Gwiezdne wrota (urządzenie)

Gwiezdne wrota – fikcyjne urządzenia będące centralnym punktem historii mających miejsce w Świecie Stargate. Budowniczymi wrót byli Pradawni, jedna z najstarszych i najbardziej zaawansowanych ras w serialowym świecie. Wrota przedstawiane są jako duże, zwykle ustawione pionowo, metalowe pierścienie. Służą one do transportu ludzi i przedmiotów nieożywionych na duże (międzyplanetarne lub międzygalaktyczne) odległości. Ich działanie jest oparte na tworzeniu stabilnych tuneli czasoprzestrzennych (z ang. wormhole, dosł. robacza dziura), tunele nie są jednak dwukierunkowe, a transport odbywa się z wrót, które adres wybrały, do wrót które je przyjęły. Wrota znajdują się na wielu planetach w galaktykach Drogi Mlecznej oraz Pegaza, jak i innych lokalizacjach w całym wszechświecie, gdzie dotarli ich budowniczy.

Gwiezdne wrota
Gwiezdne wrota w galaktyce Drogi Mlecznej
Gwiezdne wrota w galaktyce Pegaza
Gwiezdne wrota na statku Przeznaczenie

W fikcyjnym języku Goa’uldów, gwiezdne wrota tłumaczy się jako Chappa’ai (Cza-pa-aj). To określenie, używane przez wiele światów Stargate, rozpowszechnili Goa’uldowie. Były również nazywane: Pierścieniem bogów, Kręgiem Stojącej Wody, Wejściem, Kamiennym Pierścieniem, Pierścieniem, Pierścieniem Przodków i Portalem (głównie przez przedstawicieli mniej zaawansowanych cywilizacji, które bały się lub szanowały to urządzenie).

Każde gwiezdne wrota posiadają 9 klamer (ang.Chevron) na zewnętrznym pierścieniu oraz 39 lub 36 symboli na wewnętrznym pierścieniu. Ich średnica wynosi zazwyczaj 6,7 m (22 ft), a masa 29 ton (64 000 lbs). Wykonane są z fikcyjnego, ciężkiego minerału „Naqahdah”, który naturalnie występuje tylko na kilku planetach Drogi Mlecznej. Prawie zawsze stoją pionowo, gdyż inne usytuowanie powodowałoby brak możliwości ich pełnego wykorzystania.

Adresy gwiezdnych wrót wybierane są urządzeniem zwanym DHD, a w przypadku jego braku można wybrać adres używając superkomputerów (np. na Ziemi) lub ręcznie poruszać wewnętrznym pierścieniem, podpinając gwiezdne wrota bezpośrednio do źródła zasilania (tylko w przypadku wrót Drogi Mlecznej). Każdy adres składa się z 6 symboli, adresu wrót do których otwieramy tunel, oraz symbolu wyjściowego informującego z jakiej części galaktyki „dzwonimy”. Jeżeli chcemy, aby wrota otworzyły tunel do innej galaktyki, musimy ostatni symbol poprzedzić symbolem kierunkowym danej galaktyki oraz posiadać dość energii. Adres taki składa się z 8 symboli i można go wybrać tylko z Ziemi i Atlantydy, oraz innych planet posiadających odpowiednie DHD. Adres prowadzący na Przeznaczenie, czyli zarzucony projekt „Pradawnych”, składa się z 9 symboli. Nie jest to jednak czysty adres, lecz szyfr, po wprowadzeniu którego otwiera się tunel czasoprzestrzenny w miejscu, w którym właśnie znajduje się statek. Wrota w bazie danych „Przeznaczenia” nie posiadają DHD.

Symbole na wrotachEdytuj

Na odnalezionych na Ziemi, w Gizie, gwiezdnych wrotach znajdowało się 39 różnych symboli. Ponieważ do połączenia się z wrotami na innej planecie (lub księżycu) wybieranych było 6 symboli plus symbol pochodzenia, dawało to 137 231 006 679 możliwych kombinacji. Do podróży międzygalaktycznych potrzebny był 8 symbol, co razem dawało 5 352 009 260 481 możliwych kombinacji, jednak tylko niewielka liczba spośród nich była prawidłowa, więc praktycznie uniemożliwiało to zestawienie połączenia wybierając symbole losowo. Natomiast kombinacja z 9 symbolami to szyfr prowadzący na Destiny, statek pradawnych. Kombinację tą można wybrać tylko z niektórych planet o bardzo specyficznym składzie.

