Otwórz menu główne

Józef Zych

polski prawnik i polityk, poseł, marszałek Sejmu
Ten artykuł dotyczy polityka i posła PSL. Zobacz też: Józef Zych – podpułkownik.

Józef Zych (ur. 23 marca 1938 w Giedlarowej) – polski prawnik i polityk.

Józef Zych
Ilustracja
Józef Zych (2015)
Data i miejsce urodzenia 23 marca 1938
Giedlarowa
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Okres od 3 marca 1995
do 20 października 1997
Przynależność polityczna Polskie Stronnictwo Ludowe
Poprzednik Józef Oleksy
Następca Maciej Płażyński
Wicemarszałek Sejmu I kadencji
Okres od 25 listopada 1991
do 14 października 1993
Przynależność polityczna Polskie Stronnictwo Ludowe
Wicemarszałek Sejmu II kadencji
Okres od 14 października 1993
do 3 marca 1995
Przynależność polityczna Polskie Stronnictwo Ludowe
Wicemarszałek Sejmu IV kadencji
Okres od 2 lipca 2004
do 18 października 2005
Przynależność polityczna Polskie Stronnictwo Ludowe
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Wielki Oficer Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RFN

W latach 1989–2015 poseł na Sejm z ramienia Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego i Polskiego Stronnictwa Ludowego (X, I, II, III, IV, V, VI i VII kadencji), w latach 1991–1995 i 2004–2005 wicemarszałek Sejmu I, II i IV kadencji, w latach 1995–1997 marszałek Sejmu II kadencji, od 2015 członek Trybunału Stanu.

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Działał w harcerstwie[1]. W 1961 został skazany na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności za „niedopełnienie obowiązków służbowych” w czasie obozu harcerskiego koło Krosna Odrzańskiego[2].

Jest absolwentem Liceum im. Bolesława Chrobrego w Leżajsku (1956)[3] i Wydziału Prawa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (1966), na którym uzyskał także stopień doktora nauk prawnych (1976). Podjął wykonywanie zawodu radcy prawnego. W latach 1983–1991 był prezesem Krajowej Rady Radców Prawnych[4].

W 1975 wstąpił do Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. W 1989 został wybrany na posła z ramienia tej partii. W latach 1988–1990 był członkiem Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa[5]. W listopadzie 1989 został przewodniczącym rady naczelnej powstałego z przekształcenia ZSL Polskiego Stronnictwa Ludowego „Odrodzenie”, które 5 maja 1990 współtworzyło jednolite Polskie Stronnictwo Ludowe. W trakcie X kadencji pełnił funkcję przewodniczącego Klubu Poselskiego PSL i przewodniczącego Komisji Sprawiedliwości. Od 1991 Józef Zych był posłem reprezentującym to ugrupowanie. W Sejmie I, a także II kadencji do 3 marca 1995 zajmował stanowisko wicemarszałka, następnie do końca tej kadencji pełnił funkcję marszałka. Od 2 lipca 2004 do końca IV kadencji ponownie był wicemarszałkiem Sejmu. W IV kadencji Sejmu zasiadał ponadto w Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej, której był przewodniczącym. Od 19 października 2005 do 26 października 2005 wykonywał obowiązki marszałka seniora Sejmu RP V kadencji. W wyborach parlamentarnych w 2007 po raz siódmy uzyskał mandat poselski, otrzymując w okręgu lubuskim 18 631 głosów. W wyborach w 2011 po raz ósmy z rzędu został posłem z listy PSL. 27 października 2011 prezydent Bronisław Komorowski powierzył mu wykonywanie obowiązków Marszałka Seniora Sejmu VII kadencji[6].

W 2015 nie uzyskał poselskiej reelekcji. 18 listopada 2015 wybrany na członka Trybunału Stanu z rekomendacji PSL[7]. 11 grudnia 2015 złożył przed marszałkiem Sejmu ślubowanie i tym samym oficjalnie rozpoczął kadencję sędziego Trybunału Stanu[8].

