Otwórz menu główne

Henryk Kończykowski ps. Halicz (ur. 12 stycznia 1924 w Warszawie, zm. 29 listopada 2016 w Milanówku) – polski wojskowy i inżynier, plutonowy Armii Krajowej, żołnierz 4. drużyny III plutonu Felek 2. kompanii Rudy batalionu Zośka, powstaniec warszawski, magister inżynier elektryk.

Henryk Kończykowski
Halicz
kapitan rezerwy kapitan rezerwy
Data i miejsce urodzenia 12 stycznia 1924
Warszawa
Data i miejsce śmierci 29 listopada 2016[1]
Milanówek
Przebieg służby
Siły zbrojne Armia Krajowa
Jednostki batalion Zośka
Stanowiska d-ca 4. drużyny III plutonu Felek 2. kompanii Rudy batalionu Zośka
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
powstanie warszawskie
Późniejsza praca magister inżynier elektryk
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941)

ŻyciorysEdytuj

 
Grób Henryka Kończykowskiego na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Syn Stanisława Kończykowskiego, profesora Politechniki Warszawskiej i Heleny z domu Trautsolt. Uczeń Państwowego Gimnazjum i Liceum Męskiego im. Stanisława Staszica w Warszawie oraz tajnej Szkoły Wawelberga. Harcerz 16. WDH im. Zawiszy Czarnego.

W batalionie Zośka od jesieni 1943 roku. Wiosną 1944 r. aresztowany wraz z kolegą z batalionu, Włodzimierzem Steyerem ps. Grom, za kolportaż tajnej prasy i osadzony w więzieniu w Grodzisku Mazowieckim, skąd wkrótce uciekł. Uczestnik bazy leśnej Par. II.

Brał udział w powstaniu warszawskim. Przeszedł cały szlak bojowy batalionu, od Woli przez Stare Miasto do Czerniakowa. Uczestniczył w wyzwalaniu Gęsiówki. Ranny na Starówce, wraz z kolegami kanałami przedostał się do Śródmieścia.

Po upadku powstania dostał się do obozu w Pruszkowie. Stamtąd uciekł do Podkowy Leśnej, gdzie jego rodzina miała mieszkanie. Pierwszy raz aresztowany przez NKWD w styczniu 1945 r. Po kilkutygodniowym pobycie w areszcie, uciekł. Z obawy przed kolejnym aresztowaniem mieszkał w Łodzi, gdzie w 1946 r. podjął studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Łódzkiej. Uczestnik drugiej konspiracji. Należał do tzw. oddziału Kmity, którego głównym zadaniem było ubezpieczenie pułkownika Jana Mazurkiewicza.

Aresztowany w 1950 r. przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa na terenie Politechniki Łódzkiej i przewieziony do Warszawy. Przebywał początkowo w areszcie Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego na ul. Koszykowej, po czym w więzieniu przy ul. Cyryla i Metodego na Pradze. Stamtąd przeniesiony do więzienia karno-śledczego nr III. Oskarżony o próbę obalenia siłą ustroju Polski Ludowej oraz o zabójstwo Kazimierza Jackowskiego.

Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w maju 1950 r. skazany na karę piętnastu lat pozbawienia wolności. W procesie uczestniczyła jego żona, którą WSR skazał na osiem lat więzienia za to, że nie poinformowała władz o nielegalnej działalności męża. Osadzony w więzieniu Toledo na ul. Ratuszowej, a następnie w więzieniu mokotowskim. Przebywał również w Obozie Pracy nr 3.

Na wolność wyszedł 11 listopada 1953 r. Ukończył studia na Politechnice Warszawskiej i rozpoczął pracę w Zakładzie Kabli i Przewodów Elektrycznych na Politechnice Warszawskiej. W późniejszych latach pracownik Biura Badawczego ds. Jakości.

Zrehabilitowany przez Sąd Wojewódzki w Warszawie w 1993 roku.

Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2012)[2] i Krzyżem Walecznych.

Na podstawie wspomnień Henryka Kończykowskiego powstała książka dla dzieci „Halicz. Na podstawie wspomnień Henryka Kończykowskiego” autorstwa Roksany Jędrzejewskiej-Wróbel[3]. Historię powstańca opisał też Jarosław Wróblewski w książce "Zośkowiec".

12. stycznia 2016 w jego domu w dniu urodzin odwiedził go prezydent Andrzej Duda[4].

Spoczął 5 grudnia 2016 na warszawskich Powązkach w grobie rodzinnym[5]

UpamiętnienieEdytuj

W Dziwnowie, w 2015 roku, powstała 63 Drużyna Harcerska "Szare Szeregi", która przyjęła za Bohatera (patrona) Henryka Kończykowskiego ps. "Halicz"[6].

PrzypisyEdytuj

  1. Zmarł Henryk Kończykowski "Halicz" (pol.). nowahistoria.interia.pl. [dostęp 2016-11-29].
  2. Monitor Polski
  3. Sklep Muzeum Powstania Warszawskiego. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2011-04-29].
  4. Powstaniec o spotkaniu z Andrzejem Dudą: Prezydent wlał mi nadzieję w serce. niezalezna.pl, 2016-01-21. [dostęp 2018-06-15].
  5. Henryk Kończykowski spoczął na Powązkach. Walczył w batalionie „Zośka” [dostęp 2016-12-05].
  6. Nasi harcerze w Warszawie. Dziwnow.net, 2016-09-02 [dostęp 2017-01-05]

BibliografiaEdytuj

  • Agnieszka Pietrzak: Żołnierze Batalionu Armii Krajowej "Zośka" represjonowani w latach 1944-1956. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej. Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2008, s. 151. ISBN 978-83-60464-92-2.
  • Anna Borkiewicz-Celińska: Batalion "Zośka". Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1990, s. 711. ISBN 83-06-01851-6.

Linki zewnętrzneEdytuj