Gwiezdne wrota Drogi MlecznejEdytuj

W filmie pierwsze urządzenie tego typu odnaleziono na Ziemi w Gizie, w roku 1920, wraz z kamienną pokrywą i 6 symbolami, będącymi adresem wrót na planecie Abydos. W serialu Gwiezdne wrota: SG1 okazuje się, że w latach 50. wojsko sądząc, że urządzenie może być bronią, testowało wrota. Udało się je uruchomić, lecz śmiałek po wejściu „w kałużę” nie wrócił, a projekt zarzucono. Powrócono do niego około roku 1980, a w 1995 udało się wybrać adres złożony z 7 symboli. Adres wybierany jest przez zablokowanie siedmioma klamrami siedmiu (lub więcej) symboli. Podczas wybierania wewnętrzny pierścień się obraca na zmianę zgodnie z ruchem wskazówek zegara i przeciwnie, zatrzymując się podczas blokowania adresu klamrami. Klamer jest 9, lecz dwie dolne służą zwykle jako mocowanie wrót, a tym samym często są zabudowane (nie służą niczemu więcej). Wybieranie adresu zaczyna się od górnej prawej klamry i tak, zgodnie z ruchami wskazówek zegara, aż do tej na samej górze. Każdy dodatkowy symbol wybierany jest górną klamrą. Jeśli adres jest poprawny, wrota się otwierają. Tunele przychodzące blokowane są przez obracanie się pierścienia wewnętrznego i podświetlenie klamer. Symbole na wewnętrznym pierścieniu przedstawiają konstelacje Gwiazd widziane z Ziemi i wyglądają tak:

Pozycja Symbol Konstelacja Pozycja Symbol Konstelacja Pozycja Symbol Konstelacja
1   Symbol pochodzenia[i] 14   Mikroskop 27   Byk
2   Puchar 15   Koziorożec 28   Woźnica
3   Panna 16   Ryba Południowa 29   Erydan
4   Wolarz 17   Źrebię 30   Orion
5   Centaur 18   Wodnik 31   Mały Pies
6   Waga 19   Pegaz 32   Jednorożec
7   Wąż 20   Rzeźbiarz 33   Bliźnięta
8   Węgielnica 21   Ryby 34   Hydra
9   Skorpion 22   Andromeda 35   Ryś
10   Korona Południowa 23   Trójkąt 36   Rak
11   Tarcza 24   Baran 37   Sekstant
12   Strzelec 25   Perseusz 38   Mały Lew
13   Orzeł 26   Wieloryb 39   Lew
  1. Jest to charakterystyczny dla ziemskich gwiezdnych wrót symbol. Urządzenia w innych lokalizacjach miały inny unikatowy symbol.

Gwiezdne wrota Galaktyki PegazaEdytuj

Wrota w tej galaktyce są nowsze, „Pradawni” zaprojektowali je i zbudowali najpóźniej. Urządzenie nie posiada żadnych ruchomych elementów. Wybieranie adresu podobnie jak w Drodze Mlecznej odbywa się poprzez blokowanie 7 (lub więcej) symboli adresów przez 7 klamer (2 dolne są nieaktywne). W miejscu ruchomego pierścienia budowniczowie umieścili kryształowe wyświetlacze, które podczas wybierania podświetlają pojedynczo symbole, blokując je klamrami. Podobnie jak we wrotach naszej galaktyki, klamry blokowane są od górnej prawej do tej na samej górze, z tym że nie zachodzi żadna aktywność mechaniczna wrót, a klamry podświetlane są na niebiesko. Podczas zewnętrznej aktywacji (tunel przychodzący), po kolei zapalają się wszystkie symbole wraz z klamrami. Symbole na wrotach z galaktyki Pegaza również przedstawiają konstelacje jednakże zmyślone na potrzeby serialu.

