Otwórz menu główne

H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych

H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych – przedsiębiorstwo produkujące pojazdy szynowe założone w 1920 w Poznaniu. W 1997 spółka przyjęła obecną nazwę i weszła w skład grupy H. Cegielski – Poznań, a od 2010 jej wyłącznym akcjonariuszem i właścicielem jest Agencja Rozwoju Przemysłu.

Fabryka Pojazdów Szynowych
Ilustracja
Wejście na teren zakładów
Państwo  Polska
Adres ul. 28 czerwca 1956 r. 223/229
60-965 Poznań[1]
Data założenia 1920[2]
Forma prawna spółka z o.o.
Prezes Hubert Stępniewicz[3]
Nr KRS 0000069009
Zatrudnienie 370 (lipiec 2010)[2]
Dane finansowe
Kapitał zakładowy 105 553 000 PLN[1]
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Fabryka Pojazdów Szynowych
Fabryka Pojazdów Szynowych
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Fabryka Pojazdów Szynowych
Fabryka Pojazdów Szynowych
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Fabryka Pojazdów Szynowych
Fabryka Pojazdów Szynowych
Ziemia52°22′49″N 16°54′38″E/52,380278 16,910556
Strona internetowa

Spis treści

HistoriaEdytuj

 
Wnętrze Fabryki Wagonów i Parowozów

Fabryka powstała w 1920[2] jako część zakładów H. Cegielski Towarzystwo Akcyjne[4] i już w 1921 rozpoczęła produkcję wagonów towarowych. Początkowo były to węglarki kryte i wagony do przewozu szyn, a następnie także wagony specjalne, m.in. pocztowe oraz chłodzone suchym lodem[5].

W 1926 fabrykę opuścił pierwszy ciężki parowóz towarowy serii Ty23. Do 1932 powstały 164 sztuki tej lokomotywy[5]. W 1927 natomiast na zamówienie Ministerstwa Komunikacji zaprojektowany został pierwszy całkowicie polski parowóz OKl27. Do 1933 wybudowano 122 jego egzemplarze[6].

Pod koniec lat 20. XX wieku tabor kolejowy stanowił produkcję pierwszoplanową zakładów. W 1928 uruchomiono budowę wagonów osobowych, a w 1930 fabrykę opuścił ich 100. egzemplarz. Zakłady wykonały także na specjalne zamówienie 10 wagonów restauracyjnych dla Paryża[5].

W 1930 Ministerstwo Komunikacji zamówiło w Zakładach Mechanicznych Hipolita Cegielskiego 9 parowych wagonów motorowych, które zbudowano rok później[7]. W 1934 skonstruowano pierwszą Luxtorpedę, a w 1936 pierwsze wagony sterownicze i doczepne dla jednostek elektrycznych. W 1937 powstały cztery lekkie elektrowozy EL.200 dla Warszawskiego Węzła Kolejowego oraz 10 wagonów tramwajowych dla Poznańskiej Kolei Elektrycznej[5].

Podczas II wojny światowej zakłady zostały przejęte przez niemiecki koncern zbrojeniowy Deutsche Waffen und Munitionsfabriken[4], nosiły nazwę DWM Posen i produkowały tabor na potrzeby III Rzeszy. 22 stycznia 1945 Niemcy opuścili fabrykę ewakuując cenniejsze obrabiarki i inne urządzenia, a 28 stycznia została ona ponownie zajęta, tym razem przez wojenną administrację radziecką. 8 lutego Zakłady Cegielskiego zostały przekazane Tymczasowemu Zarządowi Państwowemu[8].

W 1946 utworzono Zakłady Przemysłu Metalowego H. Cegielski Poznań, a działająca w ich ramach fabryka taboru przyjęła nazwę Fabryka Wagonów. Do 1950 zbudowano w niej ponad 500 wagonów na potrzeby PKP, a w latach 1950-1960 wyprodukowano 2846 wagonów różnych typów dla ZSRR[5].

