Grunwald (gmina)

gmina wiejska w województwie warmińsko-mazurskim

Grunwaldgmina wiejska w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie olsztyńskim.

Grunwald
gmina wiejska
ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat ostródzki
TERYT 2815032
Wójt Adam Szczepkowski
(od 2018)
Powierzchnia 179,84 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

5764[1]
• gęstość 32,0 os./km²
Nr kierunkowy 89
Tablice rejestracyjne NOS
Adres urzędu:
14-107 Gierzwałd 33
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw 20
Liczba miejscowości 37
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Grunwald
Grunwald
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Grunwald
Grunwald
Ziemia53°33′N 20°05′E/53,544722 20,088611
Strona internetowa
Portal Portal Polska

Siedziba gminy to Gierzwałd.

Według danych z 30 czerwca 2004[2] gminę zamieszkiwało 5698 osób.

Najludniejsze miejscowości gminy: Gierzwałd (której powstanie datuje się na XIV wiek) i Zybułtowo. Na terenie gminy znajduje się pole bitwy pod Grunwaldem z 1410.

Honorowe Obywatelstwo Gminy Grunwald nadano m.in. Ogólnopolskiemu Ruchowi Programowo-Metodycznemu Związku Harcerstwa Polskiego „Wspólnota Drużyn Grunwaldzkich” (2011) oraz jego twórczyni i wieloletniej przewodniczącej hm. Barbarze Bogdańskiej-Pawłowskiej (pierwsze nadanie w historii gminy).

Na terenie gminy funkcjonuje prywatne lądowisko Pałac Pacółtowo.

HydrografiaEdytuj

Przez obszar gminy przepływają:Drwęca, Marózka, Grabiczek i Dylewka. Na jej terenie znajdują się także jeziora: Jezioro Tymawskie, Jezioro Lubiańskie, Jezioro Mielno[3].

Struktura powierzchniEdytuj

Według danych z roku 2002[4] gmina Grunwald ma obszar 179,84 km², w tym:

  • użytki rolne: 72%
  • użytki leśne: 18%

Gmina stanowi 10,19% powierzchni powiatu.

DemografiaEdytuj

Dane z 30 czerwca 2004[2]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 5698 100 2806 49,2 2892 50,8
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
31,7 15,6 16,1
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Grunwald w 2014 roku[1].


 

Ochrona przyrodyEdytuj

Rezerwaty przyrodyEdytuj

Północną część gminy zajmuje Rezerwat przyrody Rzeka Drwęca chroniący całą długość Drwęcy[3].

Obszary NATURA 2000Edytuj

Na terenie gminy zlokalizowane są częściowo obszary Natura 2000[3]:

Obszary Chronionego KrajobrazuEdytuj

Na terenie gminy znajdują się w poszczególnych rejonach[3]:

Pomniki przyrodyEdytuj

Na terenie gminy znajdują się 4 pomniki przyrody ożywionej i 4 nieożywionej[5].

Zabytki i atrakcjeEdytuj

 
Pole bitwy pod Grunwaldem
 
Klasztor w Rychnowie

Zabytki na terenie gminy[6]:

  • ruina kaplicy, pomnik na Polach Grunwaldzkich,
  • kościół filialny pw. Najświętszej Maryi Panny z XIV wieku, cmentarz, ruiny pałacu i park z przełomu XVII/XVIII Dylewie,
  • kapliczka przydrożna z końca XIX w. we Frygnowie
  • zespół kościoła metodystów (kościół i cmentarz z XVIII w.) w Gierzwałdzie,
  • zespół dworsko-folwarczny obejmujący: dwór z połowy XIX w., stajnię, stolarnię, trzy obory, kurnik, gorzelnię, lodownię, dom i park w Grunwaldzie,
  • kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki filialny pw. św. Piotra i Pawła z lat 1870-1900 w Kiersztanówku
  • cmentarz ewangelicki i wojenny z I wojny światowej w Mielnie,
  • pałac z XVIII w. i ruiny kościoła z XIV w. w Pacółtowie,
  • zespół kościoła ewangelickiego obecnie rzymskokatolickiego parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z roku 1727, dzwonnica z 1707 roku, kostnica z początku XIX w. w Rychnowie,
  • pałac klasztorny wraz z parkiem w Rychnowie,
  • kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki parafii pw. Św. Trójcy z 1681 roku w Stębarku,
  • zespół dworski, obejmujący: dwór i pak z końca XIX w. oraz cmentarz rodowy w Stębarku,
  • pałac z połowy XIX w. w Tymawie,
  • rządcówka z 1900 roku i spichrz folwarczny z XVIII w. w Zybułtowie,
  • dwór z końca XIX w. w Gierzwałdzie.

SołectwaEdytuj

Domkowo, Dylewo, Frygnowo, Gierzwałd, Glądy, Góry Lubiańskie, Grunwald, Kiersztanowo, Kiersztanówko, Kitnowo, Łodwigowo, Marcinkowo, Mielno, Pacółtowo, Rychnowo, Rychnowska Wola, Stębark, Szczepankowo, Zapieka, Zybułtowo.

Pozostałe miejscowościEdytuj

Dąbrowo, Dylewko, Grabiczki, Grunwald (osada), Jędrychowo, Kalwa, Korsztyn, Lipowa Góra, Lubian, Lubianek, Łącko, Omin, Pacółtówko, Rzepki, Tymawa, Ulnowo, Wróble.

Sąsiednie gminyEdytuj

Dąbrówno, Kozłowo, Olsztynek, Ostróda

PrzypisyEdytuj