Gronowo Elbląskie

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

Gronowo Elbląskie[2] (niem. Grunau)[3][4]wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Gronowo Elbląskie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego. Miejscowość jest siedzibą gminy Gronowo Elbląskie.

Artykuł 54°5′6″N 19°18′26″E
- błąd 38 m
WD 54°4'59.9"N, 19°18'0.0"E, 54°4'N, 19°18'E
- błąd 14 m
Odległość 535 m
Gronowo Elbląskie
wieś
Ilustracja
Budynek dworca kolejowego w Gronowie Elbląskim
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat elbląski
Gmina Gronowo Elbląskie
Liczba ludności (2010) 1620[1]
Strefa numeracyjna 55
Kod pocztowy 82-335
Tablice rejestracyjne NEB
SIMC 0150567
Położenie na mapie gminy Gronowo Elbląskie
Mapa konturowa gminy Gronowo Elbląskie, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Gronowo Elbląskie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Gronowo Elbląskie”
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa konturowa województwa warmińsko-mazurskiego, blisko lewej krawiędzi nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Gronowo Elbląskie”
Położenie na mapie powiatu elbląskiego
Mapa konturowa powiatu elbląskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Gronowo Elbląskie”
Ziemia54°05′06″N 19°18′26″E/54,085000 19,307222

PołożenieEdytuj

Gronowo Elbląskie położone jest na Żuławach Elbląskich, około 13 km od Elbląga.

HistoriaEdytuj

Nadanie aktu lokacyjnego wsi nastąpiło w 1370 roku. Okoliczne tereny zasiedlano jednak znacznie wcześniej. Wskazują na to archeologiczne znaleziska z epoki brązu z lat 1500–800 p.n.e. oraz z czasów rzymskich. W czasach świetności osady Truso przez ziemie położone obok Gronowa przebiegał Szlak bursztynowy, co również sprzyjało osiedlaniu się ludności. Podobnie daty lokacji okolicznych miejscowości świadczą o wcześniejszej kolonizacji okolic Gronowa[5][6].

W 1852 zakończyła się budowa kolei Malbork – Braniewo, prowadzącej przez Gronowo Elbląskie, co pozwoliło skomunikować miejscowość z siedzibą powiatu – Elblągiem[7]. Na przełomie XIX i XX wieku we wsi funkcjonowała mleczarnia.

Jeszcze kilka lat temu na budynku dworca znajdowała się tabliczka, która wskazywała poziom wody w Gronowie w czasie wielkiej powodzi z 1888 roku. W niedzielę palmową 25 marca Gronowo Elbląskie i wiele innych miejscowości w powiatach elbląskim i malborskim znalazło się pod wodą, wskutek pęknięcia wału przeciwpowodziowego nad Nogatem[7].

5 lipca 1982 roku wmurowano kamień węgielny pod budowę kościoła w Gronowie, a w 1983 rozpoczęto jego budowę. 20 czerwca 1985 roku biskup warmiński Jan Obłąk erygował w Gronowie parafię św. Jana Chrzciciela. Budowa kościoła zakończyła się w 1987 roku[8].

TransportEdytuj

Transport drogowyEdytuj

Transport kolejowyEdytuj

Transport lokalnyEdytuj

  • PKS Elbląg, linia: Elbląg Dworzec Autobusowy – Gronowo Elbląskie – Dzierzgoń
  • PKS Elbląg, linia: Elbląg Dworzec Autobusowy – Gronowo Elbląskie – Elbląg Dworzec Autobusowy
  • PKS Dzierzgoń, linia: Dzierzgoń – Gronowo Elbląskie – Elbląg Dworzec Autobusowy

Instytucje publiczneEdytuj

  • Urząd Gminy
  • Urząd Stanu Cywilnego
  • Gminny Ośrodek Zdrowia
  • Posterunek Policji
  • OSP w Gronowie Elbląskim
  • Gimnazjum
  • Szkoła podstawowa
  • Przedszkole
  • Gminna Biblioteka Publiczna
  • Urząd pocztowy
  • Gminne Centrum Informacji
  • Świetlica gminna Oaza

TurystykaEdytuj

ZabytkiEdytuj

Pomniki przyrodyEdytuj

InneEdytuj

Trasy roweroweEdytuj

Przez Gronowo Elbląskie przebiegają cztery szlaki rowerowe[11]:

Imprezy cykliczneEdytuj

  • Ogólnopolski Złaz Śladami Powstańców Listopadowych – coroczny rajd pieszy, który upamiętnia zamordowanych przez pruskich żołnierzy w pobliskim Fiszewie weteranów Powstania Listopadowego
  • Dożynki Gminne

KulturaEdytuj

  • Gminne Centrum Kultury
  • Grupa teatralna EGO

SportEdytuj

  • Pomowiec Gronowo Elbląskie – piłka nożna (w sezonie 2011/2012 A-klasa, gr. warm.-maz. II)
  • UKS Tajfun Gronowo Elbląskie – piłka nożna, tenis stołowy, unihokej
  • Koło PZW w Gronowie Elbląskim

Osoby związane z Gronowem ElbląskimEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Gmina Gronowo Elbląskie – województwo Warmińsko-Mazurskie – O Gminie, www.gminagronowo.pl [dostęp 2017-11-23] (pol.).
  2. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262).
  3. Czesław Biernat, Staatsarchiv Danzig: Wegweiser durch die Bestände bis zum Jahr 1945, Oldenburg 2000, s. 665.
  4. Barbara Czopek, Adaptacje niemieckich nazw miejscowych w języku polskim, Warszawa 1995, s. 117.
  5. Stanisław Rospond, Słownik etymologiczny miast i gmin PRL, Warszawa 1984, s. 106.
  6. Historia gminy, www.gminagronowo.pl [dostęp 2017-11-23] (pol.).
  7. a b http://www.elblag-moje-miasto.pl/Czasy%20pruskie.htm.
  8. Gronowo.
  9. http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/WAR-rej.pdf.
  10. a b http://www.zulawyimierzeja.org.pl/download/Domy_zulawskie.pdf.
  11. Biuletyn Informacji Publicznej – Strona główna, bip.warmia.mazury.pl [dostęp 2020-07-08].