Otwórz menu główne

Heksyl, dipikryloamina (HNDP) – kruszący materiał wybuchowy. Stosowany głównie w mieszaninie z trotylem, azotanem amonu i glinem do napełniania torped, min morskich, bomb lotniczych itp.

Heksanitrodifenyloamina
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C12H5N7O12
Masa molowa 439,21 g/mol
Wygląd ceglastoczerwony proszek
Identyfikacja
Numer CAS 131-73-7
5369-29-9 (sól potasowa)
PubChem 8576[1]
Podobne związki
Podobne związki tetryl
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Mieszanina 40% heksylu i 60% trotylu nosi nazwę heksanit[5]. Inne mieszaniny z użyciem heksylu, określane Schießwolle 18, 36 i 39 były używane do napełniania niemieckich głowic torpedowych w czasie obu wojen światowych[6].

Sole amonowe bądź sodowe heksanitrodifenyloaminy są czasem nazywane Aurantia, czyli żółcień cesarska. Związki te były wykorzystywane do barwienia wełny, jedwabiu oraz przede wszystkim skóry na kolor żółty. Barwnik ten odkrył w 1873 r. Emil Kopp[potrzebny przypis].

OtrzymywanieEdytuj

Heksyl można otrzymać poprzez nitrowanie difenyloaminy:

     

lub w reakcji kwasu pikrynowego z amoniakiem:

2  + NH3     + 2 H2O

PrzypisyEdytuj

  1. Heksyl (CID: 8576) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. a b Heksyl (ang.). [martwy link] The Chemical Database. Wydział Chemii Uniwersytetu w Akronie. [dostęp 2012-11-03].
  3. a b Heksyl (ang.) w bazie ChemIDplus, United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-11-03].
  4. a b Heksyl (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-04-10].
  5. Mikołaj Korzun: 1000 słów o materiałach wybuchowych i wybuchu. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1986, s. 65. ISBN 83-11-07044-X.
  6. Ernst‐Christian Koch. Insensitive Munition. „Propellants, Explosives, Pyrotechnics”. 41 (3). s. 407. John Wiley & Sons. ISSN 1521-4087.