Grzmiąca (województwo zachodniopomorskie)

wieś w województwie zachodniopomorskim

Grzmiąca (niem. Gramenz[1]) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim. W latach 1950–1998 wieś administracyjnie należała do województwa koszalińskiego. Miejscowość jest siedzibą gminy Grzmiąca.

Artykuł 53°50′3″N 16°26′1″E
- błąd 38 m
WD 53°50'N, 16°24'E
- błąd 2274 m
Odległość 2332 m
Grzmiąca
wieś
Ilustracja
Urząd Gminy
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Powiat szczecinecki
Gmina Grzmiąca
Liczba ludności  1348
Strefa numeracyjna 94
Kod pocztowy 78-450
Tablice rejestracyjne ZSZ
SIMC 0306437
Położenie na mapie gminy Grzmiąca
Mapa konturowa gminy Grzmiąca, w centrum znajduje się punkt z opisem „Grzmiąca”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Grzmiąca”
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa konturowa województwa zachodniopomorskiego, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Grzmiąca”
Położenie na mapie powiatu szczecineckiego
Mapa konturowa powiatu szczecineckiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Grzmiąca”
Ziemia53°50′03″N 16°26′01″E/53,834167 16,433611

PołożenieEdytuj

Grzmiąca położona jest na styku Pojezierza Drawskiego, Pojezierza Bytowskiego i Równiny Białogardzkiej, przez wieś przepływa Perznica będąca dopływem Parsęty.

KomunikacjaEdytuj

Grzmiąca jest położona na drodze wojewódzkiej nr 171. W miejscowości znajduje się również czynna stacja kolejowa, dawniej Grzmiąca była węzłem kolejowym, działały połączenia z Choszcznem przez Połczyn-Zdrój i z Korzybiem przez Bobolice.

HistoriaEdytuj

 
Pruska pocztówka z Grzmiącej (Gramenz)
 
Centrum Grzmiącej

Podczas badań archeologicznych zlokalizowano w pobliżu wsi średniowieczną osadę słowiańską oraz miejsce pogańskiego, znaleziono posążki, kamienie żarnowe i ofiarne. Pierwszy zapis o wsi Gramenz pochodzi z XV wieku, gdy tutejszy majątek ziemski stał się własnością rodu von Glasenappów. 26 sierpnia 1529 książęta pomorscy Jerzy I pomorski i Barnim IX Pobożny podpisali tzw Traktat w Grzmiącej, wówczas Marchia Brandenburska zrzekła się pretensji zwierzchnich nad Pomorzem Zachodnim i uznała go jako lenno cesarskie, z prawem przejęcia sukcesji po ustaniu linii Gryfitów[2],[3]. Od XVIII wieku w okolicach istniały plantacje drzew morwowych, w 1830 Grzmiąca stała się własnością królewską. Rozpoczęto wówczas z powodzeniem hodowlę merynosów, których wełna była przetwarzana w lokalnych warsztatach tkackich. W 1878 powstało połączenie kolejowe ze Szczecinkiem i Białogardem, w 1897 z Bobolicami, a w 1903 z Połczynem-Zdrojem[4]. Po 1945 powstał w Grzmiącej Rolniczy Zakład Doświadczalny[5], w latach 60. XX wieku planowano rozwój przemysłu drzewnego i spożywczego[6].

ArchitekturaEdytuj

  • Kościół Matki Bożej Królowej Polski w Grzmiącej, późnogotycki z 1600. W pobliżu okaz pomnikowego klonu pospolitego o obwodzie pnia w pierśnicy ok. 370 cm.
  • Zniszczony popałacowy park naturalistyczny o pow. 2,5 ha, w którym rośnie 20 gatunków drzew liściastych m.in. jesion wyniosły o obw. ok. 530 cm i chmielograb o obw. 420 cm. Na fundamentach dawnego pałacu von Glasenappów zbudowano budynek urzędu gminy.
  • Lodownia dworska z 1711 zbudowana z cegły i kamienia na planie koła ze stożkową kopułą.
  • Gorzelnia z drugiej połowy XIX wieku.
  • Kolejowa wieża ciśnień z końca XIX wieku z ośmiobocznym murowanym zbiornikiem wodnym.
  • Aleja wiązów o długości 250 metrów wzdłuż ulicy Kolejowej.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262).
  2. J. W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 240.
  3. Czesław Piskorski, Pomorze Zachodnie, mały przewodnik, Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka Warszawa, 1980, s. 146, ISBN 83-217-2292-X, OCLC 8032482.
  4. Kosacki Jerzy, Kucharski Bogdan, Pomorze Zachodnie i Środkowe. Przewodnik, Sport i Turystyka, Warszawa 2001, s. 469–470, ​ISBN 83-7200-583-4​.
  5. Vademecum turystyczne „Województwo koszalińskie” KAW „Prasa-Książka-Ruch, Warszawa 1978 s. 69.
  6. Czesław Piskorski, Pomorze koszalińskie, Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa 1961, s. 186.