Otwórz menu główne

Józef Szumlański herbu Korczak (ur. 1643, zm.1708) – biskup prawosławny, a następnie unicki.

Józef Szumlański
ilustracja
Herb Józef Szumlański
Data i miejsce urodzenia 1643
1643
Data śmierci 1708
greckokatolicki biskup lwowski
Okres sprawowania 1700-1708
Wyznanie katolickie
Kościół unicki
Sakra biskupia 1676

Jego babką była Rożniatowska herbu Sas.[1] Brat Atanazego, biskupa łuckiego. Dorastał na dworze Jana III Sobieskiego. Był prawosławnym eparchą lwowskim od roku 1668 lub (według innych źródeł) 1676.

W 1670 jako rotmistrz pancerny został wysłany jednocześnie z Belejowskim na komisję ostrogską (między Rzecząpospolitą i Kozakami), zwijał się w okolicy Mohylowa Podolskiego, chcąc przeciągnąć duchowieństwo ruskie na stronę polską. Piotr Doroszenko dowiedział się o tym, pchnął kozaków, by "buntownika" pojmali. Szumlańskiego odszukali wysłańcy w Mohylowie, jako więzień wywieziony do Czehryna, ale się prędko z niewoli wydostał[2].

W 1677 potajemnie przeszedł na katolicyzm. Jako kapelan greckokatolicki wziął udział w bitwie pod Wiedniem w 1683. W roku 1690 uroczyście sprowadził ze Stryja do Żółkwi relikwie św. Jana Nowego. W 1700 doprowadził do przystąpienia eparchii lwowskiej do unii brzeskiej, zostając pierwszym[3] greckokatolickim biskupem lwowskim.

Autor wspomnień spod Wiednia.

PrzypisyEdytuj

  1. Stanisław Józef Duńczewski, O familii Lubiczów Strzemeskich [w:] Herbarz Wielu Domow Korony Polskiey y W. X. Litewskiego, T. 2. 1757, s. 22.
  2. Wiestnik Zapadnoj Rossii – Andrusowskij dohowor i Piotr Doroszenko r 1867, zeszyt 5, oddział 2, str. 118. Podano za Dr Antonim J. Rolle
  3. Aleksy Deruga, Biskup Józef Szumlański (1667–1708), Lwów 1935