Otwórz menu główne

Hadasa Rubin (ur. 1912[1] w Jampolu - zm. 2003 w Izraelu) – polska i izraelska poetka żydowskiego pochodzenia, tworząca w języku jidysz, także działaczka społeczności żydowskiej.

Hadasa Rubin
Data i miejsce urodzenia 1912
Jampol
Data i miejsce śmierci 2003
Izrael
Narodowość żydowska
Dziedzina sztuki literatura, poezja

ŻyciorysEdytuj

Urodziła się w Jampolu koło Krzemieńca w rodzinie żydowskiej. W okresie międzywojennym była aktywistką komunistyczną, a za swoją działalność była więziona. Wówczas zadebiutowała jako poetka i wydała liryki Durch kratn. Od 1934 roku była związana z grupą poetycką Jung Wilne[2]. Okres II wojny światowej spędziła w Związku Radzieckim. W 1946 jako repatriantka wróciła do Polski i zamieszkała w Szczecinie. Pełniła funkcję sekretarza Żydowskiego Towarzystwa Kultury, a w latach 1950-1952 przewodniczącej szczecińskiego oddziału Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce. W 1953 przeprowadziła się do Warszawy. W swoich bezpośrednio powojennych utworach podejmowała tematykę Zagłady, wojny i zaangażowania w komunizm. Jej liryki osobiste cechuje ściszony głos i empatia. Na tle maskulinizacji postaci kobiecych w kulturze socrealistycznej, utwory Hadasy Rubin cechują się typowo kobiecymi pierwiastkami: delikatnością, nadwrażliwością zmysłów, przekazem między babką (matką) a córką. Wydany w 1957 roku tom Trit in der nacht zawiera wiele wierszy rozrachunkowych z własną przeszłością polityczną. W 1960 wyemigrowała do Izraela. Czerpiąc inspirację z życia izraelskiego, wydała cztery tomy poezji (ostatni w 1995) roku. Polskie przekłady opublikowano w antologiach poezji żydowskiej[3].

TwórczośćEdytuj

w PolsceEdytuj

  • Majn gas is in fener (1953)
  • Wejtik un frejd (1955)
  • Trit in der nacht (1957)

w IzraeluEdytuj

  • Fun mencz cu mencz (1964)
  • In cugwint (1981)
  • Ejdertog (1988)
  • Rajst op niszt di blum (1995)

PrzypisyEdytuj

  1. Często w źródłach (np. tutaj) pojawia się błędna data urodzenia: 1906.
  2. zob. Joanna Lisek, Jung Wilne - żydowska grupa artystyczna, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2005, s. 72-74
  3. zob. np. Salomon Łastik, Arnold Słucki, Antologia poezji żydowskiej, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1983, s. 483-6

BibliografiaEdytuj

  • Magdalena Ruta: Słyszę oczyma, widzę palcami, czuję ciałem pozbawionym skóry. Poezja Hadasy Rubin z lat 1953-1957. W: Nieme dusze? Kobiety w kulturze jidysz. Joanna Lisek (red.). Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2010, s. 257-279. ISBN 978-83-229-3099-1.
  • Janusz Mieczkowski: Izrael Białostocki jako działacz i historyk społeczności żydowskiej – przyczynek do studium powojennych elit żydowskich w Polsce. W: Żydzi oraz ich sąsiedzi na Pomorzu Zachodnim w XIX i XX wieku. Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2007, s. 458-459. ISBN 83-7181-488-7.

Linki zewnętrzneEdytuj