Izdebno Kościelne

wieś w województwie mazowieckim

Izdebno Kościelnewieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki[4][5]. Leży na skraju Równiny Łowicko-Błońskiej. Przez wieś przepływa Pisia Tuczna[6].

Artykuł 52°8′13″N 20°31′35″E
- błąd 38 m
WD 52°6'N, 20°29'E
- błąd 20184 m
Odległość 114 m
Izdebno Kościelne
wieś
Ilustracja
Kościół w Izdebnie Kośc.
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat grodziski
Gmina Grodzisk Mazowiecki
Liczba ludności (2011) 406[1][2]
Strefa numeracyjna 22
Kod pocztowy o5-825[3]
Tablice rejestracyjne WGM
SIMC 0002223[4]
Położenie na mapie gminy Grodzisk Mazowiecki
Mapa konturowa gminy Grodzisk Mazowiecki, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Izdebno Kościelne”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Izdebno Kościelne”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Izdebno Kościelne”
Położenie na mapie powiatu grodziskiego
Mapa konturowa powiatu grodziskiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Izdebno Kościelne”
Ziemia52°08′13″N 20°31′35″E/52,136944 20,526389

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Jest to duża okolnica, położona dawniej wokół dużego stawu. We wsi znajduje się strażnica straży pożarnej i szkoła podstawowa imienia związanej z miejscowością Klementyny z Tańskich Hoffmanowej. Izdebno Kościelne posiada połączenie autobusowe z Grodziskiem Mazowieckim.

HistoriaEdytuj

 
Tablica Galichet'a na kosciele w Passavant (Francja)

Na terenie wsi w stanowiskach archeologicznych znaleziono m.in. monety rzymskie, pochodzące z epoki rządów cesarza Hadriana, co wskazuje na położenie na szlaku handlowym[7]. Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z XV w.[6]. W XVII wieku dziedzic Adam Izbiński zgromadził fundusze na budowę kościoła we wsi. W 1621 wybudowano kaplicę, a w latach 1772-1776 – drewniany kościół[6]. W XVIII w. miejscowość była własnością rodziny starostów wyszogrodzkich Szymanowskich, którzy wznieśli kościół i dwór[6][7]. W 1826 Baron d'Empire Piotr (Pierre) Galichet, Francuz z Szampanii, mąż Doroty z Szymanowskich, były oficer w armii Napoleona, założył w Izdebnie gorzelnię oraz cukrownię, pierwszą na Mazowszu a drugą w Królestwie[8][9]. W roku 1866 wieś nabył historyk Józef Kazimierz Plebański[6][7]. Podczas II wojny światowej na terenie tutejszej parafii przechowywano broń zrzucaną przez aliantów.

Zabytki i obiekty historyczneEdytuj

  • stanowiska archeologiczne z IV–I w. p.n.e.[6]
  • drewniany kościół pw. Św. Michała Archanioła i Zwiastowania Najświętszej Marii Panny o konstrukcji zrębowej, wybudowany w latach 1772-1776 z fundacji Michała Szymanowskiego, starosty wyszogrodzkiego.[6][7] Dobudowany do kaplicy z 1621 r. rozbudowywany i restaurowany w późniejszych latach. Konsekrowany w 1779[7]. Wnętrze zdobią obrazy pędzla Józefa Walla[6]. Przy kościele znajduje się zabytkowa dzwonnica z końca XVIII w.[6]
  • cmentarz[10], wśród nagrobków wyróżnia się pomnikowy z 1839 r. Anieli Szymanowskiej, żony fundatora kościoła oraz nagrobek klasycystyczny z 1846 r. Piotra Galicheta.
  • klasycystyczny, parterowy dwór Szymanowskich z około 1800 roku, tynkowany i obmurowany cegłą[6][10]. Później wraz z miejscowością należał kolejno do Łubieńskich, Kronenbergów, a od 1866 do Plebańskich[6]. Został zaadaptowany na dom pomocy społecznej[6]. Obok dworu znajduje się oficyna z pocz. XIX w.[6] W otoczeniu wpisane do rejestru zabytków[10] resztki parku krajobrazowego z ok. 1800 r. z dwoma drzewami pomnikowymi: jesionem wyniosłym (obw. 3,2 m) i wiązem szypułkowym (obw. 4,0 m)
  • w centralnej części wsi nad Plebańskim Stawem kapliczka kolumnowa upamiętniająca odzyskanie niepodległości z 1918 r.

W Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu znajduje się zagroda pszczelarska przeniesiona z Izdebna.

Związani z miejscowościąEdytuj

W Izdebnie Kościelnym urodzili się:

Osiedlił się:

  • Baron de l'Empire Pierre Galichet (1775-1846), urodzony w Szampanii[11] - francuski oficer napoleoński osiadły w Izdebnie i członek grona Szymanowskich i Łubieńskich.

W miejscowości mieszkała w młodości Klementyna Hoffmanowa, wychowywana przez Szymanowskich[7]. Jej ojciec Ignacy Tański zmarł w Izdebnie i został pochowany w sąsiedztwie kościoła[7].

PrzypisyEdytuj

  1. Wieś Izdebno Kościelne w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2019-02-06] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2019-01-06].
  3. Poczta Polska. Wyszukiwarka kodów pocztowych
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. a b c d e f g h i j k l m Tadeusz Glinka, Marian Kamiński, Marek Piasecki, Krzysztof Przygoda, Andrzej Walenciak: Mazowsze Północne. Warszawa: Sport i Turystyka, 1998. ISBN 83-7200-144-8.
  7. a b c d e f g Izdebno, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. III: Haag – Kępy, Warszawa 1882, s. 333.
  8. Zygmunt Przyrembel Historja Cukrownictwa w Polsce, Warszawa 1927, http://cybra.p.lodz.pl/Content/7140/HistoriaCukrownictwaPolsce_OCR1.pdf s.124...
  9. Brandys Marian, "Koniec świata szwolezerów - Tom 1 Czcigodni weterani", Warszawa 2010, Wyd. MG, ​ISBN 978-83-61297-30-7​, s. 158.
  10. a b c Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków na terenie województwa mazowieckiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 20. [dostęp 26 sierpnia 2014].
  11. Napoleon.org.pl - Zmarli w Królestwie Polskim po roku 1815, napoleon.org.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj