-7304-020-X.
  3. a b c d e f g Soma Mukherjee: Royal Mughal Ladies and Their Contributions. Gyan Books, 2001, s. 194. ISBN 978-81-212-0760-7. [dostęp 2016-03-23]. (ang.)
  4. a b c d e f g Archaeological Survey of India, Government of India: World Heritage Sites – Humayun’s Tomb (ang.). 2011. [dostęp 2016-03-25].
  5. a b ʻAlī Jāvīd, Tabassum Javeed: World Heritage Monuments and Related Edifices in India. Algora Publishing, 2008, s. 262. ISBN 978-0-87586-482-2. [dostęp 2016-03-23]. (ang.)
  6. a b Soma Mukherjee: Royal Mughal Ladies and Their Contributions. Gyan Books, 2001, s. 209. ISBN 978-81-212-0760-7. [dostęp 2016-03-23]. (ang.)
  7. UNESCO: Humayun’s Tomb, Delhi (ang.). [dostęp 2016-03-23].