Na początku lat 60. zakłady wykonały krótką serię spalinowych wagonów silnikowych serii SN80[9]. W 1967 producent został przemianowany na Fabrykę Lokomotyw i Wagonów i rozpoczął budowę prototypowych spalinowozów typu 301D, a trzy lata później uruchomiono produkcję seryjną lokomotyw serii SP45[5]. W latach 1975-1977 w fabryce zbudowano dwa prototypowe spalinowozy serii SP47, a w latach 1974-1985 konstruowano lokomotywy serii SU46[9].

W 1977 produkcja spalinowozów została wstrzymana na rzecz elektrowozów. Do 1992 zakłady budowały lokomotywy serii ET41, EU07 i EM10[9].

W 1995 zakłady przekształcono w spółkę akcyjną[9], a w 1997 w ramach reorganizacji na bazie Fabryki Lokomotyw i Wagonów powstała niezależna spółka H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych Sp. z o.o. należąca do grupy H. Cegielski – Poznań S.A.[5].

26 marca 2010 Agencja Rozwoju Przemysłu przejęła 100% udziałów spółki, stając się tym samym jej wyłącznym właścicielem[5].

W kwietniu i wrześniu 2015 Przewozy Regionalne sprzedały łącznie 20 EN57 spółce Polski Tabor Szynowy. Jednostki te zostały następnie zmodernizowane przez FPS[10].

27 lutego 2018 PKP Intercity podpisało z Fabryką Pojazdów Szynowych umowę na dostawę 55 wagonów osobowych z opcją na dodatkowe 26 wagonów[11].

DziałalnośćEdytuj

OfertaEdytuj

Zakłady oferują:

Zestawienie wyprodukowanych pojazdówEdytuj

 
Pierwszy parowóz wybudowany w HCP – Ty23
 
Pierwszy całkowicie polski parowóz – OKl27
 
Spalinowóz typu 301Db
 
Wagon parowy serii PCix z 1931
 
Wagon silnikowy serii SN80
 
Wagon standardu Z2 typu 144Aa
 
Wagon standardu Z1 typu 407A
 
Tramwaj 123N
Typ Seria Lata produkcji Liczba sztuk Uwagi Źródła
Lokomotywy parowe
Ty23 1926-1932 164 [5]
OKl27 1928-1933 122 [6]
Pu29 1931 3 [18]
OKz32 1934-1936 25 [19]
Ty37 1937-1938 27 przedwojenna produkcja zakładów HCP na potrzeby PKP [20]
1940-1941 10 produkcja zakładów DWM Posen na potrzeby III Rzeszy
Ty42 1943-1945 367 produkcja zakładów DWM Posen na potrzeby III Rzeszy [8]
1945-1946 83 powojenna produkcja zakładów HCP na potrzeby PKP
Ty45 1946-1951 łączna produkcja 448 sztuk w zakładach HCP i Fablok [21]
Pt47 1948-1951 60 [22]
TKt48 1950-1952 łączna produkcja 91 sztuk w zakładach HCP i Fablok [23]
Ty51 1953-1958 232 [24]
Lokomotywy spalinowe
301D 1967 1 prototyp nieodebrany przez PKP [25]
301Da SP45 1968 1 prototyp [9]
301Db SP45 1970-1976 265 [9]
303D SU46 1974-1977 52 [9]
302D SP47 1975-1977 2 prototypy [9]
301Dc 1977 3 eksport do Libanu [9]
303D SU46 1985 2 rekonstrukcja z zachowaniem typu [26]
Lokomotywy elektryczne
EL.200 1937 4 [5]
203E ET41 1977-1983 200 [9]
303E EU07 1983-1992 242 [9]
405E EM10 1990-1991 4 prototypy [9]
Elektryczne zespoły trakcyjne
E-91 1936-1939 łączna produkcja wagonów doczepnych do 76 zespołów
w zakładach HCP i Zieleniewskiego
[27]
Wagony silnikowe
PCix 1931 10 [7]
Luxtorpeda SBx 1934-1939 21
5M SN80 1961-1964 13 [9]
Wagony osobowe
Gmx 1928 5 [28]
1928-1930 10 wagony restauracyjne dla Paryża [5]
Chxz 1928-1939 70 [28]
Chrz 1930-1938 130 [28]
Churz 1934, 1939 35 [28]
23W Chxz 1946-1950 486 [28]
11A
12A
13A
1948-1950 25 [28]
1950-1960 2846 wagony różnych typów dla ZSRR [5]
14A 1954 1 prototyp [28]
1F
2F
3F
1954-1957 182 [28]
43A 1957-1962 [28]
101A 1962-1964 [28]
102A 1964-1965 [28]
104A 1964-1965 80 [28]
112Ad
112Af
1967-1969 130 [28]
110A 1969 prototypy [28]
111A 1969-1971
1977-1978
[28]
110A 1971-1973
1976-1977
[28]
113A 1972 1 prototyp [28]
1974-1976 230
104A 1978 100 [28]
134Aa Bcdn 1988 2 prototypy [29]
134Ab Bcdmnu 1991-1992 12 [30]
139A Admnu 1991-1993 17 [31]
136A Bdmnu 1991-1994 44 [32]
145A Admnu 1994 8 [33]
144A Bdmnu 1994-1995 23 [34]
144Aa Bdimnu 1995 2 [34]
145Ab Ademnu 1996 10 [35]
152A Adhmnu 1997-1998 15 [36]
154A Bdhmnu 1998-1999 10 [37]
154Aa Bdhmnu 1999-2003 30 [37]
145Ac Ademnu 2000 2 [35]
305Ab S 2000 1 prototyp [38]
152Aa Adhmnu 2000, 2003 9 [36]
305Ad WLABdmnu 2004 10 [38]
305Ad2 2008 2 wagony z możliwością wymiany wózków 1435/1520 mm dla BCz [39]
158A 2010-? 7 [40][41][42][43]
159A 2010-? 16 [40][41][42][43]
156A 2012-? 7 [40][41][42][43]
156A (pierw. 166A) 2013 4 [44]
156A (pierw. 167A) 2014 8 [44]
158A (pierw. 164A) 4 [45]
159A (pierw. 165A) 2014-2015 9 [45]
157Aa 2 [41][42][43]
407A 2 [41][42][43]
Tramwaje
1937 10 wagony dla Poznańskiej Kolei Elektrycznej [5]
115N 1995 1 przebudowa 2 wagonów 105N na tramwaj dwukierunkowy [46]
123N 2006-2007 30 [47]
118N 2007 1 prototyp [48]