Pozycja Symbol Konstelacja Pozycja Symbol Konstelacja Pozycja Symbol Konstelacja
1   Arami 13   25  
2   14   26  
3   15   Salma 27  
4   16   28  
5   Ecrumig 17   29  
6   18   Alura 30  
7   19   Subido[i] 31  
8   20   Rdehi 32  
9   21   33  
10   22   34   Gilltin
11   23   35  
12   24   36  
  1. Jest to charakterystyczny dla gwiezdnych wrót na Atlantydzie symbol. Urządzenia w innych lokalizacjach miały inny unikatowy symbol.

Gwiezdne wrota z bazy wrót PrzeznaczeniaEdytuj

Wrota te zostały prawdopodobnie zaprojektowane jako pierwsze, ich produkcja odbywa się na statkach „Rozstawiaczach” poruszających się przed statkiem „Przeznaczenie”, następnie są umiejscawiane na planetach. Wrota te nie posiadają klamer blokujących, symbole (jest ich 36) wybierane są przez znajdująca się na samej górze podświetloną kulę (na statku). Wrota przypominają ziemskie wrota z tym, że nie posiadają ruchomego wewnętrznego pierścienia; porusza się cała przednia część wrót. Podobnie jak te z Drogi Mlecznej obracają się na zmianę, w prawo i w lewo. Blokowane symbole podświetlają się na biało, tak samo jak dziewięć klamer w chwili rozpoczęcia wybierania adresu. Horyzont zdarzeń wrót jest również biały. Połączenie przychodzące sygnalizowane jest poprzez obrót wrót i podświetlenie klamer. Wrota na „Przeznaczeniu” nie posiadają przesłony (inaczej niż na Ziemi i Atlantydzie), nie posiadają też rozbudowanego DHD, adres wybiera pokładowy komputer. Wrota „Przeznaczenia” posiadają dwa adresy, jeden 9 symbolowy, który otwiera tunel niezależnie od miejsca znajdowania się, drugi prawdopodobnie 6 symbolowy służy do otwieranie wrót na krótszą odległość przy użyciu mniejszej ilości energii. Adres 6 symbolowy ulega ciągłym zmianom wskutek poruszania się statku. Na wrotach znajduje się 36 symboli:

Pozycja Symbol Konstelacja Pozycja Symbol Konstelacja Pozycja Symbol Konstelacja Pozycja Symbol Konstelacja
1   A 10   J 19   S 28   2
2   B 11   K 20   T 29   3
3   C 12   L 21   U 30   4
4   D 13   M 22   V 31   5
5   E 14   N 23   W 32   6
6   F 15   O 24   X 33   7
7   G 16   P 25   Y 34   8
8   H 17   Q 26   Z 35   9
9   I 18   R 27   1 36   0

