Jaglica (łac. trachoma, synonimy: egipskie zapalenie spojówek, przewlekłe pęcherzykowe zapalenie rogówki) – przewlekłe zapalenie rogówki i spojówek wywołane przez serotypy A, B, Ba i C Chlamydia trachomatis.

Jaglica
trachoma
ilustracja
ICD-10 A71
A71.0 Okres początkowy, wstępny jaglicy
A71.1 Jaglica czynna
A71.9 Jaglica, nie określona

EpidemiologiaEdytuj

Jest najczęstszą przyczyną ślepoty w krajach rozwijających się. Szacuje się, że choroba dotyka 100–150 milionów ludzi na świecie i jest przyczyną ślepoty u 6 milionów osób[1][2][3]. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zakłada, że całkowite zwalczenie choroby nastąpi do 2020 w ramach programu GET 2020. Jaglica jest rozpowszechniona w krajach północnej Afryki, Indiach, na środkowym Wschodzie oraz Azji południowo-wschodniej. W europejskich krajach basenu Morza Śródziemnego rozpowszechniona była po powrocie wojsk napoleońskich z Egiptu.

Choroba szerzy się przez kontakt z zakażoną wydzieliną spojówek wskutek bezpośredniego kontaktu, używania brudnych ręczników i odzieży. Do zakażenia dochodzi we wczesnym dzieciństwie, blizny powodujące ślepotę powstają w wieku dorosłym.

Objawy choroboweEdytuj

Początkowymi objawami zakażenia jest wrażenie ciała obcego pod powieką i inne objawy zapalenia spojówek. Następnie można wyróżnić 4 etapy choroby:

  • okres tworzenia się grudek jagliczych zbudowanych z limfocytów i plazmocytów
  • przerost brodawkowaty spojówek i tworzenie się tzw. łuski jagliczej
  • etap bliznowacenia powyższych zmian
  • późne następstwa: bielmo, podwinięcie powiek

LeczenieEdytuj

W leczeniu stosuje się azitromycynę podawaną jednorazowo w dawce 1 g u dorosłych lub 20 mg/kg masy ciała u dzieci. Konieczne jest stosowanie miejscowo przez przynajmniej 6 tygodni maści zawierających tetracykliny. W zaawansowanych przypadkach jaglicy konieczne jest leczenie chirurgiczne.

W poprzednich latach (przed wprowadzeniem programu GET 2020) próbowano wyeliminować jaglicę w ramach programu SAFE opartego o Ssurgery (chirurgia), Aantibiotics (stosowanie antybiotyków), Fface cleanliness (higiena twarzy), Eenviromental improvements (poprawa warunków środowiskowych, zwłaszcza dostęp do świeżej wody). Program SAFE zakończył się jednak fiaskiem.

PrzypisyEdytuj

  1. Russell La Fayette Cecil, Lee Goldman, Andrew I. Schafer: Goldman's Cecil Medicine,Expert Consult Premium Edition – Enhanced Online Features and Print, Single Volume,24: Goldman's Cecil Medicine. Elsevier Health Sciences, 2012, s. 1018. ISBN 978-1-4377-1604-7.
  2. Paul Wilkinson: Environmental Epidemiology. McGraw-Hill Education (UK), 2016, s. 120. ISBN 978-0-335-21842-4.
  3. Ramanjit Sihota, Radhika Tandon: Parson's Diseases of the Eye. Elsevier Health Sciences, 2010, s. 573. ISBN 978-81-312-3819-6.

BibliografiaEdytuj

  • "Zakażenia wywołane patogenami atypowymi w praktyce lekarskiej " pod red. A Nitsch-Osuch, K.A Wardyn, I.Choroszy-Król, str. 32-33 ​ISBN 978-83-89009-61-6