Prezentacje na targachEdytuj

 
Wagon 156A na targach Trako 2013
 
Stoisko przedsiębiorstwa na targach Trako 2015
Rok Targi Tabor Źródła
1961 30. Międzynarodowe Targi Poznańskie Spalinowy wagon silnikowy SN80-01 [49]
1968 37. Międzynarodowe Targi Poznańskie Lokomotywa spalinowa typu 301Da [50]
1971 40. Międzynarodowe Targi Poznańskie Lokomotywa spalinowa SP45-008 [51]
1973 42. Międzynarodowe Targi Poznańskie Lokomotywa spalinowa SP45-071 [51]
1974 wystawa w Turynie Lokomotywa spalinowa SP45-134 [51]
1975 44. Międzynarodowe Targi Poznańskie Lokomotywa spalinowa SP45-177 [51]
1976 45. Międzynarodowe Targi Poznańskie Lokomotywa spalinowa SP47-001 [52]
1994 66. Międzynarodowe Targi Poznańskie Wagon osobowy typu 145A [53]
1995 67. Międzynarodowe Targi Poznańskie Prototypowy tramwaj typu 115N [54]
1996 68. Międzynarodowe Targi Poznańskie Wagon osobowy typu 145Ab [35]
1998 70. Międzynarodowe Targi Poznańskie Wagon osobowy typu 152A [53]
II Międzynarodowe Targi Kolejnictwa „Kolej” w Bydgoszczy Wagon osobowy typu 154A [53]
2000 72. Międzynarodowe Targi Poznańskie Prototypowy wagon osobowy typu 305Ab [38]
2001 73. Międzynarodowe Targi Poznańskie Wagon osobowy typu 154Aa [55]
2004 76. Międzynarodowe Targi Poznańskie Wagon osobowy typu 305Ad [53]
2007 79. Międzynarodowe Targi Poznańskie Prototypowy tramwaj typu 118N Puma [56]
Trako Prototypowy tramwaj typu 118N Puma [57]
2008 Transporta Prototypowy tramwaj typu 118N Puma i wagon osobowy Z1 [58]
InnoTrans Prototypowy tramwaj typu 118N Puma [59]
2009 Trako Wagon osobowy typu 158A [40]
2013 Trako Wagony osobowe typu 156A i 166A [60]
2017 Trako Wagon osobowy typu 144A i EZT EN57FPS [61]

