Otwórz menu główne

Język kipczacki (kumański, połowiecki) – język z tureckiej rodziny językowej, którego nazwa pochodzi od Kipczaków (których zachodni odłam był zwany Kumanami lub Połowcami), zamieszkujących w XI wieku stepy Azji Środkowej i Europy Wschodniej. Dawniej język urzędowy Chanatu Kipczackiego, dał początek kipczackiej grupie języków tureckich. Najstarsze zachowane zabytki spisane zostały w księdze Codex Cumanicus. Do XVII wieku używany był przez Ormian polskich. Zbliżonego języka używają do dziś nieliczni Karaimi (patrz - język karaimski).

Qypçaq, Kuman
Obszar Azja Środkowa, Europa Wschodnia, Europa Środkowa
Liczba mówiących wymarły na początku XVII wieku
Klasyfikacja genetyczna
Status oficjalny
UNESCO 6 wymarły
Kody języka
Kod ISO 639-3 qwm
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Utrzymuje się, że ostatnim użytkownikiem języka był István Varró, mieszkaniec Karcagu na Węgrzech, zmarły w 1770 roku.

Zabytki języka kipczackiego w PolsceEdytuj

  • Prawa Ormiańskie, przez Zygmunta I nadane w Piotrkowie roku 1519 - Biblioteka zakładu im. Ossolińskich we Wrocławiu, Nr 1916/II
  • Kontrakty ślubne z m. Zamościa, 1675 i później - Główne Archiwum Akt Dawnych, Warszawa BOZ XII 9/1, BOZ XII 9/6
  • Zbiór kazań wartabeda Antoniego - Instytut Historii PAN, Warszawa, Nr 6
  • Księga postanowień stanisławowskiego sądu ormiańskiego (kipczackie komentarze na marginesach ksiąg w j. polskim) - Biblioteka Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Wrocław, Nr 1359/II
  • Modlitewnik z kalendarzem ormiańskim (w jj. ormiańskim i kipczackim) - Biblioteka Muzeum Narodowego Czartoryskich w Krakowie, Nr 2412
  • Psałterz lwowski - Biblioteka Muzeum Narodowego w Krakowie, Nr 3546/III
  • Kalendarz ormiański na 500 lat - Biblioteka Jagiellońska, Kraków Nr 3342
  • Księga postanowień lwowskiego ormiańskiego sądu duchownego, 1625-1630 - Zbiory prywatne Z. Abrahamowicza, Kraków

BibliografiaEdytuj

  • Encyklopedia PWN. Obyczaje, języki, ludy świata. red. nacz. Bartłomiej Kaczorowski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 83-01-14874-8.
  • Harkawiec Aleksander Kypczakskoje pismiennoje nasljedie, Deszt-i-Kipczak, Ałmaty, 2002