CiekawostkiEdytuj

  • Niektóre wrota uległy zniszczeniu lub zostały zakopane, niektóre adresy nigdy nie były wykorzystywane, dlatego jest bardzo trudno trafić na aktywny adres.
  • Wrota były celowo zakopywane przez niektóre ludy w Drodze Mlecznej, w ten sposób uniemożliwiano otwarcie tunelu na te planety.
  • Wrota można otworzyć tylko na 38 minut, po tym czasie same się wyłączają (przedmioty które przejdą przez Wrota, a nie zdążą się zmaterializować w drugich zostają w buforze jednych lub drugich), a adres trzeba ponownie wybierać. Tylko w kilku przypadkach wrota udało się otworzyć na dłużej, było to: otwarcie tunelu na planetę pochłanianą przez czarną dziurę, a także system broni niszczący wrota, wysyłający wystarczającą ilość energii przez wrota aby tunel pod przestrzenny się nie zapadł.
  • Jeżeli na jednej planecie jest para wrót to, adresy przychodzące są przekierowywane do tych mających „pierwszeństwo” lub do nowszego modelu.
  • Jeżeli jedne gwiezdne wrota są uruchomione, to drugich, znajdujących się zbyt blisko tych pierwszych, nie można otworzyć.
  • Jeżeli podczas wybierania adresu, do wrót dochodzi tunel przychodzący, to adres przestaje być wybierany, a wrota przyjmują przechodzącego przybysza.
  • Jeżeli w pobliżu otwartych wrót zdetonowany zostaje dostatecznie duży ładunek wybuchowy, a dostatecznie blisko znajdują się inne wrota to tunel przeskakuje do tych właśnie Wrót.
  • Gwiezdne wrota działają jednokierunkowo, tzn. że transport odbywa się tylko z wrót wybierających adres do wrót przyjmujących adres, nie ma możliwości odwrotnego przejścia (wejście w kałużę z drugich wrót zakończy się śmiercią i dezintegracją).
  • Wrota przesyłają dwukierunkowo jedynie promieniowanie elektromagnetyczne niskich częstotliwości, czyli fale radiowe. Dzięki temu drużyny SG mogły komunikować się z bazą, wyjątkiem jest adres 9-symbolowy, uniemożliwia on komunikację radiową.
  • Podczas otwarcia gwiezdnych wrót powstaje niestabilny wir horyzontu zdarzeń wystrzeliwujący w kierunku ewentualnych podróżników, wszystko co znajdzie się w jego zasięgu podlega dezintegracji.
  • Gwiezdne wrota nie przesyłają niepełnych elementów, czekają aż element cały znajdzie się w nich (do tego czasu go buforując, dając możliwość wycofania elementu), dopiero potem przesyłają element, buforują go w drugich wrotach i materializują na drugim horyzoncie zdarzeń.
  • Przesyłany przez wrota element, wylatuje z taką samą prędkością w jaką w nią wchodzi, wyjątkiem jest przesyłanie przez tunel do wrót których adres składa się z 9 symboli, przedmiot taki zyskuje dodatkowy pęd.
  • Wrota mogą znajdować się nie tylko na powierzchni planety, ale także na orbicie planety lub na statku kosmicznym do otwarcia takich wrót służy DHD wbudowane w statek kosmiczny.
  • Gwiezdne wrota czerpią energię ze wszystkiego co znajduje się w ich otoczeniu np. energia słoneczna, siła grawitacyjna czarnej dziury, energia wnętrza planety, wyładowania elektryczne, MPZ (modułu punktu zerowego), poza tym są ogromnym nadprzewodnikiem
  • Jeżeli podczas transportu tunel czasoprzestrzenny zostanie przecięty przez rozbłysk gwiazdy, to przesyłany element ulegnie zawrotowi, zawróci do wrót z których wyruszył, jednak zostanie „zmieciony” w inny wymiar czasowy, czyli odbędzie podróż w czasie, w przyszłość lub przeszłość, wiedząc kiedy będzie miał miejsce rozbłysk można podróżować w czasie.
  • Otwarte wrota znajdujące się na statku kosmicznym (np. „Przeznaczeniu”), który przelatuje blisko gwiazdy, są w stanie spowodować przeskok czasowy całego pojazdu, wskutek rozbłysku.
  • Jeżeli podczas transportu tunel czasoprzestrzenny zostanie przecięty przez czarną dziurę, to przesyłany element dotrze do właściwych wrót, jednak w innym wymiarze przestrzeni.
  • Gdy wrota czerpią energię do otwarcia tunelu, a ostatni szewron nie zaskakuje, trzeba je wyłączyć, gdyż grożą wybuchem.
  • Im dalej znajdują się wrota z którymi się chcemy połączyć, tym więcej energii potrzeba na otwarcie tunelu.
  • Gwiezdne wrota z systemu wrót „Przeznaczenia” nie posiadają DHD.
  • Każdy adres wrót stanowi odwzorowanie współrzędnych wrót w przestrzeni (6 współrzędnych) oraz punk początkowy (1 współrzędna), adres do innej galaktyki wymaga dodatkowej współrzędnej (danej galaktyki), adres na „Przeznaczenie” stanowi szyfr dziewięciu symboli.
  • „Przeznaczenie” ma przypisany szyfr wrót, który służy do otwarcia wrót niezależnie od miejsca znajdowania się statku (9 symboli), jednakże jak każde wrota te też można otworzyć znając dokładne współrzędne statku, współrzędne te są wykorzystywane podczas podróży, po każdym wyjściu z nadświetlnej statek je oblicza, tak aby nawiązać połączenie z wrotami w okolicy oraz umożliwić powrót na statek.