Izabelin (obwód grodzieński)

(Przekierowano z Izabelin (Białoruś))

Izabelin (biał. Iзaбeлін) – wieś na Białorusi w rejonie wołkowyskim obwodu grodzieńskiego.

Izabelin
Iзaбeлін
Ilustracja
Dawny kościół ewangelicki św. Apostołów Piotra i Pawła na rynku w 1915 roku
Państwo

 Białoruś

Obwód

Flag of Hrodna Voblasts.svg grodzieński

Rejon

wołkowyski

Sielsowiet

Izabelin

Populacja (2009)
• liczba ludności


511[1]

Kod pocztowy

231922

Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego
Mapa konturowa obwodu grodzieńskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Izabelin”
Położenie na mapie Białorusi
Mapa konturowa Białorusi, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Izabelin”
Ziemia53°05′N 24°33′E/53,083333 24,550000
Portal Białoruś

Siedziba parafii prawosławnej (pw. św. Michała Archanioła)[2] i rzymskokatolickiej (pw. Świętych Piotra i Pawła).

Miasto magnackie położone było w końcu XVIII wieku w powiecie wołkowyskim województwa nowogródzkiego[3].

HistoriaEdytuj

Wieś została założona przez podskarbiego wielkiego litewskiego Jerzego Detloffa Flemminga i nazwana na cześć jego córki Izabeli Czartoryskiej z Flemmingów (żony Adama). Istniała tu wcześniej wieś Pietuchowo, w której w 1668 wzmiankowano kościół katolicki, w którym wcześniej był zbór kalwiński. W 1638 roku został tu pochowany Mikołaj Sapieha.

W XIX wieku znajdowała się tutaj siedziba parafii ewangelicko-reformowanej. Od 1780 do 1858 roku miało miejsce 11 synodów Jednoty Litewskiej.

Podczas wojny Napoleona z Rosją w 1812 roku miasteczko pełniło funkcję siedziby powiatu, w miejsce spalonego Wołkowyska. W 1878 roku na 577 mieszkańców, 487 stanowili Żydzi. W XIX wieku rosyjskie władze zaborcze przejęły unicką cerkiew p.w. Św. Michała i uruchomiły w niej cerkiew prawosławną (miejscowa ludność unicka po synodzie połockim powróciła do prawosławia).

W latach 1921–39 należało do II Rzeczypospolitej jako wieś siedziba wiejskiej gminy Izabelin w powiecie wołkowyskim województwa białostockiego, było jednocześnie siedzibą filiału wileńskiej parafii ewangelicko-reformowanej. W 1929 w mieście funkcjonował kościół ewangelicki, cerkiew oraz synagoga[4]. W lipcu 1933 roku rozpoczęto budowę drewnianego kościoła katolickiego p.w. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, ukończonego w roku następnym. Kościół ten spłonął w 1941 roku.

W Izabelinie urodzili się: Maurycy Grabowski (1800-1875, hrabia, kapitan wojsk belgijskich), Gustaw Strawiński (1837-1905, oficer, powstaniec styczniowy), Michał Jastrzębski (1902–1938, duchowny ewangelicko-reformowany)..

ZabytkiEdytuj

  • Kościół katolicki pw. św. św. Piotra i Pawła - założony w 1778 roku jako zbór kalwiński, z inicjatywy hrabiego Jana Jerzego Grabowskiego. W dwudziestoleciu międzywojennym w świątyni modlili się również ewangelicy augsburscy[5]. Budowla w stylu barokowym. Po spaleniu drewnianego kościoła katolickiego w 1941 roku, przejęta na kościół katolicki. Kościół zamknęły władze sowieckie w 1947 roku. Odzyskany w 1992 roku i poświęcony w 1993.
  • Cmentarz przykościelny, na którym znajdują się dwa nagrobki związane z historią litewskiego kalwinizmu: Agaty Kurnatowskiej z Kisznerowskich (zm. 1928) oraz Felicjana Kurnatowskiego (zm. 1933)
  • Cerkiew prawosławna św. Michała Archanioła (zbudowana jako greckokatolicka pod koniec XVIII wieku)

Parafia Kościoła rzymskokatolickiegoEdytuj

Parafia św. Apostołów Piotra i Pawła w Izabelinie leży w dekanacie wołkowyskim diecezji grodzieńskiej. Prowadzona jest przez misjonarzy klaretynów.

PrzypisyEdytuj

  1. Liczby ludności miejscowości obwodu grodzieńskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 14 października 2009 roku (ros.).
  2. Храм Святого Архангела Михаила д.Изабелин (ros.). orthos.org. [dostęp 2021-01-13].
  3. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 98.
  4. Księga Adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa; Annuaire da la Pologne (y Compris la V.L. de Dantzig), Warszawa 1930, s. 125.
  5. Mikałaj Paczkajeu: Luteranizm na Białorusi - W Imperium Rosyjskim, Polsce międzywojennej oraz ZSRR (biał. • pol. • ros.). [dostęp 2009-12-22].

BibliografiaEdytuj

  • Z. Hauser: Nowy ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Białorusi. Burchard Edition, 2005. ISBN 83-87654-25-6.

Linki zewnętrzneEdytuj