Otwórz menu główne

Jakub Węgierko

polski diabetolog

Jakub Ryszard Węgierko (ur. 26 stycznia 1889 w Warszawie, zm. 2 czerwca 1960 tamże) – polski diabetolog i internista żydowskiego pochodzenia, pionier w leczeniu cukrzycy.

Jakub Ryszard Węgierko
Data i miejsce urodzenia ur. 26 stycznia 1889
Warszawa
Data i miejsce śmierci 2 czerwca 1960
Warszawa
profesor nauk medycznych
Specjalność: internista, diabetolog
Alma Mater Wydział Lekarski Uniwersytetu w Zurychu,
Uniwersytet w Bernie
Profesura 1947
leczenie i praca naukowo-dydaktyczna
uczelnia Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie,
Pomorska Akademia Medyczna
Akademii Medycznej w Warszawie
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Profesor Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, pierwszy rektor Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie, wykładowca Akademii Medycznej w Warszawie; współzałożyciel (obok Józefa Grotta[1]) Sekcji Diabetologicznej Towarzystwa Internistów Polskich – obecnego Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w Warszawie jako syn Mieczysława (1860–1933), ogrodnika cmentarza żydowskiego przy ulicy Okopowej i Justyny z domu Ostblaum (1860–1923). Jego bratem był Aleksander Węgierko, aktor i reżyser teatralny. W 1907 ukończył szkołę średnią w Warszawie. W latach 1908–1909 studiował na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu w Zurychu. Następnie kontynuował naukę na Uniwersytecie w Bernie, gdzie 18 lutego 1914 uzyskał dyplom lekarza oraz stopień doktora medycyny za pracę O budowie mikroskopowej mięśnia sercowego, którą wykonał pod kierunkiem prof. Wilhelma Sahlego. W drugiej połowie 1914 nostryfikował dyplom na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu w Kijowie. W tym samym roku został powołano jako lekarza do armii rosyjskiej. Od 1918 był lekarzem wojska polskiego w stopniu kapitana.

W 1921 odszedł z wojska i od tego czasu pracował w I Klinice Chorób Wewnętrznych w Warszawie, początkowo jako asystent, a od 1924 jako starszy asystent u profesora Władysława Antoniego Gluzińskiego. Od 1925 pracował jako starszy asystent u profesora Witolda Orłowskiego w II Klinice Chorób Wewnętrznych w Warszawie. 22 czerwca 1934 obronił na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego pracę habilitacyjną Badania nad wydzielaniem żółci wątrobowej. W 1935 został ordynatorem oddziału obserwacyjnego Szpitala Zakaźnego św. Stanisława w Warszawie; funkcję tę pełnił do 1939. W tym czasie prowadził także wykłady z dziedziny diagnostyki i terapii chorób zakaźnych na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego.

Po wybuchu II wojny światowej, w listopadzie 1939 opuścił Warszawę i wyjechał do Lwowa, gdzie został konsultantem szpitala przy ulicy Kurkowej. Od maja 1940 do czerwca 1941, pełnił funkcję konsultanta i kierownika Kliniki Instytutu Badawczego w Morszynie koło Lwowa. Następnie wyjechał do Ufy, stolicy Baszkirii, gdzie pracował jako kierownik oddziału chorób zakaźnych i wewnętrznych. Później podjął pracę w miasteczku Yangiyoʻl pod Taszkentem, w Uzbekistanie. W 1942 jako kapitan lekarz wstąpił do formującej się Armii Andersa. Wraz z nią przebywał m.in. w Iranie.

W maju 1943, po zwolnieniu się z wojska, rozpoczął pracę w Teheranie jako konsultant oddziału chorób wewnętrznych w szpitalu Polskiej Delegatury Ministerstwa Pomocy i Opieki Społecznej rządu w Londynie. Po likwidacji szpitala w sierpniu 1944 udał się do Polski, gdzie 14 października 1944 przyjechał do Lublina. Tam przystąpił do organizowania II Kliniki Chorób Wewnętrznych Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

1 listopada 1944 przewodniczący Krajowej Rady Narodowej Bolesław Bierut mianował go profesorem nadzwyczajnym. Wkrótce został dyrektorem II Kliniki Patologii i Terapii Szczegółowej Chorób Wewnętrznych; był także członkiem Komisji Ochrony Zdrowia przy Wojewódzkim Wydziale Zdrowia w Lublinie oraz Lubelskiego Towarzystwa Lekarskiego.

We wrześniu 1947 został wybrany do Rady Okręgowej Izby Lekarskiej, w której zasiadał do 1948. 30 sierpnia 1947 otrzymał tytuł naukowy profesora zwyczajnego. W tym samym roku został wiceprezesem Naczelnej Izby Lekarskiej w Warszawie, którą to funkcję pełnił do 1950.

Dekretem prezydenta Polski, Bolesława Bieruta z dnia 8 czerwca 1948 Jakub Węgierko został powołany na stanowisko pierwszego rektora nowo powstającej Akademii Lekarskiej w Szczecinie. Tam zorganizował Klinikę Chorób Wewnętrznych i został jej kierownikiem. W 1950 z powrotem przeniósł się do Warszawy, gdzie objął kierownictwo III Kliniki Chorób Wewnętrznych oraz funkcję prorektora Akademii Medycznej. W latach 1951–1953 i 1955–1957 pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Internistów Polskich. Od 1955 wraz z Józefem Grottem był członkiem założycielem Sekcji Diabetologicznej Towarzystwa Internistów Polskich – obecnego Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.

Zmarł w Warszawie na zawał mięśnia sercowego. Jest pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A22, rząd 1, grób 25).

PublikacjeEdytuj

  • 1927: Kwasica cukrzycowa i jej leczenie
  • 1934: Najważniejsze zasady leczenia dietetycznego
  • 1934: O cukrzycy i jej leczeniu

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Jerzy Supady. Professor Józef Wacław Grott and his methods of pancreas palpation. „Polish Archives of Internal Medicine / Polskie Archiwum Medycyny Wewnętrznej”, s. 1-3, 2007. 
  2. M.P. z 1947 r. nr 25, poz. 162.
  3. M.P. z 1949 r. nr 49, poz. 679.

BibliografiaEdytuj

  • Jan Jagielski Przewodnik po cmentarzu żydowskim w Warszawie przy ul. Okopowej 49/51. Z. 1, Kwatery przy Alei Głównej Towarzystwo Opieki nad Zabytkami: Społeczny Komitet Opieki nad Cmentarzami i Zabytkami Kultury Żydowskiej w Polsce Warszawa 1996 ​ISBN 83-906629-6-5​, s. 87

Linki zewnętrzneEdytuj