Józef Krzyczkowski (1901–1989)

oficer AK, uczestnik powstania warszawskiego

Józef Stanisław Krzyczkowski, ps. Szymon (ur. 23 grudnia 1901[1] w Zamościu[2], zm. 8 sierpnia 1989) – pułkownik Wojska Polskiego, uczestnik powstania warszawskiego.

Józef Stanisław Krzyczkowski
Szymon
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia

23 grudnia 1901
Zamość

Data śmierci

8 sierpnia 1989

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie
Armia Krajowa

Jednostki

VIII Rejon VII Obwodu AK,
grupa Kampinos

Główne wojny i bitwy

wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa (powstanie warszawskie)

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Medal Niepodległości Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921
Grób Józefa Krzyczkowskiego na Cmentarzu leśnym w Laskach

Życiorys

edytuj

Urodził się w rodzinie Henryka i Zofii z Sobierańskich. Uczęszczał do szkoły realnej w Lublinie. Ukończył szkołę realną we Lwowie i Wyższą Szkołę Handlową w Warszawie (1926). W latach 1917–1918 należał do Polskiej Organizacji Wojskowej w Lublinie. W latach 1918–1922 służył ochotniczo w szeregach odrodzonego Wojska Polskiego[2]. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. W 1934 był podporucznikiem rezerwy 32 pułku piechoty[3].

Po ukończeniu studiów pracował w Centralnym Związku Kółek Rolniczych. Od 1934 był dyrektorem Biura Personalnego Zarządu Miejskiego w Warszawie. Od marca 1936 pełnił funkcję dyrektora gabinetu w Ministerstwie Rolnictwa[2][4].

Tydzień po rozpoczęciu niemieckiej inwazji na Polskę został ewakuowany z Warszawy (7 września 1939). Później przedostał się do Rumunii, a następnie na Węgry, gdzie spędził kilka miesięcy w więzieniu. Do Polski powrócił w 1941 przez zieloną granicę trasą kurierską „Las” (stworzoną przez kuriera Stefana Grzyba ps. „Adam”, a przeprowadzony przez Kazimierza Sołtysika ps. „Kazek” – późniejszych żołnierzy Grupy Kampinos)[5][6]. Następnie włączył się w działalność konspiracyjną[2]. Był kolejno żołnierzem Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej. Od września 1941 dowodził VIII Rejonem VII Obwodu AK Okręgu Warszawskiego[7]. W 1942 roku otrzymał awans do stopnia kapitana. W powstaniu warszawskim dowodził grupą „Kampinos”, był ciężko ranny w ataku na lotnisko bielańskie. Po upadku powstania nadal uczestniczył w pracy konspiracyjnej, awansując w 1945 roku na majora.

Po wojnie był związany z Lewicą PSL, następnie pracował w Ludowej Spółdzielni Wydawniczej i Wydawnictwie „Prasa ZSL”. W 1968 został awansowany na podpułkownika WP.

Zmarł 8 sierpnia 1989, został pochowany na cmentarzu leśnym w Laskach pod Warszawą.

Ordery i odznaczenia

edytuj

Przypisy

edytuj
  1. Stanisław Łoza w Czy wiesz kto to jest?... podaje rok urodzenia Józefa Krzyczkowskiego: 1903.
  2. a b c d Jacek Zygmunt Sawicki: „Obroża” w konspiracji i Powstaniu Warszawskim. Dzieje Armii Krajowej na przedpolu Warszawy. Warszawa: Bellona, 2002, s. 94–95. ISBN 83-11-09407-1.
  3. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 s. 38, 474.
  4. a b Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest? Uzupełnienia i sprostowania. Warszawa: 1939, s. 161. [dostęp 2021-08-05].
  5. Tajemniczy pan „Antoni”. W: Jan Szatsznajder: Drogi do Polski. Wrocław: Presstrust, 1991, s. 297–298.
  6. Krystyna Chowaniec (red.): Wspomnienia i relacje Stefana Grzyba – kuriera trasy „Las” i powstańca warszawskiego. Sanok: Stowarzyszenie Wychowawców „Eleusis” w Sanoku, 2018, s. 7.
  7. Jacek Zygmunt Sawicki: op.cit. s. 39.
  8. https://web.archive.org/web/20131104123431/http://www.aan.gov.pl/obroza/388.html [dostęp 27 września 2010]
  9. M.P. z 1933 r. nr 24, poz. 33 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  10. Odznaczeni Warszawskim Krzyżem Powstańczym [w:] "Stolica", nr 20, 1 sierpnia 1982, s. 15