Otwórz menu główne

Hanna Petrynowska

lekarka polska

Hanna Petrynowska z domu Żabińska ps. „Rana”, „Maria Rana” (ur. 23 lutego 1901[1] w Warszawie, zm. 28 sierpnia 1944 tamże) – polska doktor medycyny, pediatra, podczas okupacji niemieckiej (od 1940) i w powstaniu warszawskim szef sanitarny Samodzielnej Grupy AK PWB/17/S (Załoga Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych).

Hanna Petrynowska
Rana, Maria Rana
Data i miejsce urodzenia 23 lutego 1901
Warszawa
Data i miejsce śmierci 28 sierpnia 1944
Warszawa
Przebieg służby
Siły zbrojne AK DYSK.png Armia Krajowa
Jednostki Samodzielnej Grupy AK PWB/17/S
Stanowiska szef sanitarny Samodzielnej Grupy PWB/17/S
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
  • powstanie warszawskie
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami
Tablica na ścianie gmachu PWPW

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Córka Józefa. Podczas walk powstańczych w sierpniu 1944 roku opiekowała się rannymi żołnierzami, obrońcami gmachu Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych, przebywającymi w szpitalu polowym utworzonym w piwnicach tego budynku (dr Hanna była organizatorką punktu opatrunkowego). Rano 28 sierpnia powstańcy stracili gmach i wtargnęli do niego żołnierze niemieccy. Wyniesienie ciężko rannych ze szpitala okazało się w tej sytuacji niemożliwe. Dr „Rana” dobrowolnie pozostała z nimi. Najprawdopodobniejsza wersja zdarzeń głosi, iż Niemcy zastali dr Petrynowską podczas wykonywania operacji. Kazali jej odejść od stołu operacyjnego, lecz ona odmówiła, odpowiadając, że odejdzie gdy skończy operację[2]. Żołnierze niemieccy zastrzelili dr Petrynowską, a następnie sanitariuszki i 30 ciężko rannych powstańców. Nie ustalono dotychczas miejsca jej pochowania, istnieje jedynie grób symboliczny.

Jej mąż, dr Marian Petrynowski, przedwojenny lekarz zakładowy Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych, zginął w niemieckim obozie koncentracyjnym Mauthausen w 1940 roku. Jej brat Jan Żabiński był zoologiem i dyrektorem ZOO w Warszawie.

W dniu 2 sierpnia 2005 roku odsłonięta została tablica pamiątkowa poświęcona Hannie Petrynowskiej na ścianie jednego z budynków PWPW S.A., wykonana przez Annę i Krystiana Jarnuszkiewiczów[potrzebny przypis].

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Dane według: Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego, tom 6. Redaktor naukowy Piotr Rozwadowski. Dom Wydawniczy "Bellona", Warszawa 2004. ​ISBN 83-11-09586-8
  2. Relacja Mariana Grabusińskiego w Archiwum Historii Mówionej Muzeum Powstania Warszawskiego

Zobacz teżEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj