Otwórz menu główne

Józef Boksa (ur. 8 kwietnia 1885 w Woli Rogowskiej, zm. ?) – polski urzędnik i działacz państwowy okresu dwudziestolecia międzywojennego.

Józef Boksa
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 8 kwietnia 1885
Wola Rogowska, Austro-Węgry
Data śmierci ?
starosta łowicki
Okres od XII 1921
do XI 1922
starosta płocki
Okres od XI 1922
do XII 1926
starosta stanisławowski
Okres od XII 1926
do VI 1928
starosta będziński
Okres od VI 1928
do IX 1939
starosta grodzki sosnowiecki
Okres od VI 1928
do IX 1939
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Pochodzenie i edukacjaEdytuj

Pochodził z wielodzietnej rodziny włościańskiej. Jego rodzicami byli Ludwik Boksa i Agnieszka Boksa z domu Szot z Woli Rogowskiej w powiecie dąbrowskim. W latach 1899–1907 uczęszczał do c. i k. Gimnazjum w Tarnowie, gdzie w maju 1907 zdał egzamin dojrzałości[1]. Studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie (1907–1912).

Kariera zawodowaEdytuj

Służbę urzędniczą rozpoczął w 1913 w zaborze austriackim, najpierw jako praktykant konceptowy, a następnie koncypista Namiestnictwa Galicyjskiego we Lwowie. Delegowany przez Namiestnictwo do pracy w Kołomyi, Białej, Węgierskim Hradyszczu, Trembowli, Radomiu. Od listopada 1918 w służbie niepodległej Polski, pracował jako urzędnik szczebla powiatowego w Radomiu, Włoszczowie i Aleksandrowie Kujawskim. Następnie zajmował stanowisko starosty powiatowego, kolejno: łowickiego, płockiego, stanisławowskiego i będzińskiego. Po objęciu starostwa będzińskiego stał się również z urzędu zwierzchnikiem powiatu miejskiego w Sosnowcu (starostą grodzkim). Jako starosta z mocy prawa stał na czele sejmików powiatu oraz, jako władza wykonawcza, wydziałów powiatowych w miejscach sprawowania swoich funkcji.

W 1922 przeprowadził reorganizację instytucji państwowych i szkół średnich w Łowiczu, koncentrując te pierwsze blisko siebie w centrum miasta, jednocześnie przenosząc do opróżnionych budynków siedziby trzech szkół średnich, zajmujących dotychczas jeden wspólny budynek[2]. Jako starosta płocki otrzymał w 1924 Złoty Krzyż Zasługi za skuteczną działalność podczas wiosennego wylewu Wisły[3]. W 1926 dokonał w Płocku uroczystego otwarcia stadionu miejskiego[4]. Podczas pracy w Stanisławowie, w 1927, ponownie został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi, za działalność w akcji ratowniczej w czasie powodzi w województwie stanisławowskim[5]. Jako starosta będziński wspierał różnego rodzaju lokalne inicjatywy społeczne, m.in. stanął na czele Komitetu Propagandy Radia, z inicjatywy którego 15 stycznia 1936 uruchomiono w Sosnowcu podstudio Polskiego Radia Katowice[6], przewodził także Komitetowi Szkoły Szybowcowej Zagłębia Dąbrowskiego[7]. W 1933, w prowadzonym przez starostwo będzińskie procesie karno-administracyjnym, zatwierdził precedensowy wyrok aresztu dla dyrektorów kopalni „Helena”, zalegających wobec robotników z wypłatą wynagrodzeń[8]. W 1929 „za gorliwą i owocną pracę w służbie państwowej” został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[9].

Życie prywatneEdytuj

Od 1928 jego żoną była Eleonora Krenclin[10] z Płocka.

Po wrześniu 1939Edytuj

Tuż po zajęciu polskich terytoriów przez Niemcy, pod koniec września lub na początku października 1939 w miejsce starosty będzińskiego został wprowadzony urząd landrata, który objął Udo Klausa. Losy wojenne Józefa Boksy są nieznane.

BibliografiaEdytuj

Andrzej Kazimierz Banach: Młodzież chłopska na Uniwersytecie Jagiellońskim w latach 1860/61-1917/18. Kraków: Księgarnia Akademicka, 1997. ISBN 83-7188-188-6.

PrzypisyEdytuj

  1. Sprawozdanie Dyrekcyi C.K. Gimnazyum I w Tarnowie za rok szkolny 1906/07, s. 35. pbc.rzeszow.pl.
  2. Łowiczanin: tygodnik społeczno-ekonomiczny i literacki, poświęcony sprawom Łowicza i jego okolic, nr 11 z 17 marca 1922, s. 2. bc.wimbp.lodz.pl.
  3. M.P. z 22 sierpnia 1924, nr 192, poz. 594
  4. Stadion Miejski w Płocku. arenysportowe.eu, 2011-11-16. [dostęp 2012-11-16].
  5. M.P. z 15 października 1927, nr 237, poz. 637
  6. Ilustrowany Kuryer Codzienny, nr 17 z 17 stycznia 1936, str. 12. mbc.malopolska.pl.
  7. Historia grodzieckiej szkoły szybowcowej | Klub Zagłębiowski, klubzaglebiowski.pl [dostęp 2018-01-24] (pol.).
  8. Sensacja! W Zagłębiu ukarano nie strajkujących, ale dyrekcję kopalni Helena. dziennikzachodni.pl, 2013-04-07. [dostęp 2013-04-07].
  9. M.P. 27 listopada 1929, nr 278, poz. 644
  10. Archiwum Państwowe w Płocku. archiwum.plock.com/.