Jaźwina

wieś w województwie dolnośląskim
Zobacz też: Jaźwina w innych znaczeniach tej nazwy.

Jaźwina (niem. Langseifersdorf[3][4]) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie dzierżoniowskim, w gminie Łagiewniki[5][6], na południe od zboczy Raduni.

Jaźwina
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat dzierżoniowski
Gmina Łagiewniki
Liczba ludności (III 2011) 1118[1]
Strefa numeracyjna 74
Kod pocztowy 58-212[2]
Tablice rejestracyjne DDZ
SIMC 0876695
Położenie na mapie gminy Łagiewniki
Mapa konturowa gminy Łagiewniki, po lewej znajduje się punkt z opisem „Jaźwina”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Jaźwina”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Jaźwina”
Położenie na mapie powiatu dzierżoniowskiego
Mapa konturowa powiatu dzierżoniowskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Jaźwina”
Ziemia50°47′46″N 16°42′08″E/50,796111 16,702222

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Integralne części wsiEdytuj

Integralne części wsi Jaźwina[5][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0876710 Janczowice przysiółek
0876703 Kuchary przysiółek
0876873 Stoszów przysiółek
0876726 Uliczno przysiółek

HistoriaEdytuj

Dawna nazwa: Langseifersdorf (pierwsze pisemne wzmianki w XII wieku). Pierwszy raz Jaźwina (niem. Seifersdorf) wzmiankowana była w 1305 r. jako Siffridsdorf. W 1397 r. w Landbuchu wymieniono dwór i folwark przy kościele („[…] vorveg […] bey dem kirchin gelegin […] mit dem hofe […]”). Najprawdopodobniej już wtedy wieś podzielona była na dwie części – Jaźwinę Dolną i Górną. Jaźwinę Górną w 1469 r. posiadał Hans von der Heide, potem jego potomkowie. Z kolei Dolna w 1592 r. należała do rodu von Dobschütz, następnie jej właścicielem był Friedrich von Gablenz. W 1765 r. należała do hrabiego von Sandrasky'ego z Bielawy. W 1870 r. majątek w Jaźwinie Górnej posiadali von Prittwitz-Gaffron i generał von Kreckwitz, natomiast w Jaźwinie Dolnej hrabia von Sandreczky-Sandraschütz. W 1889 r. Hans Lutsch w swoim katalogu zabytków pokrótce opisuje dwór przy kościele – już wtedy był częściową ruiną. Po 1945 r. w obu majątkach ulokowano gospodarstwa PGR i mieszkania[7].

ZabytkiEdytuj

W południowej części wsi zlokalizowano pozostałości średniowiecznego grodziska. Kościół parafialny Wniebowstąpienia Pańskiego – wzmiankowany w 1335 r. Pierwotny średniowieczny zniszczony w czasie wojny trzydziestoletniej, obecny, barokowy, odbudowany i powiększony w 1692 r., z dostawioną w 1885 r. wieżą zachodnią. Orientowany, murowany, jednonawowy, z prostokątnym prezbiterium nakrytym sklepieniem kolebkowym. Zachował we wnętrzu gotycką rzeźbę Madonny z Dzieciątkiem z końca XV w. i barokowe wyposażenie z końca XVII w.[8]

Zachowane pozostałości po dwóch dworach, obu o korzeniach średniowiecznych.

PrzypisyEdytuj

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 388 [dostęp 2020-12-23] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. – archiwalne niemieckie urzędowe zestawienie miejscowości przedwojennego powiatu dzierżoniowskiego wraz z informacją o liczbie mieszkańców
  4. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  5. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. a b GUS. Rejestr TERYT
  7. Średniowieczne dwory w Jaźwinie, "Sudety” 4/160, lipiec-sierpień 2015
  8. Adam Bałabuch, Stanisław Chomiak, Marek Korgul, Wiesław Mróz, Stanisław Szupieńko, Sławomir Wiśniewski, Jan Zyzak: Schematyzm Diecezji Świdnickiej. Świdnica: Świdnicka Kuria Biskupia, 2005. ISBN 83-921533-0-8.