Język wietnamski

Język wietnamski (wiet. tiếng Việt, tiếng Việt Nam lub Việt ngữ) – narodowy i oficjalny język Wietnamu. Jest językiem ojczystym Wietnamczyków (người Việt), stanowiących ok. 87% populacji tego kraju, oraz ok. dwóch milionów wietnamskich emigrantów. Jako drugi język używany jest przez mniejszości narodowe Wietnamu.

tiếng Việt
Obszar

Wietnam, Laos, Kambodża i diaspory Wietnamczyków m.in. w USA

Liczba mówiących

70 mln[1]

Pismo/alfabet

alfabet wietnamski, dawniej chữ nôm

Klasyfikacja genetyczna
Status oficjalny
język urzędowy  Wietnam
UNESCO 1 bezpieczny
Ethnologue 1 narodowy
Kody języka
Kod ISO 639-1 vi
Kod ISO 639-2 vie
Kod ISO 639-3 vie
IETF vi
Glottolog viet1252
Ethnologue vie
GOST 7.75–97 вье 140
Linguist List vie
WALS vie
SIL VIE
Występowanie
Ilustracja
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Wikipedia w języku wietnamskim
Słownik języka wietnamskiego
w Wikisłowniku
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.
Schemat tonów w języku wietnamskim
Porównanie języka wietnamskiego, chińskiego, japońskiego i koreańskiego

Język wietnamski zawiera wiele zapożyczeń z chińskiego i pierwotnie zapisywany był za pomocą znaków chińskich. Z punktu widzenia klasyfikacji genetycznej jest jednak przedstawicielem rodziny języków austroazjatyckich, podczas gdy chiński należy do rodziny sinotybetańskiej. Wietnamski ma największą liczbę użytkowników spośród języków austroazjatyckich. Podobnie jak chiński, jest językiem tonalnym, izolującym i analitycznym.

DialektyEdytuj

Istnieją trzy główne dialekty języka wietnamskiego: północny (Hanoi), centralny (dawna stolica cesarska Huế) oraz południowy (Ho Chi Minh, dawniej Sajgon). Użytkownicy dialektów bez trudu rozumieją się wzajemnie. Różnice między nimi dotyczą zwłaszcza wymowy, w niektórych przypadkach występują także różnice w słownictwie. Praktycznie nie ma różnic w gramatyce i ortografii. Język standardowy oparty jest na dialektach północnych.

GramatykaEdytuj

Wietnamski jest językiem izolującym, o szyku zdania SVO (podmiot-orzeczenie-dopełnienie).

SłownictwoEdytuj

Poza wielką liczbą dawnych zapożyczeń chińskich, język wietnamski przejął w okresie kolonialnym pewną liczbę wyrazów z języka francuskiego, jednak ich zapis jest fonetyczny, zgodnie z zasadami ortografii wietnamskiej:

  • sơ-mi – chemise
  • cà vạt – cravate
  • măng tô – manteau
  • bành tô – paletot
  • sô cô la – chocolat
  • bích quy – biscuit
  • bia – bière
  • an-ten – antenne
  • đầm – dâme
  • cà phê – café
  • pho mát – fromage
  • xi nê – cinéma
  • ban công – balcon
  • các đăng – cardan
  • ô tô – auto
  • ghi đông – guidon
  • bu lông – boulon
  • búp-bê – poupée
  • xà bông – savon
  • áp phích – affiche
  • gá – gare

Alfabet wietnamskiEdytuj

Osobny artykuł: Alfabet wietnamski.

Obecnie język wietnamski zapisywany jest za pomocą alfabetu łacińskiego, z dużą liczbą znaków diakrytycznych. Ze względu na to, że jest to język tonalny, przy każdej literze oznaczającej samogłoskę może dodatkowo wystąpić jeden z pięciu znaków tonalnych.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj