Huemal

rodzaj ssaka

Huemal[9] (Hippocamelus) – rodzaj ssaka z podrodziny saren (Capreolinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

Huemal
Hippocamelus[1]
Leuckart, 1816[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – huemal chilijski (H. bisulcus)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

Cetartiodactyla

Podrząd

przeżuwacze

Infrarząd

Pecora

Rodzina

jeleniowate

Podrodzina

sarny

Plemię

Odocoileini

Rodzaj

huemal

Typ nomenklatoryczny

Hippocamelus dubius Leuckart, 1816 (= Equus bisulcus Molina, 1792)

Synonimy
Gatunki

3 gatunki (w tym 1 wymarły) – zobacz opis w tekście

Zasięg występowaniaEdytuj

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Południowej[10][11][12].

MorfologiaEdytuj

Długość ciała 140–195 cm, długość ogona 12–15 cm, wysokość w kłębie samic 70–85 cm, samców 75–90 cm; masa ciała samic 45–70 kg, samców 55–75 kg[11]. Huemale wyróżniają się krótkimi kończynami i bardzo długimi uszami. Poroże są słabo rozgałęzione o długości 22–25 cm[11].

SystematykaEdytuj

EtymologiaEdytuj

  • Hippocamelus: gr. ίππος íppos „koń”; καμήλος kamēloswielbłąd[13].
  • Cervequus: łac. cervus „jeleń”; equus, equi „koń”[14]. Gatunek typowy: Cervus (Cervequus) andicus Lesson, 1842 (= Equus bisulcus Molina, 1792).
  • Furcifer: łac. furcifer „uchwyt na widły”, od furca „widły z dwoma ostrzami”, od ferre „pielęgnować”; -fera „noszący”, od ferre „nosić, przynosić”[15]. Gatunek typowy: Cervus antisensis d’Orbigny, 1834; młodszy homonim Furcifer Fitzinger, 1843 (Sauropsida).
  • Anomolocera: gr. ανωμαλος anōmalos „nierówny, dziwny”, od negatywnego przedrostka αν- an-; ομαλος omalos „równy”; κερας keras, κερατος keratos „róg”[16]. Gatunek typowy: Anomalocera huamel J.E. Gray, 1869 (= Cervus antisensis d’Orbigny, 1834).
  • Xenelaphus: gr. ξενος xenos „obcy, dziwny”; ελαφος elaphos „jeleń”[17]. Nowa nazwa dla Anomolocera J.E. Gray, 1869 ponieważ Gray uważał, że nazwa ta jest zajęta przez Anomalocera Templeton, 1838 (Crustacea).
  • Huamela: araukańska nazwa guamul, guemul, huamul lub huamel dla huemala[18]. Gatunek typowy: Capreolus leucotis J.E. Gray, 1849 (= Cervus antisensis d’Orbigny, 1834).
  • Creagroceros: gr. κρεαγρα kreagra „hak do mięsa, hak”, od κρεας kreas, κρεως kreōs „mięso”; κερας keras, κερατος keratos „róg”[19]. Nowa nazwa dla Furcifer Wagner, 1844.

Podział systematycznyEdytuj

Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki[10][9]:

Opisano również argentyński wymarły gatunek[20]:

PrzypisyEdytuj

  1. Hippocamelus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. F.S. Leuckart: Dissertatiuncula Inauguralis de Equo Bisulco Molinae. Göttingen: 1816, s. 24. (łac.).
  3. R.-P. Lesson: Nouveau tableau du règne animal: mammifères. Paris: A. Bertrand, 1842, s. 173. (fr.).
  4. J.A. Wagner: Supplementband. W: J.Ch.D. von Schreber: Die Säugthiere in Abbildungen nach der Natur, mit Beschreibungen. Cz. 4: Die Nager (zweiter Abschnitt), Bahnlücker, Einhufer, Dickhäuter und Wiederkäuer. Erlangen: Expedition des Schreber’schen säugthier- und des Esper’schen Schmetterlingswerkes, 1844, s. 384. (niem.).
  5. J.E. Gray. A new deer from Chili. „Scientific Opinion”. 2, s. 386, 1869. (ang.). 
  6. J.E. Gray. On the Guemul, or Roebuck of Southern Peru. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1869, s. 498, 1869. (ang.). 
  7. J.E. Gray. On the Guémul (Huamela leucotis). „The Annals and Magazine of Natural History”. Fourth series. 10, s. 445, 1872. (ang.). 
  8. L.J.F.J.F. Fitzinger. Die Gattungen der Familie der Hirsche (Cervi) nach ihrer natürlichen Verwandtschaft. „Sitzungsberichte der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Mathematisch-Naturwissenschaftliche Classe”. 68 (1), s. 348, 1874. (niem.). 
  9. a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 171. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  10. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 316. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  11. a b c S. Mattioli: Family Cervidae (Deer). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 2: Hoofed Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2011, s. 437–438. ISBN 978-84-96553-77-4. (ang.).
  12. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Hippocamelus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-04-10]. (ang.).
  13. Palmer 1904 ↓, s. 326.
  14. Palmer 1904 ↓, s. 173.
  15. Palmer 1904 ↓, s. 286.
  16. Palmer 1904 ↓, s. 106.
  17. Palmer 1904 ↓, s. 710.
  18. Palmer 1904 ↓, s. 332.
  19. Palmer 1904 ↓, s. 202.
  20. F. Ameghino: Rápidas diagnosis de algunos mamíferos fósiles nuevos de la República Argentina. Buenos Aires: Pablo E. Coni é hijos, 1888, s. 13–14. (hiszp.).

BibliografiaEdytuj