Otwórz menu główne

Idzbark

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

Idzbark (niem. Hirschberg) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Idzbark
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat ostródzki
Gmina Ostróda
Sołectwo Idzbark
Wysokość 113m m n.p.m.
Liczba ludności (2019) 681
Strefa numeracyjna 89
Kod pocztowy 14-100[1]
Tablice rejestracyjne NOS
SIMC 0485026
Położenie na mapie gminy wiejskiej Ostróda
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Ostróda
Idzbark
Idzbark
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Idzbark
Idzbark
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Idzbark
Idzbark
Położenie na mapie powiatu ostródzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu ostródzkiego
Idzbark
Idzbark
53°40′41″N 20°02′41″E/53,678056 20,044722

Wieś mazurska nad jeziorem Ostrowin. W miejscowości znajduje się szkoła podstawowa, jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej[2], gospodarstwa agroturystyczne, sklep spożywczo-przemysłowy, prywatne przedszkole ze żłobkiem. We wsi działa Wioska Pana Twardowskiego.

Spis treści

Części wsiEdytuj

Integralne części wsi Idzbark[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0485032 Idzbarski Młyn część wsi

HistoriaEdytuj

Wieś czynszowa, lokowana na 60 włókach w 1327 r. przez komtura ostródzkiego Lutera z Brunszwiku. Zasadźca był niejaki Henryk. W 1338 r. Aleksander von Kornre wystawił przywilej na 30 włók wiernemu słudze Hanusowi Messerowi. W czasie wojny polko-krzyżackiej z 50 włók (w tym 10 włók szkolnych i kościelnych) aż 10 włok leżało odłogiem. Przed reformacją w Idzbarku była kaplica, powiązana z parafią ostródzką. W 1540 roku we wsi był sołtys, karczmarz, młynarz, dwóch pszczelarzy, 11 chłopów, trzech zagrodników i pastuch. W 1552 r. Idzbark był zamieszkany przez ludność pochodzenia polskiego i niemieckiego. W 1576 r. pszczelarze z Idzbarka, Samborowa, Zwierzewa, Dągu i Parwółk skarżyli się, że nie mogą według starych zwyczajów zatrzymywać dla siebie po jednym plastrze miodu z każdej wybranej barci. Skarga ta nie został uwzględniona i pozwolono im na zatrzymywania dla siebie tylko po jednym plastrze miodu w ogóle. W 1577 r. kasa kościelna w Ostródzie przekazała pieniądze na zniszczony kościół w Idzbarku. W tym czasie wieś obejmowała 52 włoki, żyło w niej 22 chłopów (każdy uprawiał po 2 włóki), sołtys, młynarz, karczmarz, kowal, krawiec i dwóch pastuchów.

W 1614 r. na 60 włók aż 14 było niezagospodarowanych. W 1621 we wsi mieszkała ludność wyłącznie pochodzenia polskiego. W 1626 r. we wsi stacjonowała konnica elektorska pod dowództwem porucznika Wolfa von Wernsdorfa. Okoliczne wsie zobowiązane były dostarczać furaż dla koni oraz żywność i piwo dla żołnierzy. W 1633 r., po wojnie i po epidemii która dotknęła okolice, 18 gospodarstw chłopskich leżało odłogiem a pięć kolejnych nie miało spadkobierców. We wsi panował głód. W 1665 r. proboszcz z Ostródy odprawiał w Idzbarku co trzecią niedzielę mszę w języku polskim. Pod koniec XVII w. szafarz z Tyrowa założył w Idzbarku owczarnię na 150 owiec. Na potrzeby majątku i szafarni przyznano 12 włók ziemi, które w 1699 r. wydzierżawił miłomłyński szafarz Mateusz Witkowski . W 1770 r., po rozebraniu kaplicy, nabożeństwa odbywały się w budynku szkolnym. Jednakże pod koniec XVIII w. budynek szkolny nie nadawał się już do użytkowania. W tym czasie we wsi było 29 domów. Młyn należał do Ostrowina.

W 1820 r. we wsi było 40 domów i mieszkało w niej 247 osób.. W 1880 r. w Idzbarku było 993 mieszkańców. W 1895 r. mieszkało tu 1088 osób. W 1925 r. Idzbark zajmował obszar 1044,9 ha ziemi i mieszkało w nim 924 osoby. W 1939 r. we wsi było 826 mieszkańców.

PrzypisyEdytuj

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. O.S.P. Idzbark. Gmina Ostróda. [dostęp 2010-01-21].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. GUS. Rejestr TERYT

BibliografiaEdytuj

  • Ostróda. Z dziejów miasta i okolic. Pojezierze, Olsztyn, 1976, 448 str.
  • IDZBARK – WIEŚ PANA TWARDOWSKIEGO [1]