Nagrody i wyróżnieniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych Sp. z o.o.: Kontakt (pol.). fpspoznan.pl. [dostęp 2016-11-22].
  2. a b c Agencja Rozwoju Przemysłu S.A.: Informacja Prasowa z dnia 23 lipca 2010 r. (pol.). arp.com.pl, 2010-07-23. [dostęp 2015-02-04].
  3. Jakub Madrjas: Cegielski-FPS ma nowego prezesa (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2016-11-21. [dostęp 2016-11-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-11-22)].
  4. a b H. Cegielski –Poznań: Historia firmy HCP (pol.). [dostęp 2014-08-12].
  5. a b c d e f g h i j k l m H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych Sp. z o.o.: Historia (pol.). fpspoznan.pl. [dostęp 2014-08-10].
  6. a b Bogdan Pokropiński. Parowóz tendrzak osobowy OKl27. „Rynek Kolejowy”. 5/2010, s. 84. Warszawa: TOR Wydawnictwo. ISSN 1644-1958 (pol.). 
  7. a b Zanim pojawiła się „lux-torpeda”. W: Bogdan Pokropiński: Lux-torpeda PKP. Wyd. drugie (zmienione). Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 2007, s. 7-15. (pol.)
  8. a b Tomasz Roszak. Parowóz serii Ty42. „Świat Kolei”. 4/2003, s. 14-23. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  9. a b c d e f g h i j k l m Producenci taboru – HCP. W: Paweł Terczyński: Atlas lokomotyw. Wyd. III, zmienione. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2007, s. 16. ISBN 978-83-920757-7-6. (pol.)
  10. Dwa Feniksy 57 na testach w Przewozach Regionalnych. rynek-kolejowy.pl, 2017-06-27. [dostęp 2017-08-09].
  11. Cegielski podpisał umowę na dostawę 55 wagonów dla PKP Intercity (pol.). inforail.pl, 2018-02-27. [dostęp 2018-02-27].
  12. H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych Sp. z o.o.: Produkcja wagonów kolejowych (pol.). fpspoznan.pl. [dostęp 2014-08-10].
  13. H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych Sp. z o.o.: Produkcja tramwajów (pol.). fpspoznan.pl. [dostęp 2014-08-10].
  14. H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych Sp. z o.o.: Produkcja wózków (pol.). fpspoznan.pl. [dostęp 2014-08-10].
  15. H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych Sp. z o.o.: Remonty, naprawy i modernizacje pojazdów szynowych (pol.). fpspoznan.pl. [dostęp 2014-08-10].
  16. H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych Sp. z o.o.: Modernizacja elektrycznych zespołów trakcyjnych EN57 (pol.). fpspoznan.pl. [dostęp 2016-09-30].
  17. H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych Sp. z o.o.: Usługi (pol.). fpspoznan.pl. [dostęp 2014-08-10].
  18. Paweł Terczyński. Parowóz serii Pu29. „Świat Kolei”. 4/2000, s. 10-14. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  19. Paweł Terczyński. OKz32. „Świat Kolei”. 4/1997, s. 10-14. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  20. Paweł Terczyński. Parowóz serii Ty37. „Świat Kolei”. 8/2000, s. 10-15. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  21. Ryszard Boduszek. Parowóz Ty45-217. „Świat Kolei”. 2/2000, s. 19. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  22. Pt47. W: Paweł Terczyński: Atlas lokomotyw. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2002, s. 98. ISBN 83-901902-6-5. (pol.)
  23. TKt48. W: Paweł Terczyński: Atlas lokomotyw. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2002, s. 110. ISBN 83-901902-6-5. (pol.)