Wyniki wyborczeEdytuj

Wybory Komitet wyborczy Organ Okręg Wynik
1989 Zjednoczone Stronnictwo Ludowe Sejm X kadencji nr 107 33 535 (51,24%) T[9]
1991 Polskie Stronnictwo Ludowe Sojusz Programowy Sejm I kadencji nr 14 16 411 (5,84%) T[10]
1993 Polskie Stronnictwo Ludowe Sejm II kadencji nr 52 22 313 (9,89%) T[11]
1997 Polskie Stronnictwo Ludowe Sejm III kadencji nr 52[12] 10 973 (5,26%) T[13][14]
2001 Polskie Stronnictwo Ludowe Sejm IV kadencji nr 8 7378 (2,36%) T[15]
2005 Polskie Stronnictwo Ludowe Sejm V kadencji nr 8 9566 (3,54%) T[16]
2007 Polskie Stronnictwo Ludowe Sejm VI kadencji nr 8 18 631 (4,73%) T[17]
2011 Polskie Stronnictwo Ludowe Sejm VII kadencji nr 8 6919 (2,08%) T[18]
2015 Polskie Stronnictwo Ludowe Sejm VIII kadencji nr 8 4784 (1,38%) N[19]

Odznaczenia i wyróżnieniaEdytuj

Ordery i odznaczenia
Nagrody i wyróżnienia

Honorowy obywatel Leżajska[22] i województwa lubuskiego[23].

W 2012 podczas XI Kongresu Polskiego Stronnictwa Ludowego został honorowym prezesem tej partii[24]. Otrzymał także tytuł „Człowieka Roku Ubezpieczeń 2013”, przyznawanego przez redakcję „Gazety Ubezpieczeniowej”[25].

W 2006 słuchacze Programu III Polskiego Radia przyznali Józefowi Zychowi nagrodę „Srebrne Usta 2005” za lapsus: Nie po raz pierwszy staje mi... przychodzi mi stawać przed izbą[26]. Poseł uzyskał wówczas 40% wszystkich oddanych głosów.

PrzypisyEdytuj

  1. Dzięki harcerstwu stali się indywidualnościami. harcbook.info. [dostęp 2015-05-27].
  2. Ewa K. Czaczkowska, Michał Majewski, Marszałek Zych przyznaje: siedziałem w więzieniu, „Rzeczpospolita” z 19 czerwca 1996
  3. Znani Absolwenci. zslchrobry.lezajsk.pl. [dostęp 2017-06-03].
  4. Kalendarium samorządu radców prawnych, „Radca Prawny” nr 129, wrzesień 2012, s. 14–31.
  5. Skład Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa 1988–2011. radaopwim.gov.pl. [dostęp 2011-11-06].
  6. Spotkania Prezydenta RP z Marszałkami-Seniorami. prezydent.pl, 27 października 2011. [dostęp 2011-10-28].
  7. Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 listopada 2015 r. w sprawie wyboru Trybunału Stanu. sejm.gov.pl. [dostęp 2015-11-25].
  8. Nominacje dla sędziów Trybunału Stanu. sejm.gov.pl, 11 grudnia 2015. [dostęp 2015-12-14].
  9. M.P. z 1989 r. nr 21, poz. 151
  10. M.P. z 1991 r. nr 41, poz. 288
  11. M.P. z 1993 r. nr 50, poz. 470
  12. Mandat uzyskany listy ogólnopolskiej.
  13. M.P. z 1997 r. nr 64, poz. 620
  14. Poland – candidate data (ang.). University of Essex. [dostęp 2016-03-17].
  15. Serwis PKW – Wybory 2001. [dostęp 2016-03-17].
  16. Serwis PKW – Wybory 2005. [dostęp 2016-03-17].
  17. Serwis PKW – Wybory 2007. [dostęp 2016-03-17].
  18. Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 2016-03-17].
  19. Serwis PKW – Wybory 2015. [dostęp 2016-03-17].
  20. a b c d e Wojciech Szwajdler: Józef Zych. Na przekór losowi. Kraków: Jagiellonia, 2008, s. 43.
  21. Józef Zych w bazie Filmweb. [dostęp 2012-11-18].
  22. Rozmowa z Tadeuszem Trębaczem Burmistrzem Miasta Leżajska. „Biuletyn Miejski. Pismo Burmistrza i Rady Miejskiej Leżajska”. nr 1–2, s. 6, styczeń-luty 2008. [dostęp 2017-01-27]. 
  23. Poseł J. Zych Honorowym Obywatelem Województwa Lubuskiego. rzg.pl, 11 listopada 2014. [dostęp 2017-04-09].
  24. Józef Zych honorowym prezesem PSL. gazetalubuska.pl, 17 listopada 2012. [dostęp 2017-04-09].
  25. Człowiek Roku Ubezpieczeń 2013. gu.com.pl, 21 stycznia 2014. [dostęp 2017-04-09].
  26. Plebiscyt Srebrne Usta. polskieradio.pl, 21 września 2010. [dostęp 2017-04-09].

BibliografiaEdytuj