Instytucja prawna (też instytucja prawa) – pewna idea, która może być wysłowiona w jakiejś normie prawnej lub wiązce (zespole) takich norm, albo paremii (maksymie, sentencji), zwłaszcza łacińskiej, jak np. domniemanie niewinności oskarżonego, obrońca procesowy, zasada nullum crimen sine lege[1].

Instytucja prawna może mieć też postać/formę:

  • wartości, jaką chce się chronić - jak jest na przykład w przypadku: własności prywatnej,
  • celu, jaki chce się realizować - jak jest na przykład w przypadku: zasady uczciwej konkurencji,
  • jakiegoś pojęcia - jak np. pojęcie winy,
  • jakiegoś organu, który ma mieć pewne zadania – jak np. rzecznik praw obywatelskich (tzw. ombudsman)[1].
  • jakiegoś narzędzia, np. odnoszącego się do działania politycznego i regulującego jego zasady (instytucja prawa wyborczego), np. referendum, wotum nieufności)[2].

Instytucje prawne w systemach prawnych typu civil law często znajdują odzwierciedlenie w przepisach prawa stanowionego, a w systemach prawnych typu common law również w precedensach sądowych (zwłaszcza wydanych w tzw. sprawach przewodnich – ang. leading cases)[1]..

Zobacz też edytuj

Przypisy edytuj

  1. a b c M. Koszowski, Dwadzieścia osiem wykładów ze wstępu do prawoznawstwa, Warszawa 2019, s. 281.
  2. O dwóch rozumieniach pojęcia instytucji politycznej za: Leksykon politologii, pod redakcją Andrzeja Antoszewskiego i Ryszarda Herbuta, Atla2, Wrocław 1996.

Bibliografia edytuj

  • Maciej Koszowski, Dwadzieścia osiem wykładów ze wstępu do prawoznawstwa, Wydawnictwo CM, Warszawa 2019, ISBN 978-83-66704-82-4.