  24. Bogdan Pokropiński. Polski parowóz towarowy PKP serii Ty51. „Rynek Kolejowy”. 5/2012, s. 76. Warszawa: TOR Wydawnictwo. ISSN 1644-1958 (pol.). 
  25. Załącznik 2 – Lista fabryczna lokomotyw spalinowych produkcji HCP. W: Marek Ćwikła, Paweł Terczyński: Lokomotywy spalinowe produkcji HCP serii: SP45, SU46, SP47. Wyd. I. Poznań: Kolpress, 2004, s. 200-205. (pol.)
  26. 6. Lokomotywy typu 303D (SU46) – nowe koncepcje konstrukcyjne. W: Marek Ćwikła, Paweł Terczyński: Lokomotywy spalinowe produkcji HCP serii: SP45, SU46, SP47. Wyd. I. Poznań: Kolpress, 2004, s. 53-68. (pol.)
  27. EW51, EW52. W: Paweł Terczyński: Atlas lokomotyw. Wyd. III, zmienione. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2007, s. 78. ISBN 978-83-920757-7-6. (pol.)
  28. a b c d e f g h i j k l m n o p q r 50-lecie produkcji wagonów osobowych w Zakładach H. Cegielski. „Trakcja i Wagony”. 1/1979 (pol.). 
  29. Andrzej Etmanowicz. Pierwsze na PKP wagony 2 klasy z miejscami do leżenia standardu Z2, rodziny 123A. Część 1. Prototypy typu 134Aa. „Świat Kolei”. 10/2010, s. 14-19. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  30. Andrzej Etmanowicz. Pierwsze na PKP wagony 2 klasy z miejscami do leżenia standardu Z2, rodziny 123A. Część 2. Wagony typu 134Ab. „Świat Kolei”. 12/2010, s. 22-27. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  31. Andrzej Etmanowicz. Pierwsze seryjnie produkowane wagony 1 klasy standardu Z2 typu 139A na PKP (1). Wersje fabryczne bez klimatyzacji. „Świat Kolei”. 6/2010, s. 36-41. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  32. Andrzej Etmanowicz. Pierwsze seryjnie produkowane wagony 2 klasy standardu Z2 typu 136A na PKP. Część 1. Wersje fabryczne bez klimatyzacji. „Świat Kolei”. 12/2009, s. 24-29. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  33. Andrzej Etmanowicz. Pierwsze wagony klimatyzowane 1 klasy standardu Z2 typu 145A na PKP. „Świat Kolei”. 3/2009, s. 20-24. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  34. a b Andrzej Etmanowicz. Pierwsze wagony klimatyzowane 2 klasy standardu Z2 typu 144A i 144Aa na PKP. „Świat Kolei”. 5/2009, s. 38-43. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  35. a b c Andrzej Etmanowicz. Pierwsze na PKP wagony 1 klasy z przedziałami „business class” standardu Z2 typu 145Ab i standardu Z1 typu 145Ac. „Świat Kolei”. 12/2008, s. 24-29. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  36. a b Andrzej Etmanowicz. Pierwsze wagony bezprzedziałowe 1 klasy standardu Z1 na PKP typu 152A / 152Aa. „Świat Kolei”. 7/2008, s. 22-27. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  37. a b Andrzej Etmanowicz. Pierwsze wagony bezprzedziałowe 2 klasy standardu Z1 na PKP typu 154A/154Aa. „Świat Kolei”. 10/2008, s. 22-27. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  38. a b c Andrzej Etmanowicz. Wagony sypialne PKP standardu Z1 typu 305Ad. „Świat Kolei”. 5/2008, s. 12-16. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  39. Ryszard Piech: Garstka informacji wagonowych z FPS (pol.). inforail.pl, 2011-01-25. [dostęp 2014-08-11].
  40. a b c d Andrzej Etmanowicz. Wagony osobowe PKP standardu Z1 nowej generacji typu 156A, 158A i 159A. „Świat Kolei”. 7/2014, s. 18-23. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  41. a b c d e PKP Intercity w końcu podpisało umowę na dostawę 20 wagonów Cegielskiego (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2015-05-19. [dostęp 2015-05-19].
