Zespół Tańca Ludowego „Harnam” im. Jadwigi Hryniewieckiej, (Reprezentacyjny Zespół Województwa Łódzkiego[1]) – najstarszy zespół folklorystyczny w Polsce, założony w 1947 roku przez Jadwigę Hryniewiecką. Siedziba zespołu mieści się przy ul. Piotrkowskiej 282a w pofabrycznym kompleksie Białej Fabryki Ludwika Geyera w Łodzi.

Zespół Tańca Ludowego „Harnam” im. Jadwigi Hryniewieckiej
Ilustracja
Biała Fabryka Geyera od frontu budynek siedziby zespołu
Rok założenia 1947
Pochodzenie Polska, Łódź
Gatunek folkloryzm
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Order Sztandaru Pracy (Wietnam)
Strona internetowa

HistoriaEdytuj

 
ul. Kilińskiego 2 - pierwsza siedziba zespołu (budynek w tle)

Historia „Harnama” sięga 1947 roku, kiedy to Jadwiga Hryniewiecka opracowała układy choreograficzne do przedstawień przygotowywanych przez zespół teatralny działający przy świetlicy Państwowych Zakładów Przemysłu Bawełnianego nr 8 w Łodzi (dawnych zakładów Biedermanna). Zespół Tańca Ludowego powstał w marcu 1947, pierwszy skład stanowiło 13 tancerek. Kierownikiem artystycznym i choreografem Zespołu została Jadwiga Hryniewiecka, kierownikiem organizacyjnym Maria Szkudlarek – będącej jednocześnie kierownikiem świetlicy przemianowanej na Zakładowy Dom Kultury działający przy ZPB nr 8 im. Szymona Harnama, kierownictwo muzyczne powierzono Marii Wahlman. Pierwszy wyjazd zagraniczny Zespołu odbył się w 1949 roku do Czechosłowacji. W 1950 roku w „Harnamie” utworzono grupy dziecięce. W 1954 roku na stanowisku zastępcy kierownika Przyzakładowego Domu Kultury został zatrudniony tancerz Zespołu Andrzej Klinowski. W 1957 „Harnam” wyjechał do Francji na XXII Festiwal Tańców Ludowych w Nicei, po którym został zaproszony na występy w Pałacu Filmowym w Cannes, gdzie zdobył „Palmę Lazurowego Wybrzeża”. W 1963 roku ZTL „Harnam” odbył tournée po Wietnamie, Chinach i Mongolii, podczas którego tancerze byli gośćmi m.in. prezydenta Wietnamu Hồ Chí Minha. W 1968 roku asystentem Jadwigi Hryniewieckiej został Sławomir Mazurkiewicz. W kolejnym roku Zespół został zaproszony na inauguracyjny rejs TSS Stefana Batorego do Stanów Zjednoczonych, była to też pierwsza wizyta „Harnama” w Ameryce. W 1978 roku choreografem i kierownikiem Zespołu został Sławomir Mazurkiewicz, który zastąpił odchodzącą na emeryturę Jadwigę Hryniewiecką. W kolejnym roku na emeryturę odeszła Maria Szkudlarek, którą zastąpił Andrzej Klinowski. W 1982 roku do Rumunii wyjechała w swoją pierwszą zagraniczną podróż grupa dziecięca. 12 marca 1988 roku w Teatrze Wielkim w Łodzi Zespół świętował jubileusz czterdziestolecia, podczas którego „Harnam” został odznaczony Dyplomem Honorowym Ministerstwa Kultury i Sztuki, Odznaką Towarzystwa „Polonia” i Odznaką „Przyjaciel Dziecka”. Złotymi Odznakami Towarzystwa „Polonia” zostały nagrodzone również Jadwiga Hryniewiecka i Maria Szkudlarek, a srebrnymi Andrzej Klinowski i Stanisław Kryński. W tym samym roku 19 czerwca zmarła założycielka zespołu Jadwiga Hryniewiecka.

Okres transformacji ustrojowej był trudnym czasem zarówno dla zakładów włókienniczych w Łodzi, jak i przyzakładowych instytucji kultury. W 1990 roku na emeryturę odszedł Sławomir Mazurkiewicz, a kierownikiem artystycznym została dotychczasowa asystent choreografa Maria Kryńska. W kolejnym roku na emeryturę odszedł również Andrzej Klinowski, a jego następcą został Stanisław Kryński. 1 maja 1991 roku zmarła Maria Szkudlarek. W tym samym roku widząc niestabilność finansową dyrekcja Zakładów podjęła decyzję o likwidacji Domu Kultury i aby zapewnić możliwość funkcjonowania Zespołu powołała Fundację Kulturalną „Harnam” im. J. Hryniewieckiej i M. Szkudlarek.

