Otwórz menu główne

Józef Marek (ur. 17 marca 1900 w Budzowie, zm. 3 czerwca 1958 w Tymbarku) – polski inżynier, założyciel i prezes Podhalańskiej Spółdzielni Owocarskiej w Tymbarku (obecnie zakłady Tymbark SA), wykładowca Szkoły Rolniczej w Łososinie Górnej, wybrany na posła do sejmu PRL w 1957.

Józef Marek
Data i miejsce urodzenia 17 marca 1900
Budzów
Data i miejsce śmierci 3 czerwca 1958
Tymbark
Przyczyna śmierci zawał serca
Miejsce spoczynku cmentarz w Tymbarku
Zawód, zajęcie sadownik
Miejsce zamieszkania Kisielówka
Narodowość polska
Tytuł naukowy inżynier
Uczelnia Uniwersytet Jagielloński
Wydział Wydział Rolny i Ogrodnictwa UJ

Józef Marek urodził się 17 marca 1900 w biednej rodzinie we wsi Budzów koło Kalwarii. Jego ojciec zmarł, gdy Marek był jeszcze dzieckiem. Wychowywała go matka[1]. Rozpoczął naukę w pobliskim gimnazjum, ale przerwał ją w 1916, aby wstąpić do Legionów[2], gdzie służył w II Brygadzie pod dowództwem gen. Józefa Hallera[1]. Został internowany i wywieziony na Węgry do Máramarossziget[2]. Po powrocie wziął jeszcze udział w walkach w wojnie polsko-bolszewickiej[1]. Następnie kontynuował przerwaną edukację: zdał maturę w 1920 i uzyskał tytuł inżyniera po ukończeniu studiów na Wydziale Rolnym i Ogrodnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego w 1926[1].

Po skończeniu studiów przyjechał do powiatu limanowskiego i objął stanowisko instruktora sadownictwa[1]. Nawiązał współpracę z Janem Drożdżem z Szkoły Rolniczej w Łososinie Górnej i został jej wykładowcą[1]. W gospodarstwie żony na Kisielówce założył wzorcowy sad, w którym miał możliwość zademonstrowania okolicznym sadownikom zalet tzw. gospodarki piętrowej - polegającej na sadzeniu drzewek w szeroko rozstawionych rzędach, co dawało możliwość uprawy pomiędzy nimi innych roślin. Udało mu się również wyprodukować mrozoodporne odmiany drzew owocowych, które zyskały uznanie w okolicy i w całej Polsce[1].

W 1934 założył Podhalańską Spółdzielnię Owocarską w Tymbarku[2]. Budowę zatrzymał wybuch II wojny światowej, w czasie której Józef Marek działał w ruchu oporu. W 1944 został aresztowany przez gestapo. Po wojnie kontynuował prace w Tymbarku aż do 1949, kiedy spółdzielnię upaństwowiono i zlikwidowano szkółki sadownicze. Po wyrzuceniu z zakładów tymbarskich założył w Mszanie Dolnej gospodarstwo ogrodnicze, a w 1956 zainicjował powstanie w Porębie Wielkiej spółdzielni letniskowo-uzdrowiskowej im. Władysława Orkana. W tym samym roku otrzymał propozycję kandydowania do Sejmu PRL[1].

W 1957 został posłem na Sejm PRL. Dzięki jego staraniom doszło do reaktywowania spółdzielni w Tymbarku, a sam został jej prezesem[1].

Zmarł na zawał serca 3 czerwca 1958 roku. Został pochowany na cmentarzu w Tymbarku[1].

Jego imię noszą ulice w Limanowej i Mszanie Dolnej. W 2006 przed budynkiem Starostwa Powiatowego w Limanowej odsłonięto upamiętniający jego zasługi pomnik[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j k Artykuł o zasługach Józefa Marka Dziennik Polski; 2008 na stronie limanowa.in
  2. a b c Życiorys Józefa Marka - patrona szkoły w Mszanie Dolnej, Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Józefa Marka w Mszanie Dolnej