Huemal chilijski

gatunek ssaka

Huemal chilijski[3] (Hippocamelus bisulcus) – gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny jeleniowatych blisko spokrewniony z huemalem peruwiańskim (Hippocamelus antisensis). Gatunek rzadki i do niedawna słabo znany.

Huemal chilijski
Hippocamelus bisulcus[1]
(Molina, 1782)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Rząd

parzystokopytne

Rodzina

jeleniowate

Rodzaj

huemal

Gatunek

huemal chilijski

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EN pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Występowanie i biotopEdytuj

Obecny zasięg występowania gatunku obejmuje Argentynę i południowe Chile. Zamieszkuje gęste i wilgotne lasy. Żyje w izolowanych populacjach.

Charakterystyka ogólnaEdytuj

WyglądEdytuj

Ciało krępe z krótkimi kończynami, bardzo długie uszy wyścielone wewnątrz jasnym futrem, oczy otoczone jaśniejszą obwódką sierści. Poroże słabo rozwidlone, od łodygi odchodzi długie rozgałęzienie – wyżej niż u taruki. Młodym samcom pierwsze poroże wyrasta w wieku około 18 miesięcy.

Podstawowe dane
Długość ciała 140-160 cm
Wysokość w kłębie 75-85 cm
Ogon (kwiat) 10-15 cm
Masa ciała przeciętnie 45-65 kg
Dojrzałość płciowa ?
Okres godowy jesień
Ciąża 230-240 dni
Liczba młodych
w miocie
1-2
Długość życia 14 lat

Huemal osiąga długość ciała 140-160 cm, długość ogona 10-15 cm, wysokość w kłębie 75-85 cm. Przeciętna masa ciała waha się w przedziale 45-65 kg[4] (niektórzy autorzy podają 70-100 kg[5]). Huemal ma duży czarny nos i małe oczy.

Futro huemala jest brązowe do szarobrązowego, latem krótkie, zimą gęste i dłuższe. Wierzchnia część ogona jest ciemnobrązowa, a spodnia biała. Dymorfizm płciowy wyraźnie zaznaczony. Samce są większe, cięższe i z dłuższym porożem (do 35 cm).

W kariotypie huemala stwierdzono 2n = 70 chromosomów[6].

Tryb życiaEdytuj

Żyją w małych grupkach 2-3 osobników (samica z młodymi) lub samotnie. Prowadzą przede wszystkim dzienny tryb życia, ale mogą wykazywać aktywność również w nocy. Mają dobrze rozwinięty słuch, wzrok i węch, dobrze pływają. Żyją do 14 lat.

RozródEdytuj

Ciąża trwa prawdopodobnie 230-240 dni (autorzy podają rozbieżne dane). Samica rodzi zwykle jedno młode, najczęściej w listopadzie lub grudniu.

PodgatunkiEdytuj

Nie wyłoniono podgatunków huemala, chociaż niektórzy autorzy sygnalizują różnice występujące pomiędzy poszczególnymi populacjami[5].

Zagrożenia i ochronaEdytuj

Do naturalnych wrogów huemala należy przede wszystkim puma oraz domowe psy. Nibylis andyjski i ptaki drapieżne zagrażają młodym.

Dawniej zamieszkiwał rozległe obszary Ameryki Południowej. Obecna populacja – wyniszczona polowaniami i utratą siedlisk, zagrożona chorobami i wypieraniem przez gatunki obce (głównie zwierzęta hodowlane) – szacowana jest na 1000-2000 osobników[7][8] jest zagrożona wyginięciem i w takiej kategorii EN (endangered – zagrożony wyginięciem) został ujęty w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów[9].

PrzypisyEdytuj

  1. Hippocamelus bisulcus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. P.A. Black-Decima i inni, Hippocamelus bisulcus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015 [online], wersja 2015.2 [dostęp 2015-09-02] (ang.).
  3. Nazwa polska za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 171. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. Komosińska Halina, Podsiadło Elżbieta: Ssaki kopytne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002. ISBN 83-01-13806-8.Sprawdź autora:1.
  5. a b Brent Huffman, www.ultimateungulate.com, Hippocamelus bisulcus (en)
  6. Spotorno, A. E. 1984. The chromosomes of Hippocamelus bisulcus (Molina 1782) and the evolution of South American deer. ARCH BIOL MED EXP; 17(2): R184.
  7. Walker, Mark (2005), World Deer, South Andean Deer Hippocamelus bisulcus (en)
  8. Wildlife Conservation, The Huemul project (Hippocamelus bisulcus) (en)
  9. P.A. Black-Decima i inni, Hippocamelus bisulcus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2007-09-01] (ang.).

BibliografiaEdytuj

Zobacz teżEdytuj