Jökulsá á Fjöllum

Jökulsá á Fjöllum (isl. „rzeka lodowcowa w górach”) – rzeka w północnej Islandii, druga pod względem długości rzeka na wyspie (206 km), największa pod względem powierzchni dorzecza.

Jökulsá á Fjöllum
Ilustracja
Wąwóz Jökulsá á Fjöllum w okolicach wodospadu Dettifoss
Kontynent

Europa

Państwo

 Islandia

Długość 206[1] km
Powierzchnia zlewni

7 750[2] km²

Średni przepływ

183[2] m³/s (u ujścia do zatoki Öxarfjörður)

Źródło
Miejsce lodowiec Dyngjujökull (część lodowca Vatnajökull)
Współrzędne

64°49′11″N 16°40′39″W/64,819722 -16,677500

Ujście
Recypient

zatoka Öxarfjörður (Ocean Atlantycki)

Miejsce Ocean Atlantycki
Wysokość

0

Współrzędne

66°08′28″N 16°41′55″W/66,141111 -16,698611

Położenie na mapie Islandii
Mapa konturowa Islandii, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „ujście”

Jej źródła znajdują się w interiorze, wypływa z lodowca Dyngjujökull, w północnej części największego islandzkiego lodowca Vatnajökull. Płynie w kierunku północnym. W górnym biegu mija dwa znane wulkany: Askja (1516 m n.p.m.) i Herðubreið (1682 m n.p.m.). W dolnym biegu w wąwozie Jökulsárgljúfur (chronionym w ramach parku narodowego o tej samej nazwie) jej wody pokonują serię wodospadów: najpierw Selfoss, Dettifoss (najwyższy ze wszystkich - 44 m wysokości[2]) i Hafragilsfoss, a dalej Réttarfos i Vigabergsfoss. Odcinek ten powstał po wybuchu wulkanu leżącego pod dnem rzeki. Z biegiem czasu jej wody utorowały sobie drogę przez wielkie okruchy skał. Podkowiasty wąwóz Ásbyrgi, który rzeka mija nieco dalej na północ, powstał również w tym okresie, kiedy rzeka szukała sobie nowej drogi na północ. Uchodzi deltowo do zatoki Öxarfjörður (Axarfjördur), do Oceanu Atlantyckiego. Nad rzeką brak jest większych osad.

PrzypisyEdytuj

  1. Statistical Yearbook of Iceland 2015 (ang.). Hagstofa Íslands, 2015. [dostęp 2017-09-16].
  2. a b c Ísland í tölum (isl.). lmi.is, 2014. [dostęp 2017-09-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-10-01)].