W 1994 roku Maria Kryńska i Krzysztof Sitkowski założyli studio terapeutyczne dla dzieci i młodzieży chorych na zespołem Downa, za co w trzy lata później zostali odznaczeni Orderem Uśmiechu. 16 maja 1997 roku w Teatrze Wielkim odbył się jubileusz pięćdziesięciolecia, podczas którego Zespół otrzymał Nagrodę Miasta Łodzi*, a Maria Kryńska i Krzysztof Sitkowski odznaki „Za zasługi dla Miasta Łodzi”. W 2000 Zespół Tańca Ludowego „Harnam” został doceniony przez samorząd województwa łódzkiego otrzymując tytuł „Reprezentacyjnego Zespołu Województwa Łódzkiego”.

W 2008 roku Zespół przestał mieć możliwość korzystania z lokali przy ulicy Kilińskiego 2, wykupionych kilka lat wcześniej od upadających ZPB przez firmę Atlas. Zespół został włączony w struktury organizacyjne Teatru Lalek „Arlekin”, powstało „Stowarzyszenie Sympatyków ZTL HARNAM”, a Prezydent Miasta przekazał na potrzeby Zespołu budynek przy ulicy Piotrkowskiej 282a. Maria i Stanisław Kryńscy odeszli na emeryturę i przestało działać studio terapeutyczne. Kilkakrotnie zmieniano kierownictwo. W 2011 roku kierownikiem Zespołu została była tancerka „Harnama” Joanna Formańska. 21 kwietnia 2012 w Teatrze Muzycznym odbył się jubileuszowy koncert 65-lecia Zespołu. Podczas koncertu zostały wręczone Srebrne Medale „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” dla Zespołu [2] oraz dla wieloletniego tancerza i pedagoga - Krzysztofa Sitkowskiego. Od kwietnia do sierpnia 2012 roku miała miejsce wystawa kostiumów Zespołu „Harnam od podszewki” w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi. W październiku wydano publikację przedstawiającą historię, repertuar i dorobek artystyczny Zespołu pt. Fabryka tańca. Jest to jedyna tak obszerna publikacja o zespole folklorystycznym w Polsce. W latach 2012-2016 kierownikiem artystycznym Zespołu był Krzysztof Sitkowski, który następnie został konsultantem merytorycznym, a funkcję kierownika przejęła Joanna Wolańska.

W 2017 roku Zespół Tańca Ludowego „Harnam” stał się filią Poleskiego Ośrodka Sztuki. 14 października odbył się wernisaż wystawy „Oblicza polskiego tańca. Jadwiga Hryniewiecka”[3], a 17 listopada Zespół świętował w Teatrze Wielkim jubileusz siedemdziesięciolecia, który rozpoczął się polonezem pokoleń według stworzonej specjalnie na to wydarzenie choreografii Sławomira Mazurkiewicza, w której zatańczyło blisko 200 „Harnamowców”[4]. Podczas koncertu wiceprezydent Krzysztof Piątkowski przeczytał akt potwierdzający nadanie Zespołowi imienia Jadwigi Hryniewieckiej. W 2018 roku z Zespołu odeszła Joanna Wolańska i Joanna Formańska. We wrześniu 2018 kierownikiem Zespołu został Łukasz Skonieczny, a choreografem Maria Kuśnierz.

Tournées artystyczneEdytuj

ZTL Harnam odwiedził 35 państw:

FilmyEdytuj

Tytuł Reżyser Rok produkcji
Żołnierz zwycięstwa Wanda Jakubowska 1953
Przygoda na Mariensztacie Leonard Buczkowski 1953
Niedaleko Warszawy Maria Kaniewska 1954
Noc poślubna Erik Blomberg 1958
Popioły Andrzej Wajda 1965
Pan Wołodyjowski Jerzy Hoffman 1969
Przygody pana Michała Paweł Komorowski 1969
Jak rozpętałem drugą wojnę światową Tadeusz Chmielewski 1969
150 na godzinę Wanda Jakubowska 1971
OjDADAna Jan Jakub Kolski 1996
Obywatel Jerzy Stuhr 2014

