Józef Płonka

Józef Płonka (ur. 23 lutego 1891 w Zbytkowie, zm. 28 listopada 1973 tamże) – polski działacz społeczny, nauczyciel, polityk sanacyjny, poseł na Sejm IV kadencji w II RP (1935–1938) i Sejm Śląski (1935–1939).

Józef Płonka
Ilustracja
major major
Data i miejsce urodzenia 23 lutego 1891
Zbytków,
Data i miejsce śmierci 28 listopada 1973
Zbytków, Polska
Przebieg służby
Lata służby 1915–1946
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 3 Pułk Piechoty Legionów
4 Pułk Piechoty Legionów
3 Pułk Strzelców Podhalańskich
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Medal Zwycięstwa (międzyaliancki)

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 23 lutego 1891 r. w wielodzietnej rodzinie robotniczej w Zbytkowie. Ukończył szkołę ludową w Strumieniu, naukę kontynuował w gimnazjum, a następnie w Polskim Seminarium Nauczycielskim w Bobrku k. Cieszyna. W 1910 r. zdał maturę. W 1912 zdał egzamin kwalifikacyjny dla nauczycieli. Pracował w szkołach ludowych w Łąkach, Marklowicach Górnych i Michałowicach k. Ostrawy. Działał społecznie w Macierzy Szkolnej Księstwa Cieszyńskiego, będąc naczelnikiem „Sokoła” we Frysztacie, od 1912 r. organizował i ćwiczył wojskowe drużyny Sokole.

Był czynnym uczestnikiem walk I wojny światowej, służył w 3 i 4 pułku piechoty Legionów Polskich. W 1918 r. uczestniczył w przejściu przez linię frontu II Brygady pod Rarańczą oraz w szeregach II Korpusu Polskiego w bitwie pod Kaniowem. W maju 1918 r. dostał się do niewoli niemieckiej, z której udało mu się zbiec. Następnie działał w POW. Uczestniczył w rozbrajaniu wojsk niemieckich w Warszawie w listopadzie 1918. Walczył w wojnie polsko-ukraińskiej o Galicję Wschodnią. W czasie konfliktu polsko-czeskiego 1919–1920 zorganizował Ochotniczy Batalion Piechoty Ziemi Cieszyńskiej. 28 stycznia 1922 na własną prośbę został przeniesiony do rezerwy w stopniu kapitana. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu majora ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 120. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty[1]. Posiadał wówczas przydział w rezerwie do 74 Pułku Piechoty w Lublińcu[2]. W 1934, jako oficer rezerwy posiadał przydział do 3 Pułku Strzelców Podhalańskich w Bielsku[3].

Po zwolnieniu w wojska prowadził gospodarstwo rolne w rodzinnym Zbytkowie. W 1935 r. został wybrany posłem z okręgu nr 92 (Bielsko Śląskie) z ramienia Narodowo-Chrześcijańskiego Zjednoczenia Pracy, zdobywając 35960 głosów. W latach 1935–1939 był też posłem na Sejm Śląski. W latach 1935–1936 wydawał tygodnik „Śląska Brygada”.

Podczas kampanii wrześniowej przebywał w Ośrodku Zapasowym 21 Dywizji Piechoty Górskiej. Po 17 września przekroczył granicę Rumunii, skąd zdołał przedostać się do Francji. Po jej upadku w 22 czerwca 1940 r. przybył do Wielkiej Brytanii, gdzie służył m.in. w Stacji Zbornej Oficerów i 3 Brygadzie Kadrowej Strzelców.

Do Polski wrócił w marcu 1946. Po wojnie był przewodniczącym rady nadzorczej mleczarni w Pawłowicach, oraz prezesem kółka rolniczego w Zbytkowie. Zmarł w Zbytkowie, pochowany na cmentarzu w Strumieniu.

 
Krzyż Kaniowski

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 468.
  2. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 338.
  3. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 7, 576.
  4. „Na wniosek gen. br. Hallera Józefa za męstwo i odwagę wykazane w bitwie Kaniowskiej w składzie b. II Korpusu Wschodniego w dniu 11.5.18 r.”, Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2098 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 42, s. 1671)
  5. M.P. z 1931 r. nr 64, poz. 102 „za zasługi na polu przysposobienia wojskowego”.
  6. Decyzja Naczelnika Państwa z 12 grudnia 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 9, s. 269)

BibliografiaEdytuj

  • Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
  • Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
  • „Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej” red. nauk. J. Majchrowski s. 398.
  • „Posłowie i Senatorowie Rzeczypospolitej Polskiej 1919–1939” T.4 aut. M. Smogorzewska s.391–392.
  • „Historia Sejmu Polskiego T.2 II Rzeczypospolita” aut. Andrzej Ajnenkiel, s. 235.
  • „Sejm i Senat 1935–1940” Opracował Scriptor, Warszawa 1936, s. 276.
  • „Słownik Biograficzny Oficerów Legionów Polskich” T.2. aut. Wiktor Krzysztof Cygan s. 123–125.
  • Odpis skrócony aktu zgonu nr 54/1973/1 z USC Strumień.