  42. a b c d e Poznański FPS z ofertą nowych wagonów pasażerskich na Innotrans 2016 (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2016-09-28. [dostęp 2015-09-28].
  43. a b c d e Pojazdy. polskitabor.pl. [dostęp 2018-11-18].
  44. a b Andrzej Etmanowicz. Wagony osobowe standardu Z1 "nowej generacji" klasy pierwszej typu 156A (166A) oraz drugiej typu 156A (167A). „Świat Kolei”. 11/2014, s. 28-33. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  45. a b Andrzej Etmanowicz. Wagony osobowe drugiej klasy PKP Intercity typu 159A (165A) standardu Z1 "nowej generacji" z przedziałami na rowery. „Świat Kolei”. 7/2015, s. 26-29. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  46. 105N/2. W: Arkadiusz Lubka, Marcin Stiasny: Atlas tramwajów. Wyd. 1. Poznań: KOLPRESS, 2011, s. 96. ISBN 978-83-920784-6-3. (pol.)
  47. 123N. W: Arkadiusz Lubka, Marcin Stiasny: Atlas tramwajów. Wyd. 1. Poznań: KOLPRESS, 2011, s. 83. ISBN 978-83-920784-6-3. (pol.)
  48. 118N Puma. W: Arkadiusz Lubka, Marcin Stiasny: Atlas tramwajów. Wyd. 1. Poznań: KOLPRESS, 2011, s. 105. ISBN 978-83-920784-6-3. (pol.)
  49. Paweł Terczyński, Krzysztof Zintel. Wagon spalinowy serii SN80. „Świat Kolei”. 8/2002, s. 10-17. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  50. 3. Lokomotywa 301Da – Fiat staje do konkurencji. W: Marek Ćwikła, Paweł Terczyński: Lokomotywy spalinowe produkcji HCP serii: SP45, SU46, SP47. Wyd. I. Poznań: Kolpress, 2004, s. 25-30. (pol.)
  51. a b c d 4. Lokomotywy 301Db (SP45) – wreszcie produkcja seryjna. W: Marek Ćwikła, Paweł Terczyński: Lokomotywy spalinowe produkcji HCP serii: SP45, SU46, SP47. Wyd. I. Poznań: Kolpress, 2004, s. 31-44. (pol.)
  52. 7. Lokomotywy typu 302D (SP47) – niespełnione nadzieje Zakładów Cegielskiego. W: Marek Ćwikła, Paweł Terczyński: Lokomotywy spalinowe produkcji HCP serii: SP45, SU46, SP47. Wyd. I. Poznań: Kolpress, 2004, s. 69-80. (pol.)
  53. a b c d e f g h H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych Sp. z o.o.: Produkcja wagonów osobowych (pol.). hcp.com.pl. [dostęp 2014-08-10].
  54. Tomasz Gieżyński. Poznański wagon 105N/2. „Świat Kolei”. 1/2004, s. 50-51. Łódź: EMI-PRESS. ISSN 1231-5962 (pol.). 
  55. Marek Rabsztyn. Tabor kolejowy na 73. Międzynarodowych Targach Poznańskich. „Technika Transportu Szynowego”. 6/2001, s. 10. Łódź: Emi-Press. ISSN 1232-3829 (pol.). 
  56. http://tramwar4.republika.pl/:+Premiera 118N na targach w Poznaniu (pol.). infotram.pl, 2007-06-25. [dostęp 2014-08-10].
  57. Karol Wach: Tramwaje na Trako 2007 (pol.). infotram.pl, 2007-10-16. [dostęp 2014-08-10].
  58. Marek Malczewski. Salon Logistyki, Transportu i Spedycji Transporta 2008. „Technika Transportu Szynowego”. 7-8/2008, s. 23-25. Łódź: Emi-Press. ISSN 1232-3829 (pol.). 
  59. Karol Wach: Pora na InnoTrans (pol.). infotram.pl, 2008-09-23. [dostęp 2014-08-10].
  60. MW: Komfortowy wagon Cegielskiego (pol.). kurierkolejowy.eu, 2013-09-24. [dostęp 2014-08-10].
  61. PKP Intercity pokazały na Trako zmodernizowane wagony (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2017-09-26. [dostęp 2017-10-01].