Hydroliza soli

Hydroliza solireakcja chemiczna zachodząca zaraz po dysocjacji elektrolitycznej soli w trakcie rozpuszczania ich w wodzie. Reakcja ta powoduje, że roztwory wielu soli nie mają obojętnego pH, lecz są bardziej lub mniej kwasowe lub zasadowe.

Jony powstające w wyniku dysocjacji soli, są z punktu widzenia teorii Lewisa kwasami (kationy) lub zasadami (aniony), mogą więc one reagować z wodą tak, jakby były kwasami i zasadami w tradycyjnym rozumieniu (zgodnie z teorią Arrheniusa). To właśnie ta reakcja jest zwana hydrolizą elektrolityczną soli. Przebiega podobnie do reakcji innych słabych elektrolitów, a więc w przybliżeniu zgodnie z prawem rozcieńczeń Ostwalda.

Warto pamiętać, że w przypadku soli mocnego kwasu i mocnej zasady hydroliza nie zachodzi. Nie zachodzi także w przypadku soli, które są nierozpuszczalne w wodzie.

Sól mocnego kwasu i słabej zasadyEdytuj

W przypadku soli mocnego kwasu i słabej zasady, jak np. chlorku amonowego (NH
4
Cl
), kation NH+
4
wchodząc w reakcję z wodą spełnia funkcję kwasu, odtwarzając w roztworze słabą zasadę, amoniak, NH
3
(czyli NH
3
·H
2
O
) oraz wytwarzając jony hydroniowe H
3
O+
:

NH+4 + H2ONH3 + H3O+.

Stała równowagi tej reakcji jest w praktyce równa stałej dysocjacji kwasowej jonu amonowego:

 
 

gdyż udział produktów autodysocjacji wody jest w tym przypadku pomijalny. W związku z tym zgodnie z prawem Ostwalda można zapisać:

 

gdzie:

  •  
  •   – stopień hydrolizy,
  •   – iloczyn jonowy wody,
  •     – stałe dysocjacji kwasowej i zasadowej,
  •   – stała równowagi hydrolizy i  
  •   dla sprzężonej pary kwas-zasada,
  •   gdzie p jest operatorem: pX = -log10(X).

Sól słabego kwasu i mocnej zasadyEdytuj

Dla soli słabego kwasu i mocnej zasady (np. octanu sodu, CH
3
COONa
), anion octanowy CH
3
COO
wchodzi w reakcję z cząsteczką wody z wytworzeniem cząsteczki kwasu octowego CH
3
COOH
i anionu wodorotlenowego:

CH
3
COO
+ H
2
O ⇄ CH
3
COOH + OH
.

Stała równowagi hydrolizy jest w praktyce równa stałej dysocjacji zasadowej jonu octanowego:

 
 

Co po pominięciu produktów autodysocjacji wody i zastosowaniu prawa Ostwalda daje:

 

gdzie:

  •  

Sól słabej zasady i słabego kwasuEdytuj

Jeżeli dana sól jest solą jednocześnie słabej zasady i słabego kwasu, wówczas podane powyżej równania komplikują się, gdyż powstające kationy i aniony są jednocześnie słabymi kwasami i zasadami Lewisa i prawo rozcieńczeń Ostwalda przestaje być dla nich spełnione.

Zobacz teżEdytuj