Józef Torwiński

Józef Torwiński (ur. 19 marca 1890 we Lwowie, zm. 8 sierpnia 1980[1] w Łodzi) – doktor prawa, inspektor Policji Państwowej.

Józef Torwiński
inspektor PP inspektor PP
Data i miejsce urodzenia 19 marca 1890
Lwów
Data i miejsce śmierci 8 sierpnia 1980
Łódź
Przebieg służby
Formacja Policja Państwowa
Stanowiska komendant okręgu
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 19 marca 1890 we Lwowie w rodzinie Michała[2][3]. Ukończył VIII Gimnazjum we Lwowie, następnie studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Franciszkańskiego. Po wybuchu I wojny światowej, jako kandydat adwokacki przebywał wraz z żoną w Bruck an der Mur[4][5]. Przez rok służył w armii austro-węgierskiej. Po zwolnieniu z wojska pracował w Dyrekcji Policji w Wydziale Stowarzyszeń, Widowisk i Prasy (urzędzie cenzorskim c.k. monarchii). W marcu 1918 uzyskał stopień doktora praw[6].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w II Rzeczypospolitej wstąpił do Policji Państwowej. Został awansowany do stopnia inspektora. Uczestniczył w polsko-ukraińskich walkach o Lwów (1918–1919). Od sierpnia 1921 pełnił funkcję zastępcy komendanta miasta Lwowa. W lutym 1926 został przeniesiony na stanowisko oficera inspekcyjnego Komendy Okręgu Lwowskiego. Od 21 lipca 1927 do 26 listopada 1928 sprawował stanowisko komendanta Okręgu X Stanisławowskiego[7]. Od 26 listopada 1928 do 13 stycznia 1939 sprawował stanowisko komendanta Okręgu II Łódzkiego[7]. W grudniu 1938 obchodził 10-lecie pracy na stanowisku komendanta wojewódzkiego PP w Łodzi[8]. 13 stycznia 1939 objął stanowisko komendanta Okręgu I Warszawskiego i sprawował je do kresu istnienia II RP we wrześniu 1939[7]. Do 1939 zasiadał w komitecie redakcyjnym czasopisma branżowego „Przegląd Policyjny[9]

Po wybuchu II wojny światowej 1939, kampanii wrześniowej i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 został aresztowany przez Sowietów. Początkowo przebywał w obozie rozdzielczym w Kozielsku, a następnie w obozie specjalnym NKWD w Ostaszkowie, przeznaczonym dla jeńców-policjantów i funkcjonariuszy innych służb mundurowych. Po 1940 był osadzony w obozie jenieckim NKWD w Griazowcu[10][11]. W drugiej połowie października 1941 został skierowany do Penzy z zadaniem utworzenia placówki kierującej zwalnianych Polaków do ośrodków formowania Polskich Sił Zbrojnych. Następnie znalazł się w Buzułuku, skąd trafił jako kontraktowy urzędnik wojskowy do Nowosybirska, gdzie do marca 1942 pełnił funkcję oficera łącznikowego. Później między marcem a sierpniem 1942 pracował w Jangi-Jul w Referacie Rodzin Wojskowych Dowództwa Polskich Sił Zbrojnych. Po ewakuacji wojsk polskich z ZSRS przebywał w obozie dla uchodźców w Teheranie. W czerwcu 1944 trafił do osiedla Morogoro w Tanzanii, a następnie do Nairobi (Kenia) i Kidugali (Tanzania) gdzie był m.in. komendantem Wydziału Bezpieczeństwa przy obozach uchodźców[6].

Po zakończeniu wojny 2 lipca 1947 wrócił do Krakowa. Następnie osiedlił się w Szczecinie, gdzie pracował w Centrali Produktów Naftowych, później w Miejskim Handlu Detalicznym. W 1954 został aresztowany przez UB. Po zwolnieniu mieszkał w Szczecinie i Łodzi.

Zmarł 8 sierpnia 1980 w Łodzi i został pochowany na cmentarzu prawosławnym św. Aleksandra, na którym od 1970 odbywały się również pogrzeby katolickie[6].

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PublikacjeEdytuj

  • Egzamin szoferski z zakresu przepisów prawnych dotyczących ruchu kołowego w Polsce (1930, współautor: Izydor Bechmetiuk)[13]

PrzypisyEdytuj

  1. Ocalony z „nieludzkiej ziemi” – losy inspektora Policji Państwowej Józefa Torwińskiego.
  2. Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Krakowie (1945) 1983–1990. Józef Torwiński. inwentarz.ipn.gov.pl. [dostęp 2016-04-20].
  3. Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Łodzi (1945) 1983–1990. Józef Torwiński. inwentarz.ipn.gov.pl. [dostęp 2016-04-20].
  4. Z tułaczej doli (pamiętniki wygnańców 1914–1915). Wiedeń: 1915, s. 35–36.
  5. Paweł Glugla: Lwowianie wygnańcy–tułacze, 1914 r.. cracovia-leopolis.pl. [dostęp 2016-04-20].
  6. a b c d Życiorys zawikłany. Józef Torwiński (1890–1980), Przystanek Historia [dostęp 2022-01-13] (pol.).
  7. a b c Wykaz Komendantów Okręgowych Policji Państwowej w latach 1919–1939. policjapanstwowa.pl. [dostęp 2019-12-06]. za: Robert Litwiński: Korpus policji w II Rzeczypospolitej. Służba i życie prywatne. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2007. ISBN 978-83-227-3202-1.
  8. Jubileusz insp. dr. J. Torwińskiego. „Głos Poranny”, s. 4, nr 348 z 18 grudnia 1938. 
  9. „Przegląd Policyjny”.
  10. Jerzy Turski: Lista jeńców z obozu w Griazowcu. W: Zdzisław Peszkowski: Wspomnienia jeńca z Kozielska. Warszawa: Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 1989, s. 77. ISBN 83-85015-66-3.
  11. Lista jeńców Kampanii Wrześniowej 1939, umieszczonych w obozie w Griazowcu. raportnowaka.pl. s. 12. [dostęp 2016-04-20].
  12. M.P. z 1939 r. nr 131, poz. 307 „za zasługi w służbie państwowej”.
  13. Egzamin szoferski z zakresu przepisów prawnych dotyczących ruchu kołowego w Polsce. books.google.pl. [dostęp 2016-04-20].