Otwórz menu główne
Grób Józefa Goldszmita na cmentarzu żydowskim w Warszawie

Józef Goldszmit (ur. 1844 w Hrubieszowie, zm. 26 kwietnia 1896) – polski adwokat żydowskiego pochodzenia.

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w Hrubieszowie w rodzinie żydowskiej, jako syn Hersza Goldszmita. Hersz należał do intelektualnego ruchu żydowskiego Haskala popierającego świeckie wykształcenie. Jego ojciec był pierwszym lekarzem w małym szpitalu żydowskim w Hrubieszowie. Swoim dzieciom Hersz nadał imiona żydowskie i polskie. W Hrubieszowie Józef uczęszczał do szkoły hebrajskiej, a następnie uczył się w gimnazjum w Lublinie. Pierwszy artykuł opublikował w czasopiśmie Izraelita w wieku 20 lat. Studiował prawo w Warszawie. Razem ze swoim bratem Jakubem opublikował serię monografii - portretów słynnych Żydów i Polaków. Pierwsza monografia dotyczyła Mozesa Montefiore. Bracia Goldszmitowie pisali też artykuły dotyczące potrzeby sekularyzacji wykształcenia Żydów, zmian w systemie sierocińców żydowskich, sprawy prostytucji żydowskich kobiet. Obaj należeli do wąskiej grupy polskiej i żydowskiej liberalnej inteligencji w tym czasie. Jego ostatnią ważną publikacją była praca z 1871 dotycząca talmudycznego prawa rozwodowego. Praca opisuje jak prawo żydowskie było stosowane w Polsce pomiędzy XI i XIX wiekiem.

Józef Goldszmit spotkał swoją przyszła żonę Cecylię Gębicką przypuszczalnie około 1874 w okolicach Kalisza w czasie wykładów dotyczących ślubów żydowskich[1]. W Warszawie mieszkał przy ulicy Senatorskiej, blisko Teatru Narodowego. W 1878 lub 1879 urodził mu się syn Henryk, znany później jako Janusz Korczak. Około 1889 zachorował psychicznie i spędził ostatnie lata życia w szpitalu psychiatrycznym.

Jest pochowany w alei głównej cmentarza żydowskiego przy ulicy Okopowej w Warszawie (kwatera 71)[2][3].

PrzypisyEdytuj

  1. The King of Children, The life and death of Janusz Korczak, Betty Jean Lifton, St. Martin´s Griffin, New York, ​ISBN 0-312-15560-3
  2. Grób Józefa Goldszmita w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie
  3. Cmentarze m. st. Warszawy. Cmentarze żydowskie. Warszawa: Rokart, 2003. ISBN 83-916419-3-7.

BibliografiaEdytuj

  • Jan Jagielski: Przewodnik po cmentarzu żydowskim w Warszawie przy ul. Okopowej 49/51. Z. 1, Kwatery przy Alei Głównej. Warszawa: Towarzystwo Opieki nad Zabytkami. Społeczny Komitet Opieki nad Cmentarzami i Zabytkami Kultury Żydowskiej w Polsce, 1996, s. 82. ISBN 83-90-66296-5.