Hieronim Rozdrażewski (zm. 1600)

biskup katolicki

Hieronim Rozdrażewski herbu Doliwa (ur. ok. 1546 w Krakowie, zm. 6 lutego 1600 w Rzymie) – dyplomata i duchowny katolicki, biskup kujawski, sekretarz wielki koronny od 1574 roku[1], prepozyt płockiej kapituły katedralnej w latach 15741581[2], sekretarz królewski Zygmunta II Augusta i Stefana Batorego[3], bibliofil, mecenas sztuki.

Hieronim Rozdrażewski
Biskup kujawski
Ilustracja
Herb duchownego
Kraj działania

Polska

Data i miejsce urodzenia

ok. 1546
Kraków

Data i miejsce śmierci

6 lutego 1600
Rzym

Biskup kujawski
Okres sprawowania

1582–1600

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Nominacja biskupia

6 listopada 1581

Sakra biskupia

1582

ŻyciorysEdytuj

Syn Stanisława Rozdrażewskiego (kasztelana rogozińskiego, zm. 1564) i Zuzanny z Myszkowskich. W dzieciństwie przebywał wraz z braćmi we Francji, na dworze Henryka Walezego; nauki pobierał w latach 1561–1568 w Ingolstadt i w Rzymie. Uzyskał święcenia kapłańskie od papieża Piusa V.

W 1567 otrzymał prepozyturę katedralną we Wrocławiu; ze względu na silny opór kapituły objął ją jednak dopiero w 1570. Od 1573 brał udział w życiu politycznym Polski; w tym czasie jego obowiązki we Wrocławiu pełnił na jego prośbę przyszły biskup Andreas von Jerin. W 1575 podpisał elekcję cesarza Maksymiliana II Habsburga[4].

W 1578 Rozdrażewski zrezygnował z prepozytury na rzecz Jerina, a w 1582 dzięki poparciu Stefana Batorego objął biskupstwo kujawskie; tam udało mu się, dzięki zręcznej polityce, uzyskać od papieża Klemensa VIII dodatkowe uprawnienia umacniające go na tym stanowisku. W 1589 roku był sygnatariuszem traktatu bytomsko-będzińskiego[5].

W 1584 ulokował wieś w centralnej Polsce, nadając jej nazwę Rozdrażew, wprost powiązaną z jego nazwiskiem. Ze względu na trudność wymowy, nazwa przez wieki ewoluowała aż do obecnej postaci, która brzmi Zarzew. Dziś to jedno z większych osiedli mieszkaniowych wschodniej części miasta Łodzi[6].

W latach 1582–1600 przekształcił wnętrza i rozbudował zamek w Raciążku (woj. kujawsko-pomorskie), tworząc z niej obronną rezydencję w stylu późnego renesansu. Dysponował także rezydencją (zachowanym do dziś zespołem pałacowym biskupów kujawskich) w Wolborzu. W 1586 ufundował we wrocławskiej katedrze epitafium swojej matki.

Hieronim Rozdrażewski miał starszych braci: Jana (zm. 1585) oraz Stanisława (1540–1619), jezuitę i pierwszego rektora Kolegium Jezuitów w Pułtusku; młodszy brat Krzysztof (ur. 1547) w służbie u Stefana Batorego zginął trafiony rosyjską kulą w oblężeniu Wielkich Łuk w 1580. Miał też dwie siostry Annę i Dorotę, a także jeszcze jednego brata Mikołaja, który jednak najpewniej zmarł w dzieciństwie[a]. Stryjecznym bratem Hieronima był podkomorzy i kasztelan poznański Jan Rozdrażewski.

Zgodnie z ostatnim życzeniem, wyrażonym u schyłku życia przez ciężko chorego biskupa, jego ciało pochowano w kościele Il Gesù w Rzymie.

UwagiEdytuj

  1. W aktach rodziny Rozdrażewskich Mikołaj wymieniony jest tylko raz, w 1550.

PrzypisyEdytuj

  1. Urzędnicy centralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku: spisy pod red. Antoniego Gąsiorowskiego; oprac. Krzysztof Chłapowski [et al]; Polska Akademia Nauk, Biblioteka Kórnicka, Instytut Historii, Kórnik 1992, s. 146.
  2. Antoni Julian Nowowiejski, Płock: monografia historyczna / napisana podczas wojny wszechświatowej i wydrukowana w roku 1930, Płock [1931], s. 354.
  3. Mirosław Korolko, Seminarium Rzeczypospolitej Królestwa Polskiego. Humaniści w kancelarii królewskiej Zygmunta Augusta, Warszawa 1991, s. 232.
  4. Leszek Kieniewicz, Senat za Stefana Batorego, Warszawa 2000, s. 299.
  5. Codex diplomaticus Regni Poloniae et Magni Ducatus Lituaniae, wydał Maciej Dogiel, Wilno 1758, t. I, s. 231.
  6. Łódzkie gawędy. Skąd się wzięła nazwa „Zarzew”? Oryginał był zbyt trudny, Urząd Miasta Łodzi [dostęp 2021-11-10] (pol.).

BibliografiaEdytuj