Otwórz menu główne

Henryk Struve

filozof i estetyk polski

Henryk Struve, pseudonim Florian Gąsiorowski (ur. 27 czerwca 1840 w Gąsiorowie, zm. 16 maja 1912 w Eltham) – polski filozof, psycholog, tłumacz, estetyk, encyklopedysta.

Henryk Struve
Ilustracja
Henryk Struve na portrecie narysowanym przez Tytusa Maleszewskiego w 1876
Data i miejsce urodzenia 27 czerwca 1840
Gąsiorów
Data i miejsce śmierci 16 maja 1912
Eltham
Zawód, zajęcie filozof
tłumacz
Narodowość polska
Odznaczenia
Order Świętego Stanisława (Królestwo Kongresowe) Order Świętej Anny III klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Włodzimierza IV klasy (Imperium Rosyjskie)

ŻyciorysEdytuj

Uczęszczał do gimnazjum w Warszawie i Piotrkowie, studiował w latach 1858—1863 na uniwersytetach w Tybindze, Heidelbergu, Erlangen, Gettyndze, Hall, Lipsku i Jenie. W marcu 1863 uzyskał stopień doktora filozofii na Uniwersytecie w Jenie. W lutym 1863 objął obowiązki adiunkta logiki w Szkole Głównej warszawskiej, a w listopadzie r. 1864 został mianowany został profesorem nadzwyczajnym filozofii w tejże Szkole. Z powodu zamiany Szkoły Głównej na Cesarski Uniwersytet w 1870 roku, doktoryzował się ponownie w Moskwie i w 1871 roku został profesorem zwyczajnym filozofii na Uniwersytecie Warszawskim (do 1903). W latach 1875 - 1894 pełnił obowiązki Prezesa Komisji egzaminacyjnej dla nauczycieli. W 1868 roku został wybrany został Członkiem Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Krakowie[1]. Od 1873 roku członek Akademii Umiejętności. Był też członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. W 1903 roku przeniósł się do Anglii. Odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu św. Stanisława, Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu św. Anny i Krzyżem Komandorskim Orderu Świętego Włodzimierza[2]

Erudyta, posiadający wszechstronne zainteresowania filozoficzne, był przez szereg lat czołowym przedstawicielem nauki polskiej. Zasłużył się raczej na polu historii i propagandy filozofii polskiej w kraju i zagranicą. Jako filozof eklektyk o poglądach staroświeckich, którymi rządził się też w sprawach sztuki (na tym tle głośna była jego polemika ze Stanisławem Witkiewiczem). W filozofii łączył ontologiczny idealizm z trójpoznawczym pozytywizmem.

Oprócz licznych artykułów i rozpraw (ps. Florian Gąsiorowski) w czasopismach, oddzielnie wydał m.in.: O istnieniu duszy i jej udziale w chorobach umysłowych (1867)[3] Wykład systematyczny logiki (1871)[4], Synteza dwóch światów (1876)[5], Hamlet. Eine Charakter-Studie (1876), Życie i prace Józefa Kremera (1881)[6], Estetyka barw (1886)[7], Sztuka i piękno (1892), Wstęp krytyczny do filozofii (1896[8], III wyd. 1903), Historia logiki jako teorii poznania w Polsce (1911, główne jego dzieło).

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Wielka Encyklopedia Powszechna PWN (1962-1969)
  • Ilustrowana Encyklopedia Trzaski, Everta i Michalskiego (1924-1927)
  • Wielka Ilustrowana Encyklopedia Gutenberga (1934-1939)
  • Elwira Kosnarewicz: Struve Henryk. W: Słownik psychologów polskich. Elwira Kosnarewicz, Teresa Rzepa, Ryszard Stachowski (red.). Poznań: Instytut Psychologii UAM, 1992, s. 181-183.