Otwórz menu główne

Ignacy Fik

polski poeta, publicysta, krytyk literacki, działacz polityczny

Ignacy Fik (ur. 4 kwietnia 1904 w Przeciszowie, zm. 26 listopada 1942 w Krzesławicach) – poeta, publicysta, krytyk literacki i działacz polityczny; ojciec Marty Fik (historyka i krytyka teatru).

Ignacy Fik
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 4 kwietnia 1904
Przeciszów
Data i miejsce śmierci 26 listopada 1942
Krzesławice (obecnie Kraków)
Narodowość polska
Język polski
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Dziedzina sztuki publicystyka społeczna, krytyka literacka, poezja awangardowa, prace syntetyczne o literaturze
Epoka dwudziestolecie międzywojenne, II wojna światowa
Ważne dzieła
  • Rodowód syntetyczny literatury polskiej
  • Uwagi nad językiem Cypriana Norwida
  • Kłamstwa lustra
  • Przemiany
Odznaczenia
Order Krzyża Grunwaldu II klasy

ŻycieEdytuj

W 1920 brał udział jako ochotnik w wojnie polsko-bolszewickiej. Studiował polonistykę i filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Po studiach pracował jako nauczyciel gimnazjalny w Prywatnym Gimnazjum Realnym Koedukacyjnym im. ks. Stanisława Konarskiego w Oświęcimiu. Przez kilka lat był więziony z powodu działalności w organizacjach lewicowych.

W czasie II wojny światowej działał w podziemiu komunistycznym. Podczas okupacji m.in. wraz z żoną H. Moskwianką założył komunistyczną grupę „R” (Rewolucja). Redagował w Krakowie konspiracyjne pismo „Polska Ludowa”, a następnie był współredaktorem „Trybuny Ludowej”. Brał udział w tajnym nauczaniu i podziemnej działalności kulturalnej w Krakowie. Aresztowany przez gestapo w październiku 1942 po ciężkim śledztwie w Więzieniu Montelupich został rozstrzelany w zbiorowej egzekucji w Krakowie w listopadzie 1942. W 1948 pośmiertnie odznaczony Orderem Krzyża Grunwaldu II klasy[1].

Biblioteka Narodowa podaje jako rok urodzenia 1904, czasami błędnie podawana jest data 1910.

TwórczośćEdytuj

Ignacy Fik był autorem wielu wierszy, m.in. Kłamstwa lustra (1931)[2], Plakaty na murze (1936)[3]. Opublikował syntezy historycznoliterackie Rodowód społeczny literatury (1938)[4] i Dwadzieścia lat literatury polskiej (1939)[5]. Pisał również utwory publicystyczne o tematyce społecznej. W 1940 wydał konspiracyjny tom wierszy Przymierze.

Jako krytyk akcentował społeczne, ideowe i klasowe uwarunkowania literatury. Postulował estetykę realizmu, chociaż akceptował częściowo nowe trendy literackie. Brał m.in. udział w sporze o Ferdydurke Witolda Gombrowicza i twórczość Michała Choromańskiego. Współpracował głównie z czasopismami o orientacji lewicowej: „Nasz Wyraz”, „Sygnały”. Publikował także w pismach „Gazeta Literacka”, „Pion”, „Życie Literackie”.

UpamiętnienieEdytuj

Ignacy Fik jest patronem Szkoły Podstawowej nr 1 w Przeciszowie. W Krakowie na domu przy ul. Kujawskiej 11 znajdowała się tablica upamiętniająca działalność konspiracyjną poety.

PrzypisyEdytuj

  1. M.P. z 1948 r. nr 43, poz. 189.
  2. Ignacy Fik, Kłamstwa lustra, wyd. 1932 [wersja elektroniczna pierwodruku], polona.pl [dostęp 2019-05-28].
  3. Ignacy Fik, Plakaty na murze, wyd. 1936 [wersja elektroniczna pierwodruku], polona.pl [dostęp 2019-05-28].
  4. Ignacy Fik, Rodowód społeczny literatury polskiej, wyd. 1939 [wersja elektroniczna pierwodruku], polona.pl [dostęp 2019-05-28].
  5. Ignacy Fik, 20 lat literatury polskiej, wyd. 1939 [wersja elektroniczna pierwodruku], polona.pl [dostęp 2019-05-28].

BibliografiaEdytuj

  • Grzegorz Gazda: Dwudziestolecie międzywojenne. Słownik literatury polskiej. Gdańsk: słowo / obraz terytoria; Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe, 2008, s. 61, 63, 71, 136, 151, 188. ISBN 978-83-7420-110-0.
  • Jerzy Kwiatkowski: Dwudziestolecie międzywojenne. Wyd. III, 5. dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 478–480, seria: Wielka Historia Literatury Polskiej. ISBN 978-83-01-13851-6.
  • Jerzy Święch: Literatura polska w latach II wojny. Wyd. VI, 2. dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010, s. 35 i 36, seria: Wielka Historia Literatury Polskiej. ISBN 978-83-01-13852-3.

Linki zewnętrzneEdytuj