Józef Janusz Użycki (ur. 1 grudnia 1932 w Kiertyniu k. Lwowa, zm. 23 grudnia 2022 w Warszawie[1]) – generał broni Wojska Polskiego, poseł na Sejm PRL VIII kadencji.

Józef Użycki
Ilustracja
gen. broni Józef Użycki
generał broni generał broni
Data i miejsce urodzenia

1 grudnia 1932
Kiertyń

Data i miejsce śmierci

23 grudnia 2022
Warszawa

Przebieg służby
Lata służby

1950–1991

Siły zbrojne

Siły Zbrojne PRL
Siły Zbrojne RP

Stanowiska

dowódca pułku, szef sztabu dywizji, dowódca dywizji, szef sztabu okręgu wojskowego, dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego, szef Sztabu Generalnego WP, wiceminister Obrony Narodowej

Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Srebrny Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Brązowy Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Medal Komisji Edukacji Narodowej Brązowa Odznaka „Za zasługi w ochronie porządku publicznego” Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Order Czerwonej Gwiazdy Medal jubileuszowy „70 lat Sił Zbrojnych ZSRR” Złoty Medal „Za Zasługi w Umacnianiu Przyjaźni PRL-ZSRR”

Życiorys

edytuj

Syn Stanisława i Katarzyny[2]. W lutym 1940 został deportowany z rodziną na Syberię do Kraju Krasnojarskiego, skąd powrócił do kraju w 1946. Po powrocie mieszkał w Gliwicach, gdzie uczęszczał do szkoły średniej.

Służbę wojskową rozpoczął we wrześniu 1950, jako podchorąży Oficerskiej Szkoły Piechoty nr 1 we Wrocławiu. W 1952 został promowany na stopień podporucznika, po czym skierowany na dowódcę plutonu szkolnego, a następnie zastępcę dowódcy kompanii do spraw liniowych w 4 Pułku Piechoty w Kielcach (służył w nim do października 1954)[2]. W latach 1954–1957 studiował w Akademii Sztabu Generalnego. Po studiach został szefem sztabu batalionu w 33 Pułku Zmechanizowanego w Nysie (1957–1959). W latach 1959–1966 pełnił służbę w Sztabie Śląskiego Okręgu Wojskowego, gdzie był oficerem Oddziału Operacyjnego. W 1966 został szefem sztabu-zastępcą dowódcy 10 Pułku Czołgów Średnich w Opolu. Dowodził tym pułkiem, uczestnicząc w interwencji państw Układu Warszawskiego w Czechosłowacji. Podczas Inspkcji Sił Zbrojnych dowodzony przez niego pułk otrzymał ocenę bardzo dobrą. W 1969 został szefem sztabu-zastępcą dowódcy 11 Drezdeńskiej Dywizji Pancernej w Żaganiu. W latach 1971–1973 był słuchaczem Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR w Moskwie[2]. W 1973 objął dowództwo 11 Drezdeńskiej Dywizji Pancernej. Na tym stanowisku w 1974 awansował na mocy uchwały Rady Państwa PRL na generała brygady. Nominację wręczył mu w Belwederze przewodniczący Rady Państwa PRL prof. Henryk Jabłoński w obecności I sekretarza Komitetu Centralnego PZPR Edwarda Gierka. Dowodzona przez niego dywizja była wielokrotnie wyróżniania, w tym dwukrotnie rocznym rozkazem Ministra Obrony Narodowej. W 1976 został szefem sztabu-zastępcą dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy. W 1978 został mianowany dowódcą tego okręgu wojskowego, a na wypadek wojny dowódcą 1 Armii. W 1979 awansowany na generała dywizji. W 1983 został zastępcą szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego ds. operacyjnych. W latach 1983–1990 szef Sztabu Generalnego i jednocześnie wiceminister Obrony Narodowej. 27 września 1984 został mianowany generałem broni[2]. Nominację wręczył mu w Belwederze przewodniczący Rady Państwa PRL prof. Henryk Jabłoński. 24 września 1990 odwołany ze stanowisk wiceministra obrony narodowej oraz szefa Sztabu Generalnego WP, następnie przebywał w dyspozycji MON. Służbę wojskową zakończył 3 października 1991, przechodząc w stan spoczynku w wieku 58 lat.

W 1951 wstąpił do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W 1963 został członkiem egzekutywy oddziałowej organizacji partyjnej Wydziału Operacyjnego Sztabu Śląskiego Okręgu Wojskowego, a w latach 1964–1965 i od 1966 był sekretarzem OOP. W kwietniu 1975 zasiadł w Komitecie Wojewódzkim partii w Zielonej Górze, a także w Komitecie Partyjnym Śląskiego Okręgu Wojskowego i jego egzekutywie. Był delegatem na V, VII, VIII i IX Zjazd PZPR. W latach 1980–1985 poseł na Sejm PRL VIII kadencji. Od 13 grudnia 1981 do 21 lipca 1983 członek Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego. W latach 1986–1990 członek Komitetu Centralnego PZPR[2].

Współautor nowej polskiej doktryny obronnej, która prezentował w styczniu 1990 na konferencji szefów sztabów generalnych państw Europy i Ameryki Północnej w Wiedniu[3].

Autor książki Wojna konwencjonalna w Europie.

Wspominany przez podwładnych jako wyjątkowy, bardzo rygorystyczny służbista[4].

Życie prywatne

edytuj

Mieszkał w Warszawie. Był żonaty, miał jednego syna[5]. Został pochowany na cmentarzu komunalnym północnym w Warszawie[6].

Ordery i odznaczenia

edytuj

Przypisy

edytuj
  1. Józef Użycki. rejestry-notarialne.pl.
  2. a b c d e Informacje w BIP IPN.
  3. J. Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990 t. IV: S–Ż, Toruń 2010, s. 185–186.
  4. Krzysztof Błażejewski, Z ziemi obcej na... Pomorze, „Nowości”, 4 marca 2011.
  5. Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 1395.
  6. Wyszukiwarka grobów w Warszawie.
  7. 40-lecie ludowego Wojska Polskiego. „Nowiny”, s. 2, Nr 240 z 11 października 1983. 
  8. Dziennik Urzędowy Rady Narodowej miasta Łodzi, nr 7, 10 maja 1980, s. 3.
  9. Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Elblągu, nr 7, 10 czerwca 1980, s. 2.
  10. Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku, nr 8, 15 września 1981, s. 37.
  11. Wojskowy Przegląd Historyczny”, nr 3 (121), lipiec–wrzesień 1987, s. 215.
  12. Wojskowy Przegląd Historyczny”, lipiec–wrzesień 1986, s. 293.
  13. Konstantin Czernienko udekorował Floriana Siwickiego Orderem Lenina, „Trybuna Robotnicza”, nr 94, 19 kwietnia 1984, s. 2.

Bibliografia

edytuj
  • Sztab Generalny (Główny) Wojska Polskiego 1918–2003, Tadeusz Panecki (red.) i inni, Warszawa: Bellona, 2003, ISBN 83-11-09781-X.
  • J. Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990 t. IV: S-Ż, Toruń 2010, s. 185–186.
  • Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989.