Inwałd

wieś w województwie małopolskim

Inwałdwieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Andrychów.

Inwałd
wieś
Ilustracja
Widok ogólny Inwałdu
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat wadowicki
Gmina Andrychów
Liczba ludności (2017) 3364[1]
Strefa numeracyjna 33
Kod pocztowy 34-120[2]
Tablice rejestracyjne KWA
SIMC 0045089
Położenie na mapie gminy Andrychów
Mapa lokalizacyjna gminy Andrychów
Inwałd
Inwałd
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Inwałd
Inwałd
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Inwałd
Inwałd
Położenie na mapie powiatu wadowickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wadowickiego
Inwałd
Inwałd
49°51′48,7800″N 19°23′33,9360″E/49,863550 19,392760

Znajduje się tutaj jedno ze stanowisk Skałek Andrychowskich.

PołożenieEdytuj

Wieś znajduje się na pograniczu Beskidu Andrychowskiego (wschodnia część Beskidu Małego) i Pogórza Śląskiego, u podnóża góry Ostry Wierch. Leży na wschód od miasta Andrychowa, przy drodze krajowej nr 52, w zlewni strumienia Stawki.

Integralne części wsiEdytuj

Integralne części wsi Inwałd[3][4]
części wsi Bieńkówka, Bór, Cherpakówka, Czerwona Ziemia, Dół, Dwór, Folwark, Głębowiec, Góra, Korcza, Kuwik, Lewkówka, Lubernia, Magierówka, Opusta, Podgóry, Przy Gościńcu, Rakowa, Sachetnik, W Rzeczkach, Zarębki.

NazwaEdytuj

Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od XIV wieku. Wymieniona w 1317 w dokumencie zapisanym w języku łacińskim jako Hoyenewaldt, 1326 Helwand, 1348 Henwald, 1430 Hynwald, 1441 Himwald, 1477 Hymwald, 1529 Hinwalth, Hynwalt, Huwalth[5].

HistoriaEdytuj

W okolicy miejscowości odkryto po raz pierwszy gatunek kopalnej rośliny z okresu dolnego dewonu z rodzaju Konioria, której nadano nazwę Konioria andrychoviensis, na cześć gminy Andrychów, do której przynależy również miejscowość Inwałd. Konioria andrychoviensis, klasyfikowana jest w botanice światowej w podgrupie zosterophyllophytina, obok roślin z rodzaju Zosterophyllum, Sciadophyton, oraz Sawdonia[6].

Z 1318 roku pochodzą pierwsze historyczne wzmianki o osadzie. Mieszkańcy żyli z tkactwa (działała tu samodzielna filia andrychowskiego cechu). Około 1747 roku Franciszek Czerny-Szwarzenberg ufundował utrzymany w stylu późnego baroku kościół (zakończenie budowy: 1760 roku), wewnątrz którego znalazło się epitafium fundatora. Kościół zasłynął obrazem „Matki Bożej Inwałdzkiej z Dzieciątkiem”, któremu przypisywane były cuda.

W 1860 założono szkołę parafialną przeznaczając na nią 130 złr. z funduszów na organistę i gromadzkich[7].

W 1939 roku wieś zajął Wehrmacht. 12 grudnia 1940 roku nastąpiło pierwsze wysiedlenie miejscowej ludności, które objęło 50 rodzin. Na miejsce wysiedlonych sprowadzono osadników niemieckich ze wschodu, którzy stanowili podczas wojny 84% ludności Inwałdu. 27 stycznia 1945 roku do wsi wkroczyła Armia Czerwona.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego. Komunikację zapewnia PKS oraz busy.

ZabytkiEdytuj

 
Kościół pw. Narodzenia NMP
 
Plac św. Piotra w Parku Miniatur

ReligiaEdytuj

Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki (parafia Narodzenia NMP).

TurystykaEdytuj

We wsi znajduje się Park Miniatur „Świat Marzeń” usytuowany na powierzchni 45 000 m² (uruchomiony 28 kwietnia 2007 – oficjalnie otwarty miesiąc później). Można w nim oglądać miniatury najsławniejszych budowli architektonicznych świata – między innymi Big Bena, Krzywą Wieżę w Pizie, Łuk triumfalny, Statuę Wolności i Plac św. Piotra.

Na terenie Parku znajduje się wiele atrakcji lunaparkowych – Zielony Labirynt, Auto Scooter, Koło Młyńskie, Pirat, Egipt Horror Show, Kino 5D, Symulator.

Park Miniatur pełen jest imponującej architektury ogrodowej i przepięknych kompozycji kwiatowych, wśród których funkcjonują punkty gastronomiczne i pamiątkowe.

26 sierpnia 2009 roku obok „Parku Miniatur” został otwarty „DINOLAND Park Rozrywki”. W otoczeniu realistycznych replik dinozaurów można tam zagrać w minigolfa, w Pétanque (gra w bule/boule, gra w kule, petanka) oraz spróbować swych sił w parku linowym zjeżdżając i przechodząc wśród replik dinozaurów na wysokości około 7 metrów. Na terenie parku działa restauracja oraz sklepik, gdzie można kupić artykuły związane z dinozaurami.

Bazę noclegową stanowi Park Hotel Łysoń oraz gospodarstwa agroturystyczne.

W Inwałdzie mają początek następujące szlaki turystyczne:

Osoby związane z InwałdemEdytuj

SportEdytuj

  • W Inwałdzie działa Ludowy Klub Sportowy „Huragan” Inwałd występujący obecnie w wadowickiej A Klasie. Stan na sezon 2019/2020.

PrzypisyEdytuj

  1. Coraz mniej mieszkańców w gminie Andrychów. Mamy dokładne dane – mamNewsa.pl, www.mamnewsa.pl [dostęp 2018-03-29].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  5. Leszczyńska-Skrętowa 1989 ↓.
  6. Paleobotany -the biology and evolution of fossil plants – zosterophyllophytina – Konioria Andrychoviensis.
  7. Czas 1860 nr 43 (22 luty).

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj