Otwórz menu główne

Józef Papkin

postać z "Zemsty" Aleksandra Fredry

Józef Papkinpostać literacka, bohater komedii Zemsta (1834) Aleksandra Fredry; najbardziej komiczna postać w utworze.

Wygląd i charakterystykaEdytuj

Jest szczupły, niewysoki, wiotki. Dziwnie się ubiera: z francuska, z peruką, paraduje bez kontusza, w krótkich spodniach, kapeluszu, ze szpadą Artemizą przy boku i dwoma pistoletami pod pachą. Papkin jest kłamliwym, naiwnym, przebiegłym, gadatliwym, błazeńskim, tchórzliwym, impulsywnym samochwałą.

OpisEdytuj

Józef jest szlachcicem o słabym rodowodzie. Mieszka tymczasowo w zamku Cześnika. Niezbyt imponującą historię rodziny nadrabia opowiadaniem kłamstw i bujd o swym życiu, w czym odbija się jego prawdziwe oblicze - dwulicowego chwalipięty, podszytego tchórzem. Sam o sobie mówi "Lew północy", co dowodzi o jego skłonności do pustych przechwałek. Jego nazwisko pochodzi od słowa papka, co w staropolskim języku oznacza "resztki z pańskiego stołu" - znakomicie pasujące określenie, bowiem Papkin szuka łaski u Cześnika, by chwilę potem przymilać się również do Rejenta. Jeżeli Papkin miał kiedyś jakiekolwiek pieniądze, to najpewniej wszystkie przehulał. Gdyby nie Cześnik Raptusiewicz, Papkin cierpiałby głód. Jego jedynym majątkiem jest zastawiona kolekcja motyli, szabla oraz gitara angielska. Jest hipochondrykiem. Najlepszym tego przykładem jest sytuacja, w której Papkin dowiedział się, że Rejent rzekomo go otruł - Józef zaczął wymyślać sobie dolegliwości, płacząc przy tym nieprzerwanie. Zakochał się w Klarze, lecz nie miał u niej szans; szlachcianka, w odpowiedzi na jego oświadczyny, wymyśliła mu niewykonalne zadania do zrobienia. Papkin wnosi do komedii powiew dworskich klimatów, choć sam niewiele znaczy w świecie.

Józef Papkin a Cześnik RaptusiewiczEdytuj

Z Cześnikiem Papkina łączą jakieś „dawne sprawki”, o czym świadczą słowa:

„Rzecz to znana, iż w mej mocy
Kazać zamknąć waszmość pana
Za wiadome dawne sprawki”

Przez swą niewyjaśnioną do końca przeszłość, mimo szlacheckiego pochodzenia, Papkin musi usługiwać Cześnikowi. Cześnik żywi do niego wielkie zaufanie, o czym świadczyć może chociażby poproszenie Papkina, aby oświadczył się Podstolinie.

TestamentEdytuj

Papkin, który uważa, że został otruty przez Rejenta Milczka, postanawia spisać testament. Cały swój majątek (gitarę angielską i zastawioną kolekcję motyli) przepisuje Klarze Raptusiewiczównie. Szpadę Artemizę, którą wpierw chciał dać Cześnikowi, przepisuje najdzielniejszemu rycerzowi w Europie, o ile ten zapali światełko na jego grobie. Pod koniec utworu, gdy dowiaduje się, że Rejent go nie otruł, drze testament.

Papkin w ekranizacjachEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Zemsta (1972) - Teatr Telewizji
  2. Zemsta (1994) - Teatr Telewizji.
  3. Recenzja Zemsty - teatry.art.pl