Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy I powstania pruskiego. Zobacz też: Powstania pruskie.

I powstanie pruskie wybuchło wiosną 1242 roku. Przyczyną wybuchu powstania było traktowanie Prusów jak niewolników i zmuszanie ich siłą do zmiany religii[1].

I powstanie pruskie
Krucjaty pruskie
Czas 1242–1249
Terytorium Prusy
Wynik układ w Dzierzgoniu
Strony konfliktu
Zakon krzyżacki Prusowie
Dowódcy
Gerhard von Malberg (1242–44)
Heinrich III von Hohenlohe
(1244–49)
Świętopełk II Wielki
brak współrzędnych

Impulsem była klęska połączonych wojsk zakonów krzyżackiego i kawalerów mieczowych w bitwie z wojskami ruskimi na jeziorze Pejpus. Na wiadomość o krzyżackiej klęsce książę Świętopełk II udzielił powstańcom pomocy[2] i rozpoczął walkę o Wisłę. Ściągał cło ze statków zakonu, zajął niemieckie statki na Wiśle, a później wstrzymał całą żeglugę, co odcięło zamki krzyżackie od zaopatrzenia. Zachodnie plemiona Prusów wyrzekły się chrześcijaństwa. Krzyżacy zostali wyparci z większości miast. Największy sukces osiągnęli Prusowie latem 1243 roku w bitwie pod Rządzem w pobliżu Grudziądza, gdzie rozbili wojska krzyżackie. Krzyżacy zachowali jedynie silne grody: Elbląg i Balga na wybrzeżu; Radzyń, Chełmno i Toruń na ziemi chełmińskiej. Największy sukces Krzyżaków w tym powstaniu to zwycięstwo w bitwie pod Dzierzgoniem w 1248 roku, w wyniku którego podpisano układ w Dzierzgoniu 7 lutego 1249 roku[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Janusz Sikorski Janusz, Polskie tradycje wojskowe. Tradycje walk obronnych z najazdami Niemców, Krzyżaków, Szwedów, Turków i Tatarów, Warszawa 1990, s.46.
  2. Tamże, s.46.
  3. Zamek w Malborku.