Irządze (gmina)

gmina wiejska w województwie śląskim

Irządzegmina wiejska w Polsce w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim. W latach 1975–1998 gmina administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Irządze
gmina wiejska
Herb
Herb
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Powiat

zawierciański

TERC

2416032

Wójt

Jan Piotr Molenda (2010)

Powierzchnia

73,55 km²

Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności


2703[1]

• gęstość

38,1 os./km²

Nr kierunkowy

34

Tablice rejestracyjne

SZA

Adres urzędu:
Irządze 124
42-446 Irządze
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw

11

Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Irządze”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Irządze”
Ziemia50°38′N 19°41′E/50,626389 19,685278
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej

Siedziba gminy to Irządze.

Według danych z 30 czerwca 2007[2] gminę zamieszkiwało 2885 osób. Natomiast według danych z 31 grudnia 2017 roku[3] gminę zamieszkiwało 2664 osób.

Struktura powierzchni

edytuj

Według danych z roku 2002[4] gmina Irządze ma obszar 73,55 km², w tym:

  • użytki rolne: 65%
  • użytki leśne: 24%

Gmina stanowi 7,33% powierzchni powiatu.

Demografia

edytuj

Dane z 30 czerwca 2004[5]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 2939 100 1467 49,9 1472 50,1
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
40 19,9 20
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Irządze w 2014 roku[1].


 

Historia

edytuj

W okresie międzywojennym gmina Irządze należała do powiatu włoszczowskiego w woj. kieleckim. 1 stycznia 1923 od gminy Irządze odłączono folwark Tęgobórz, który wszedł w skład reaktyowanego miasta Szczekociny[6].

Po wojnie gmina zachowała przynależność administracyjną. Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 18 gromad: Biała Błotna, Bodziejowice, Gródek, Irządze, Łąkietka-Szyszki, Mikołajowice, Nakło, Sadowie, Siedliska, Tęgobórz, Wilgoszcza, Wilków, Witów, Woźniki, Wygiełzów, Zagórze, Zawada i Zawadka[7].

Jednostka została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[8].

Reaktywowana 1 stycznia 1973[9].

Sołectwa

edytuj

Bodziejowice, Irządze, Mikołajewice, Sadowie, Wilgoszcza, Wilków, Witów, Woźniki, Wygiełzów, Zawada Pilicka, Zawadka.

Pozostałe miejscowości

edytuj

Stawy, Zawada-Leśniczówka.

Ochrona przyrody

edytuj

W gminie znajduje się rezerwat przyrody Kępina, siedliskowy obszar Natura 2000 „Źródła Rajecznicy” oraz cztery pomniki przyrody[10]. Na obszarach chronionych gminy występuje endemiczna warzucha polska[11].

Sąsiednie gminy

edytuj

Kroczyce, Lelów, Niegowa, Szczekociny

Przypisy

edytuj
  1. a b Gmina Irządze w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-03-16], liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2007 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2006. ISSN 1734-6118. (pol.).
  3. Gmina Irządze w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2020-05-25], liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  4. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset. regioset.pl. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).
  5. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast. GUS. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).
  6. Dz.U. z 1922 r. nr 95, poz. 876
  7. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  8. Dz.U. z 1954 r. nr 43, poz. 191
  9. Dz.U. z 1972 r. nr 49, poz. 312
  10. CRFOP - Wyszukiwanie [online], crfop.gdos.gov.pl [dostęp 2018-02-20].
  11. Walczak i inni, Rezerwaty przyrody w Polsce Południowej : monografia, Warszawa: Dział Wydawnictw Instytutu Ochrony Środowiska, 2007, s. 145, ISBN 978-83-60312-75-9, OCLC 749690872.