Helena Więckowska

Helena Więckowska (ur. 4 maja 1897 w Warszawie, zm. 10 kwietnia 1984 w Warszawie) – historyczka, bibliolożka, bibliotekarka, dyrektorka Biblioteki Uniwersyteckiej w Łodzi, profesor Uniwersytetu Łódzkiego.

Helena Więckowska
Data i miejsce urodzenia 4 maja 1897
Warszawa
Data i miejsce śmierci 10 kwietnia 1984
Warszawa
Zawód, zajęcie historyczka, bibiolożka, bibliotekarka
Tytuł naukowy doktor filozofii, profesor Uniwersytetu Łódzkiego
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Małżeństwo Aleksander Więckowski, inż. architekt
Dzieci Jan Więckowski
Maria Więckowska
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal Komisji Edukacji Narodowej
Odznaka pamiątkowa „Orlęta”

ŻyciorysEdytuj

Brała udział w obronie Lwowa, za co została odznaczona medalem Orląt Lwowskich. W latach 1918–1922 studiowała historię na Uniwersytecie Warszawskim, w 1922 uzyskała stopień doktora filozofii na podstawie dysertacji Opozycja liberalna w Królestwie Polskim 1815–1830 (druk: Warszawa, 1925), przygotowanej pod kierunkiem prof. Marcelego Handelsmana. Była sekretarką pierwszego zarządu Polskiego Stowarzyszenia Kobiet z Wyższym Wykształceniem. Od 1927 pracowała w Bibliotece Narodowej w Warszawie i zajmowała się głównie rękopisami rapperswilskimi i batignolskimi i wydawaniem korespondencji Joachima Lelewela.

Podczas II wojny światowej współpracowała z Delegaturą Rządu na Kraj, uczestniczyła w tajnym nauczaniu.

W latach 1948–1969 zajmowała stanowisko dyrektorki Biblioteki Uniwersyteckiej w Łodzi. Pełniła funkcję wiceprzewodniczącej Światowej Federacji Związków Bibliotekarskich IFLA (1959–1964). Od 1973 przewodniczyła Komisji Programowej do spraw Instytutu Książki i Czytelnictwa Biblioteki Narodowej.

Byłą członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, Polskiej Akademii Umiejętności, Łódzkiego Towarzystwa Naukowego, Komitetu Historii Nauki i Techniki PAN, kolegiów i rad redakcyjnych. W latach 1969–1972 była wykładowcą Instytutu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej UW[1]. Na Uniwersytecie Łódzkim kierowała Katedrą Bibliotekoznawstwa. Wypromowała 15 doktorów, była opiekunem 4 habilitacji.

Laureatka nagród Ministra Oświaty i Wychowania I i II stopnia.

Zmarła w Warszawie. Pochowana na Cmentarzu Stare Powązki (kwatera 46-6-16,17)[2].

OdznaczeniaEdytuj

Najważniejsze praceEdytuj

  • Joachim Lelewel uczony – polityk – człowiek. Warszawa: Czytelnik, 1980 ​ISBN 83-07-00235-4​.
  • Joachim Lelewel, Wybór pism historycznych; oprac. Helena Więckowska. Wrocław: Ossolineum, 1950 (wznowienie: Wrocław: Ossolineum, 2005).
  • Listy emigracyjne Joachima Lelewela; wyd. i wstępem poprzedziła Helena Więckowska. Tom 1–5. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 1948–56.
  • Katalog rękopisów Biblioteki Narodowej. Warszawa: Biblioteka Narodowa, 1933–38 (opracowała: Zbiory rapperswilskie, Zbiory batignolskie i Towarzystwa Przyjaciół Polski w Londynie; współautor Adam Lewak).
  • Akademickie kształcenie bibliotekarzy: zarys historyczny. Warszawa: Wyd. Akcydensowe, 1979.
  • Podręczny słownik bibliotekarza. Warszawa: PWN, 1955 (współautor).
  • Encyklopedia wiedzy o książce. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1971 (współautor).
  • artykuły na łamach m.in. „Przeglądu Historycznego”.

RodzinaEdytuj

Pochodziła z inteligenckiej rodziny żydowskiej Braunsteinów. Poślubiła Aleksandra Więckowskiego, inżyniera architekta, pracownika Departamentu Budownictwa Ministerstwa Spraw Wojskowych, uczestnika wojny polsko-bolszewickiej i II wojny światowej.

Była matką żołnierzy Armii Krajowej: łączniczki 2. kompanii Rudy batalionu Zośka, Marii Więckowskiej i szefa bezpieczeństwa tejże kompanii, Jana Więckowskiego.

PrzypisyEdytuj

  1. Wykaz miejsc spoczynku - Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, www.sbp.pl [dostęp 2020-05-19].
  2. Cmentarz Stare Powązki: ALEKSANDER WIĘCKOWSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2020-05-19].

BibliografiaEdytuj