Grodzisk (powiat siemiatycki)

wieś w województwie podlaskim

Grodziskosada (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Grodzisk[2][3].

Artykuł 52°35′2″N 22°44′17″E
- błąd 38 m
WD 52°34'59.9"N, 22°43'59.9"E
- błąd 14 m
Odległość 344 m
Grodzisk
osada
Ilustracja
Centrum miejscowości z cerkwią św. Mikołaja
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat siemiatycki
Gmina Grodzisk
Liczba ludności  640
Strefa numeracyjna 85
Kod pocztowy 17-315[1]
Tablice rejestracyjne BSI
SIMC 0028553[2]
Położenie na mapie gminy Grodzisk
Mapa konturowa gminy Grodzisk, w centrum znajduje się punkt z opisem „Grodzisk”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Grodzisk”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Grodzisk”
Położenie na mapie powiatu siemiatyckiego
Mapa konturowa powiatu siemiatyckiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Grodzisk”
Ziemia52°35′02″N 22°44′17″E/52,583889 22,738056

Miejscowość jest siedzibą gminy Grodzisk, prawosławnej parafii św. Mikołaja i rzymskokatolickiej parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny[4]

HistoriaEdytuj

Początek osady stanowiło grodzisko średniowieczne, którego wiek wedle pobieżnych badań archeologicznych przeprowadzonych w roku 1924 przez Romana Jakimowicza szacuje się na XI–XIII wiek. Do dziś zachował się fragment wałów obronnych okalających grodzisko. Jeszcze w XIX wieku liczono ich długość na około 160 sążni (ok. 280 m). Forma grodziska była owalna zbliżona do okrągłej, natomiast teren pośrodku był równinny. Wały zbudowano z drewnianych kłód przysypanych ziemią, która pozyskano z wykopów dookoła grodziska. Tak powstała też fosa. Z zewnętrznych umocnień do naszych czasów zachowała się tylko zachodnia część wałów.

Z 1601 r. pochodzi pierwsza pisemna wzmianka o istnieniu cerkwi w Grodzisku[5].

W 1775 r. Grodzisk uzyskał lokację miejską, którą utracił w 1801 r[6].

Według Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z 1921 r. Grodzisk liczył 274 mieszkańców (148 kobiet i 126 mężczyzn), zamieszkałych w 40 domach. Większość mieszkańców miejscowości, w liczbie 151 osób, zadeklarowała wyznanie prawosławne. Pozostali zgłosili kolejno: wyznanie rzymskokatolickie (89 osób) i wyznanie mojżeszowe (34 osoby). Jednocześnie większość mieszkańców ówczesnego Grodziska, w liczbie 266 osób, zgłosiła narodowość polską, pozostali podali: narodowość białoruską (5 osób) oraz narodowość żydowską (3 osoby). W okresie międzywojennym miejscowość była siedzibą gminy i znajdowała się w powiecie bielskim[7].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa białostockiego.

ZabytkiEdytuj

Obiekty nieistniejąceEdytuj

Pozostałe obiektyEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 336 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  3. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. Opis parafii na stronie diecezji
  5. Mołotowicz M.. Historia parafii św. Mikołaja Cudotwórcy w Grodzisku. „Kalendarz Prawosławny”. 2013, s. 175–178, 2012. Warszawa: Warszawska Metropolia Prawosławna. ISSN 1425-2171. 
  6. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 32-33.
  7. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych.. T. 5: Województwo białostockie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1924, s. 20 (29).
  8. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie. 2021-09-30.

Linki zewnętrzneEdytuj