Języki malajskie

grupa języków austronezyjskich

Języki malajskie – grupa spokrewnionych języków austronezyjskich używanych w Indonezji, Malezji, południowej Tajlandii oraz w Brunei i Singapurze[1].

Języki malajskie
Obszar Azja Południowo-Wschodnia
Klasyfikacja genetyczna języki austronezyjskie
Kody rodziny językowej
Glottolog mala1538
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Tradycyjne siedlisko języków malajskich znajduje się na obszarach lądowych wokół Morza Południowochińskiego, a konkretniej na Sumatrze, zachodnim Borneo, w zachodniej Malezji lub na Półwyspie Malajskim[1]. O ile zachodnie Borneo bywa uznawane za źródło całej podgrupy malajskiej, to niektórzy badacze określają południową Sumatrę jako kolebkę języka i cywilizacji malajskiej[1][2].

Wewnętrzny podział języków malajskich stanowi przedmiot dyskusji lingwistycznej[1]. W toku badań językoznawczych wypracowano różne hipotezy klasyfikacyjne[1]. Ponadto nie istnieje ścisłe rozróżnienie między językami malajskimi jako odrębnymi językami austronezyjskimi a różnymi dialektami malajskiego właściwego[2][3]. Część spośród języków malajskich jest blisko spokrewniona z malajskim właściwym – należą tutaj m.in. kerinci i minangkabau[a]; inne zaś dzielą z nim daleki związek (np. iban czy kanayatn)[4].

Lokalne formy języka malajskiego bądź języki malajskie wykazują znacznie większe zróżnicowanie wewnętrzne niż standardy narodowe z Indonezji, Malezji i Brunei[5]. Standard kodów językowych ISO 639-3 odnotowuje istnienie tzw. makrojęzyka malajskiego (msa), która to koncepcja kategoryzacyjna grupuje szereg spokrewnionych języków malajskich[6].

Lingwistyczne ujęcie języków malajskich nie obejmuje wszystkich języków Malezji ani Indonezji. W granicach tych krajów funkcjonuje wiele języków o dalekim pokrewieństwie z językami malajskimi, również całkowicie z nimi niespokrewnionych[7][8].

Podział socjolingwistycznyEdytuj

Podział ten nie jest ścisły i nie pozwala adekwatnie sklasyfikować każdego języka malajskiego; nie ma też charakteru klasyfikacji genetycznej[9]. Odmiany handlowe wykazują wpływy odmian tradycyjnych, a wiele spośród nich przyjęło się w roli języków macierzystych[9]. Zarówno odmiany tradycyjne, jak i handlowe zostały poddane wpływom literackiego języka malajskiego, uznawanego za normę komunikacji oficjalnej[9].

UwagiEdytuj

  1. a b Bywa określany jako dialekt języka malajskiego (Anwar 1976 ↓, s. 77).
  2. Pod pojęcie „języka indonezyjskiego” podkłada się także szereg zróżnicowanych dialektów regionalnych (por. Tadmor 2009 ↓, s. 791). Na poziomie form standardowych indonezyjski i malezyjski stanowią zasadniczo ten sam język, z pewnymi różnicami na płaszczyźnie słownictwa, wymowy i walencji morfologicznej (Adelaar 2018 ↓, s. 573).

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Adelaar 2005a ↓, s. 202.
  2. a b Tadmor 2009 ↓, s. 793.
  3. Tadmor 2004 ↓, s. 198.
  4. a b c Adelaar 2018 ↓, s. 571.
  5. Adelaar 2018 ↓.
  6. msa (ang.). ISO 639-3. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-06-20)].
  7. Genzor 2015 ↓, s. 385.
  8. Genzor 2015 ↓, s. 617–618.
  9. a b c d e f g h i j k l m n Adelaar 2005a ↓, s. 204.
  10. Adelaar 2018 ↓, s. 573.
  11. a b c d Adelaar 2005b ↓, s. 33.
  12. a b c d e Adelaar 2005a ↓, s. 203.

BibliografiaEdytuj