OdznaczeniaEdytuj

Odznaczenie Data nadania
Order Sztandaru Pracy II Klasy 1955
Order Sztandaru Pracy Socjalistycznej Republiki Wietnamu 1963
Order Sztandaru Pracy I Klasy 1967
Honorowa Odznaka Towarzystwa Polonia 1988
Medal Serce Dziecku 1995
Medal Honorowy Wojewody Łódzkiego 1997
Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” 2012

NagrodyEdytuj

Nagroda Rok Miejsce
Palma Lazurowego Wybrzeża 1957 Cannes (Francja)
Złote Skrzydło Ikara 1969 Mielec
Złote Skrzydło Ikara 1971 Mielec
Złote Skrzydło Ikara 1973 Mielec
Nagroda I stopnia na Międzynarodowym Konkursie Tańca „Przyjaźń Narodów" 1974 Kiszyniów
„Polonez '99” - Grand Prix 1999 Lubaczów
Puchar Wójta Gminy Wolbórz na II Festiwalu Dziecięcych Zespołów Ludowych Województwa Łódzkiego 2009 Wolbórz
I miejsce na XXV Przeglądzie Kapel i Zespołów Stylizowanych im. Jana Delety 2012 Szydłowiec
I miejsce na Międzynarodowym Festiwalu Turystyki Kulturowej „Kunming Carnival” (w kategorii zespoły zagraniczne) 2013 Kunming (Chiny)
I miejsce na Międzynarodowym Festiwalu Turystyki Kulturowej „Kunming Carnival” (w kategorii wszystkie zespoły) 2013 Kunming (Chiny)
I miejsce na X Ogólnopolskim Festiwalu Zespołów Artystycznych Wsi Polskiej (w kategorii zespołów w opracowaniu artystycznym)[5] 2015 Kielce

Grupa OFF HarnamEdytuj

Grupa OFF Harnam
Rok założenia 2008
Rok rozwiązania 2017
Pochodzenie Łódź, Polska
Gatunek folk jazz, modern jazz
Powiązania ZTL Harnam
Strona internetowa

Grupa OFF Harnam – grupa taneczna założona w 2008 roku przez Joannę Wolańską, działająca w strukturach Zespołu Tańca Ludowego „Harnam” do 2017 roku.

Grupa powstała w 2008 roku z inicjatywy Joanny Wolańskiej. Początkowo działała w stylu tanecznym, utworzonym przez założycielkę grupy – folk jazz. Najważniejszym wydarzeniem był koncert jubileuszowy 65-lecia ZTL Harnam (2012), na który został przygotowany spektakl „Korzenie”, stający się wzorem tego nurtu, polegającego na czerpaniu inspiracji z polskiego folkloru, legend i baśni, a którego forma często jest stylizacją polskich tańców narodowych i ludowych przeplatających się z techniką jazzową i współczesną. Wkrótce potem grupa zajęła się również innymi technikami jak tańcem jazzowym, współczesnym, formami taneczno-teatralnymi i performatywnymi.

Wraz z odejściem z Zespołu na początku 2018 roku Joanny Wolańskiej grupa przestała istnieć.

Nagroda Rok Miejsce
III miejsce III Ogólnopolskiego Festiwalu Tańca[6] 2010 Łódź (Polska)
I miejsce na festiwalu Folkowe Inspiracje 2014 Łódź (Polska)

PrzypisyEdytuj

  1. od 2000 roku
  2. Gloria Artis dla Harnama. dzienniklodzki.pl, 21 kwietnia 2012. [dostęp 2013-03-03].
  3. Oblicza polskiego tańca. Jadwiga Hryniewiecka. harnam.pl, 14 października 2017. [dostęp 2019-01-05].
  4. Łódzkie Wiadomości Dnia. 70-lecie ZTL „Harnam”. facebook.com/TVPLWD, 20 listopada 2017. [dostęp 2019-01-05].
  5. X Ogólnopolski Festiwal Zespołów Artystycznych Wsi Polskiej. wdk-kielce.pl. [dostęp 2015-04-27].
  6. Festiwal. igo-art.net. [dostęp 2013-09-19].

BibliografiaEdytuj

  • Paweł Pietrzyk, Sebastian Formański: Fabryka Tańca: Historia Zespołu Tańca Ludowego ˌˌHarnamˈˈ. Łódź: 2012.
  • Historia Zespołu. harnam.pl. [dostęp 2015-11-28].
  • Grupa OFF Harnam. harnam.pl. [dostęp 2015-11-28].