Otwórz menu główne

Gruszyczka zielonawa (Pyrola chlorantha Sw.) – gatunek rośliny należący do rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Występuje w północnej Ameryce, zachodniej Azji, Azji Mniejszej, w północnej i środkowej Europie oraz na Kaukazie. W Polsce gatunek objęty ochroną częściową.

Gruszyczka zielonawa
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd wrzosowce
Rodzina wrzosowate
Rodzaj gruszyczka
Gatunek gruszyczka zielonawa
Nazwa systematyczna
Pyrola chlorantha Sw.
Kongl. Vetensk. Acad. Nya Handl. 25:257. 1804

Rozmieszczenie geograficzneEdytuj

Występuje na obszarze Azji (Chanty-Mansyjsk, Mongolia), Europy (Austria, Belgia, Bułgaria, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, dawna Jugosławia, Karelia, Łotwa, Niemcy, Norwegia, Polska, Rumunia, Szwajcaria, Szwecja, Ukraina, Węgry, Włochy) i Ameryki Północnej (USA: Alaska, Arizona, Dakota Południowa, Idaho, Kolorado, Michigan, Minnesota, Montana, Nebraska, Nevada, Nowy Meksyk, Ohio, Utah, Wisconsin; Kanada: Nowy Brunszwik, Nowa Fundlandia, Nowa Szkocja, Wyspa Księcia Edwarda, Kolumbia Brytyjska, Manitoba)[2].

W Polsce gatunek spotykany na rozproszonych stanowiskach na obszarze całego kraju, w górach do wysokości 400 m n.p.m.

MorfologiaEdytuj

Łodyga 
Od 10 do 25 cm wysokości, czerwona, ostrokrawędzista.
Liście 
Okrągławojajowate, o zmiennym kształcie, brzegiem słabo ząbkowane, skórkowate, pod spodem niebieskawe, a z wierzchu ciemnozielone. Blaszka liścia o średnicy od 0,5 do 3 cm. Ogonek dłuższy, rynienkowaty.
Kwiaty 
Zwykle samopylne, działki kielicha zielone, okrągławotrójkątne, nieodgięte. Korona szeroko otwarta, średnicy od 8 do 10 mm, dzwonkowata. Płatki korony barwy zielonobiałej, cztery razy dłuższe od działek kielicha. Szyjka słupka łukowato wygięta do dołu i dłuższa od płatków.
Owoc 
Torebka z zakrzywioną szyjką słupka. Nasiona rozsiewane przez wiatr.

Biologia i ekologiaEdytuj

Zimozielona krzewinka. Rośnie w półcieniu, w borach iglastych, na glebach suchych i świeżych, ubogich i kwaśnych. Kwitnie od czerwca do lipca.

Zagrożenia i ochronaEdytuj

Od 2014 roku gatunek jest objęty w Polsce ochroną częściową[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-13].
  2. Moneses uniflora. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. [dostęp 2010-08-25].
  3. Dz.U. z 2014 r. nr 0, poz. 1409 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin.

BibliografiaEdytuj

  1. Leokadia Witkowska-Żuk: Rośliny leśne. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2013. ISBN 978-83-7073-359-9.